Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts
56 occurrences · Clear
King, Timumachtikan! (2011)
56 occurrences
8 Nikpia se mistun
9 Tay tikchiwa?
Nikchiwa tamal wan nikmana et.
p. 41 · See in the dictionary: mana
Translation (Spanish)
Hago tortillas y cuezo frijoles.
Nikmana ne et tik se kumit, wan niktalia ne kumit pak ne tit.
p. 41 · See in the dictionary: mana
Translation (Spanish)
Cuezo los frijoles en una olla, y pongo la olla encima del fuego.
11 Shisa!
“Nunan, nikuni cafe pero te nikneki tamal, te nimayana,” ina yaja.
p. 46 · See in the dictionary: mayana
Translation (Spanish)
“Mamá, bebo café pero no quiero tortillas, no tengo hambre,” dice ella.
17 Taika tichuka?
Anka kukuya o mayana.
p. 63 · See in the dictionary: mayana
Translation (Spanish)
Taika chuka uni kunet? Anka kukuya o mayana. Tay kipia? Naja nina ka sekmiki. Yajika te kuchi.
¿Por qué llora ese niño? Acaso está enfermo o tiene hambre. ¿Qué tiene? Yo creo que tiene frío. Por eso no duerme.
19 Te nikajsi nuamatzin
Kan tikana senpa?
p. 68
Translation (Spanish)
¿Dónde lo guardas!
Nikana senpa tik ne nukustalchin.
p. 68 · See in the dictionary: ana
Translation (Spanish)
Lo guardo siempre en mi mochila.
24 Tik ne tiankis (1)
— Majtakti pula ka se dolar — kilwia ne tanamakani.
p. 81 · See in the dictionary: tanamakani
Translation (Spanish)
— Diez plátanos por un dólar — le dice la vendedora.
Nikpia ajajwiak tumat... — kilwia ne tanamakani.
p. 81 · See in the dictionary: tanamakani
Translation (Spanish)
— Tikneki nusan awakat? Nikpia ajajwiak tumat... — kilwia ne tanamakani.
— ¿Quiere también aguacates? Tengo ricos tomates... — le dice la vendedora.
Paula kitashtawia ne tanamakani.
p. 81 · See in the dictionary: tanamakani
Translation (Spanish)
Paula kitashtawia ne tanamakani. Kinekiuk ne chil wan ne cafe. Yawia kitemua...
Paula le paga a la vendedora. Todavía falta el chile y el café. Ya va a buscarlo...
25 Tik ne tiankis (2)
Yaja kitajtanilia se tanamakani:
p. 84 · See in the dictionary: tanamakani
Translation (Spanish)
Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi. Yaja kitajtanilia se tanamakani:
Paula busca chiles en el mercado y no encuentra. Ella le pregunta a una vendedora:.
Kwakuni yawi kitajtanilia ne ukse tanamakani:
p. 84 · See in the dictionary: tanamakani
Translation (Spanish)
Entonces va y le pregunta a otra vendedora:
— Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.
p. 84 · See in the dictionary: tanamakani
Translation (Spanish)
— Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.
Ashan nemi pal tamana.
p. 84 · See in the dictionary: mana
33 Sujsul nipakiskia
Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...
p. 103
Translation (Spanish)
— Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...
— En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...
35 Te niajki nitekiti
Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana.
p. 107 · See in the dictionary: mayana
Translation (Spanish)
Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.
Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.
36 Yawi Carlita ichan inoya
Taja timayana?
p. 110 · See in the dictionary: mayana
Translation (Spanish)
— Shikalaki, chikitik! — kilwij. — Ken tinemi? Taja timayana?
— ¡Entra, pequeña! — le dijo. — ¿Cómo estás? ¿Tienes hambre?
— Sujsul nimayana! — inak Carlita.
p. 110 · See in the dictionary: mayana
Translation (Spanish)
— ¡Tengo mucha hambre! — dijo Carlita.
— Tiweli tipewa tituchpana, wan naja niaw nipewa nitapaka.
p. 111
Translation (Spanish)
— Tiweli tipewa tituchpana, wan naja niaw nipewa nitapaka. Kwak tami tutekiw, tiaw tiwelit tikmanat ne takwal.
— Puedes empezar a barrer, y yo empezaré a lavar. Después del trabajo, podremos cocinar la comida.
