ijtuk
Ordóñez (2026) · No town
- Variant
- ijtiwit
- Definition
- haber pasado, haber estado; pasando, estando; estar, pasar. Ken ijtuk? ¿Cómo es? ¿Cómo será? (la experiencia, esencia, interior). Kwakuni kan muasiket ne yey, ijtiwit tik ne kunyua. Entonces cuando se encontraron los tres, estaban en la oscuridad. Kan tatwik ne yey ijtiwit inchan. Cuando amaneció los tres estaban en la casa. Wan pejket tekitit kitukat tajtatukmil, wan kan kimatki yaja kipiaya ken ijtuk, kwakuni pejki kwak ne asi kikua ne sinti, inte kimaka. Cuando empezaron a trabajar en la siembra de la milpa, y supo ella cómo la pasaban, entonces empezó, cuando llegaba a comprar el maíz, no le daba. Ken ijtuk ne takwal nikekchiwki? ¿Cómo estuvo la comida que preparé? Ken ijtuk ini takat? Ya' muchi kikwalantia. ¿Cómo es este hombre? A él todo lo enoja.
adj.
- As printed
- ijtuk, ijtiwit adj. haber pasado, haber estado; pasando, estando; estar, pasar. Ken ijtuk? ¿Cómo es? ¿Cómo será? (la experiencia, esencia, interior). Kwakuni kan muasiket ne yey, ijtiwit tik ne kunyua. Entonces cuando se encontraron los tres, estaban en la oscuridad. Kan tatwik ne yey ijtiwit inchan. Cuando amaneció los tres estaban en la casa. Wan pejket tekitit kitukat tajtatukmil, wan kan kimatki yaja kipiaya ken ijtuk, kwakuni pejki kwak ne asi kikua ne sinti, inte kimaka. Cuando empezaron a trabajar en la siembra de la milpa, y supo ella cómo la pasaban, entonces empezó, cuando llegaba a comprar el maíz, no le daba. Ken ijtuk ne takwal nikekchiwki? ¿Cómo estuvo la comida que preparé? Ken ijtuk ini takat? Ya' muchi kikwalantia. ¿Cómo es este hombre? A él todo lo enoja.