Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
37 occurrences in 5 texts · Clear
Naja Ni Genaro3Achtu Taksalis6Timumachtikan!20El Pipil de la Región de los Itzalcos5The Pipil Language of El Salvador3
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
3 occurrences
Kwak Naja Nichikitik
Kwak Naja Nichikitik
p. 4
Translation
Childhood
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.
p. 4
Translation
Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.
So when I was a boy I just carried kumals to sell (in the market). What I earned was hardly enough to pay for what I needed and to buy more kumals.
Ne Tzikat Wan Ne Tzilintuk
Yejemet ashta ne mas chikitik ashta ne mas tumak tekitit.
p. 38 · See in the dictionary: chikitik
Translation
Ne tzikat techmachtia ken muchiwa pal te tikseliat mayan. Yejemet ashta ne mas chikitik ashta ne mas tumak tekitit. Ne tesu nemi kaj kintuktia; muchi tekitit.
The ant teaches us what we should do in order not to go hungry. From the smallest to the largest, they work. There is nobody there to give orders; everybody works.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
6 occurrences
Tamachtilis 5: Keski ipatiw?
Shinechmaka majtakti iwan muchi, ika yejemet chikitik.
See in the dictionary: chikitik
Tamachtilis 7. Nimetzinhishmati
Eje, melka chikitik, galanchin nukal.
See in the dictionary: chikitik
King, Timumachtikan! (2011)
20 occurrences
11 Shisa!
“Nikita ka kuchi, pero yaja chikitik!” ina ne inan.
p. 46 · See in the dictionary: chikitik
Translation (Spanish)
“¡Veo que duerme, pero él es pequeño!” dice su madre.
12 Ken ne mupelu?
Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan.
p. 51 · See in the dictionary: chikitik
Translation (Spanish)
Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan. Nusan nemi se wey tepet.
En mi pueblo hay muchas casas, un pequeño mercado, dos bonitas iglesias, y un río. También hay un cerro (o volcán) grande.
16 Miak o chiupi?
Tik tutechan tikpiat ume tamachtiluyan, se wey wan se chikitik.
p. 61 · See in the dictionary: chikitik
Translation (Spanish)
En nuestro pueblo tenemos dos escuelas, una grande y una pequeña.
Te nikmati, pero tik ne wey tamachtiluyan nemit miak kunet, wan tik ne chikitik, nemit semaya chiupi.
p. 61 · See in the dictionary: chikitik
Translation (Spanish)
No sé, pero en la escuela grande hay muchos niños, y en la pequeña, sólo hay pocos.
17 Taika tichuka?
“Taika tichuka, chikitik?
p. 63 · See in the dictionary: chikitik
Translation (Spanish)
“Taika tichuka, chikitik? Metzkukua mutzuntekun, metzkukua muijti?”
— ¿Por qué lloras, pequeño/a? ¿Te duele la cabeza o la barriga?
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
5 occurrences
p. 55 · Nahuizalco
Chik chik chik, inat ne chikitikmet.
p. 55 · Nahuizalco
Translation (Spanish)
Pío, pío, pío, dicen los chiquitines.
p. 66 · Nahuizalco
Eej, nutelpuchin nimetztasujta: ka ne lado wewejka pal taja (inak ne iteku ne taltijpak), ka ne tami nikajkawa miak chijchikitikmet ka kenha taja, kinekit witzet nuwan, pal senyawi nuwan iwan metzishmatis tik ne weyak ujti, pal timumachtiat teya cosas sin ke inte tikisat inte weli mumati (numati).
p. 66 · Nahuizalco
Translation (Spanish)
Sí, hijito querido: en aquellos lejos lugares para ti (dijo el padre del mundo), allá acabo de dejar muchos pequeñuelos que, como tú, desean venir conmigo, para acompañarme y conocerte en mi largo viaje, y para aprender muchas cosas que, sin salir no se pueden saber.
p. 69 · Nahuizalco
Shikita ne istak mistun, ma' shikajkawa ma wiki; ka weli kimiktia ne chikitik.
p. 69 · Nahuizalco · See in the dictionary: chikitik
Translation (Spanish)
Ve el gato blanco, no lo dejes venir, porque puede matar al chico.
p. 70 · Nahuizalco
Kwak nikita wan nitachia (tacha) muchi tey yaja kichiw, nikelnamiki wan tichijchikitikmet ishpan wey weli.
p. 70 · Nahuizalco
Translation (Spanish)
Cuando veo y miro todo lo que El formó, acuérdome de lo pequeños que somos ante su gran poder.
p. 73 · Nahuizalco
Yaja ina: Ne nukukutu kipia ijish sajtik, iyak pitzawak iwan melawak, itenshipal chiltik, ishtzuntzunyu sajtik iwan kwekwelnaj; tujtumawak kajkamak, iten chikitik iwan kechkuyu pitzawak.
p. 73 · Nahuizalco · See in the dictionary: chikitik
Translation (Spanish)
Julia kipia se kukutuchin yankwik kenha ne nupal. Yaja ina: Ne nukukutu kipia ijish sajtik, iyak pitzawak iwan melawak, itenshipal chiltik, ishtzuntzunyu sajtik iwan kwekwelnaj; tujtumawak kajkamak, iten chikitik iwan kechkuyu pitzawak.
Julia tiene una muñequita nueva como la mía. Ella dice: Mi muñeca tiene ojos negros, nariz delgada y recta, labios rojos, pestañas negras y crespas; gordos carrillos, boca pequeña y pescuezo delgado.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
3 occurrences
El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Ne Sipitiyuj chikitikchin ma tumak ne ishumpe; tesu ombron, tresu kojtik, chikitikchin puruj jentej.
El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Translation
The sipitillo is very small but his hat is gigantic. He is not big, not tall; he's very little, but pure human.
Sucio el peludo wan tumak ishunpe wan chikitikchin.
El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Translation
He was dirty, hairy, and his hat was giant, and he was very small.
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).