Kwak tami tutekiw, tiaw tiwelit tikmanat ne takwal.
p. 111
Translation (Spanish)
— Tiweli tipewa tituchpana, wan naja niaw nipewa nitapaka. Kwak tami tutekiw, tiaw tiwelit tikmanat ne takwal.
— Puedes empezar a barrer, y yo empezaré a lavar. Después del trabajo, podremos cocinar la comida.
37 Taika te tiwalaj?
— Yaja nemi tik Canada.
p. 113
Translation (Spanish)
— Yaja nemi tik Canada. Semaya walaj pal panu sejse tunal wan mukwepa ka ne.
— Él vive en Canadá. Sólo vino a pasar unos días y regresa para allá.
— Ne domingoj panutuk, wan yawi mukwepa ne semanaj witz.
p. 113
Translation (Spanish)
— Ne domingoj panutuk, wan yawi mukwepa ne semanaj witz. Yaja techwikak titakwat.
— El domingo pasado, y va a regresar la semana que viene. Él nos llevó a comer.
39 Niweli nimetzmachtia!
— Techmachtia ume tunal ipal ne semana.
p. 117
Translation (Spanish)
— Techmachtia ume tunal ipal ne semana. Naja niknekiskia ma techmachti Nawat mujmusta.
— Nos enseña dos días a la semana. Yo quisiera que nos enseñara náhuat todos los días.
40 Tay metzilwij ma shikchiwa?
— Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin.
p. 120
Translation (Spanish)
— Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin. Tikmati tay muneki?
— Guardalo bien, no dejés que nadie te quite tu dinero. ¿Sabés lo que necesitás?
41 Se tanamakani wan se takuani
— Tay tikmana, nunoya?
p. 124 · See in the dictionary: mana
Niaw nikwa ne iayu turuj ne tikmana.
p. 124 · See in the dictionary: mana
Ne noya kimana iayu turuj (iayu wakash).
p. 124 · See in the dictionary: mana
Tamana.
p. 124 · See in the dictionary: mana
Tay kimana ne noya?
p. 124 · See in the dictionary: mana
Kimana et?
p. 124 · See in the dictionary: mana
Te kimana et, kimana iayu turuj.
p. 124 · See in the dictionary: mana
Ini siwat tanamaka.
p. 124
Ini siwat tanamaka.
p. 124
Tiwelit tinat ka yaja se tanamakani.
p. 124 · See in the dictionary: tanamakani
Uni siwat nusan tanamaka.
p. 124
Nusan se tanamakani.
p. 124 · See in the dictionary: tanamakani
Nemit ume tanamakani nikan.
p. 124 · See in the dictionary: tanamakani
Se tanamakani kinamaka shujshuchit, ne seuk kinamaka kujkumal.
p. 124 · See in the dictionary: tanamakani
Yaja te tanamakani.
p. 124 · See in the dictionary: tanamakani
Ne nantzin te tanamaka, yaja takua.
p. 124
Uni siwat te tanamakani, yaja tamachtiani.
p. 124 · See in the dictionary: tanamakani
44 Se yualu
— Ne semanaj witz, tiawit tisentakwat.
p. 132
47 Maka shikilwi!
Ne nunan tanamaka tik ne tiankis, wan kwak naja te nimumachtia nikpalewia.
p. 138
Su yaja nechmaka tumin pal nikana ijtik ne kustalchin, o su nechilwia ma nimukwepa niktemua ne itumin pal yaja kikua tay muneki, senpa nikchiwa ken nechtuktia.
p. 138 · See in the dictionary: ana
Maka shiktapana ne tejteksisti!!
p. 138
Yaja te kitak tatka wan te kimatki ka ne teksisti te kanaj.
p. 138
48 Nikneki ma shiwikikan nuwan
Ne noya walaj tuchan tajpia ne kal wan tamana, pal tiwelit titakwat kwak tiwitzet.
p. 140 · See in the dictionary: mana
Carlita, maka shikajkawa ma kitapana ne mueltiw teksisti!
p. 140
49 Nugustoj niaw ka tiankis
Su tiaw tik ne tiankis, shikaki ne tanamakanimet.
p. 141
Tejkia ka ne tanamakanimet tesu semaya chachalakat wan pajpakit, nusan tekitit pal kichiwat ganar ne tumin ne munekit pal takwat.
p. 141
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).