Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
105 occurrences in 6 texts · Clear
Tajtaketza pal Ijtzalku67Naja Ni Genaro1Achtu Taksalis3Timumachtikan!13El Pipil de la Región de los Itzalcos16The Pipil Language of El Salvador5
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
67 occurrences
Chapter 1
Musta tiu-tikcha arar tatajku pal ne tawial.
p. 18 · See in the dictionary: tajku
Chapter 5
Ne kichiwat se yualu, kichiwat nakatamal, wan ne siwapil kitaliat itajku kan takatik katka ne at, wan kiliat ma wetzka.
p. 28 · See in the dictionary: tajku
Chapter 6
Asiket tan se kwawit chiltik tzaput, wan kiasiket se tzaput wetztuk, wan kipejpenki wan kitajkuk, kishtik, ne se tajku kimakak ne itzuntekun, ne seuk tajku kikwak yaja.
p. 30 · See in the dictionary: tajku
Inte yajki ka ajku wan kitzkik ka tani, panuk ten ne itili.
p. 35 · See in the dictionary: ajku
Tiu-tiwitzet tajkutunal.”
p. 37 · See in the dictionary: tajku, tajkutunal, tunal
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
1 occurrence
Tunan Tal
Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki.
p. 32 · See in the dictionary: majkul
Translation
Padiush, Nan Tal, ka taja tikitak kwak ninesik, tikitak kwak nipejki niweya, kwak nimuchiwki takat. Mupanpa naja niwelik nikchiwa muchi tay niwelik tik ne tunal, ninemik wejwey takapiltzin, nechmunekiket pal nitekitik iwanmet. Panu sujsul tunal wan nimuchiwki chulet, kunij teya akaj nechneki kwak nikukuya, maya nuiknuwan, kenhayuk nechnekit pero ajsi keman teya akaj nechneki, nan nuiknuwan, ajsi se tunal ka naja nimiki, kunij nan nusiwaw nan nupilawan nechnekit, yawit nechmimat ken kimimat ne kupajsul tik ne kupajsultal, maya taja, Tunan Tal, ashta kwak timikit titechneki ka kunij tiktapua mumajmajkul pal titechnamiki. Yajika timetzilwitiat padiush, Tunan Tal!
Thank you, Mother Earth, because you saw when I was born, you saw when I began to grow, when I became an adult. Thanks to you I was able to do everything I did today, I had a long youth, I was needed for work. After many days I grew old, then nobody wants me when I am ill, only my brothers, they still love me but the day will come when nobody wants me, not even my brothers, the day will come when I die, then not even my wife and my children will want me, they will throw me out as they throw out rubbish, only you, Mother Earth, want us even when we die, for then you open your arms to receive us. For that I thank you, Mother Earth!
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
3 occurrences
Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!
Semaya tinejnemit makwil cuadraj kan kalaki ne tunal wan ume ka ajkuik.
See in the dictionary: ajkuik
Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta
Nimuteka pal nikuchi chiknawi wan tajku.
See in the dictionary: tajku
Tamachtilis 14. Nitakwa peyna
Tiu titamana ka tajku tunal?
See in the dictionary: tajku
King, Timumachtikan! (2011)
13 occurrences
7 Tay horaj timuketza?
Tay horaj timuketza ka tapuyawa? — Nimuketza makwil horaj o makwil horaj wan tajku.
p. 35 · See in the dictionary: tajku
Translation (Spanish)
¿A qué hora te levantas por la mañana? — Me levanto a las cinco o a las cinco y media.
Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.
p. 35 · See in the dictionary: tajku, tajkutunal, tunal
Translation (Spanish)
Tay horaj tikisa? — Naja nikisa chikwasen horaj. Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.
¿A qué hora sales? — Salgo a las seis. Llego a las siete, y trabajo hasta mediodía.
9 Tay tikchiwa?
Mukwepa tajkutunal pal takwa.
p. 41 · See in the dictionary: tajku, tajkutunal, tunal
Translation (Spanish)
Regresa a mediodía para comer.
10 Tay tikwa?
Nimukwepa tajkutunal wan nitakwa.
p. 44 · See in the dictionary: tajku, tajkutunal, tunal
Translation (Spanish)
Regreso a mediodía y como.
13 Chilkwachtzin
Nunoya, ina Chilkwachtzin, wejweyak ne mumajmajkul!
p. 53 · See in the dictionary: majkul
Translation (Spanish)
Abuela, dice Caperucita Roja, ¡qué largos son sus brazos!
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
16 occurrences
p. 60 · Nahuizalco
p. 62 · Nahuizalco
Intajtajpal, né ikmati iwan ne tumin, inte mupiat asu-nte tik itajku ne tekiti.
p. 62 · Nahuizalco · See in the dictionary: tajku
Translation (Spanish)
Intajtajpal, né ikmati iwan ne tumin, inte mupiat asu-nte tik itajku ne tekiti. Tikchakan ini, iwan welyaja timusewisket.
Las fuerzas, el saber y el dinero, no se obtienen, sino por medio del trabajo. Hagamos esto, y después descansaremos.
p. 64 · Nahuizalco
Naja nikpia ume numajkul iwan majtakti mapipil.
p. 64 · Nahuizalco
Translation (Spanish)
Yo tengo dos brazos y diez dedos.
Taja tikpia ume mumetzkuyu iwan ume mumajkul.
p. 64 · Nahuizalco
Translation (Spanish)
Ud. tiene dos piernas y dos brazos.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
5 occurrences
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Kabal tapanik ka tajku tayua, ma tikinakan ne "medianoche", tikaki tajku tayua.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: tajku
Translation
Then it split open in the middle of the night, let's say at midnight; you hear it at midnight.
Ajka puchut, ajka puchut, ajka puchut, yajki sepa ne puchut ka ajku.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: ajku
Translation
Pejki ne inlama kiwijwilanij ne ajamakitas, wan tami. Ajka puchut, ajka puchut, ajka puchut, yajki sepa ne puchut ka ajku.
Their grandmother began to hang the hammocks. Afterwards, "up silk-cotton tree, up tree up, tree"; the silk-cotton tree went back up.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Kunij yemet (yejemet) kianket ne wesuj kichiwket se puniuj wan kitajtanket se bateya wan se buen puniuj at wan se carreton ileraj kiminket ka ikajku.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Translation
Then they picked up the bones, made a pile, and asked for a trough and a lot of water and a spool of thread, and they throw it into the air.
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Ka ne niknamik tik kayej ka ne kajkuik.
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · See in the dictionary: ajkuik
Translation
"I ran into her there in the street, up there."
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).