Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts
28 occurrences · Clear
King, Timumachtikan! (2011)
28 occurrences
3 Ini ne tamachtiani
Uni se chil.
p. 24 · See in the dictionary: chil
Translation (Spanish)
Te. Uni se chil.
No. Eso es un chile.
4 Tay tikneki?
Te tikneki chijchil?
p. 28 · See in the dictionary: chil
Translation (Spanish)
¿No quieres chiles?
13 Chilkwachtzin
Nunoya, ina Chilkwachtzin, wejweyak ne mumajmajkul!
p. 53
Translation (Spanish)
Abuela, dice Caperucita Roja, ¡qué largos son sus brazos!
Nunoya, sujsul patawak ne muten! ina Chilkwachtzin.
p. 53
Translation (Spanish)
Abuela, ¡qué ancha es su boca! dice Caperucita Roja.
24 Tik ne tiankis (1)
Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe.
p. 81 · See in the dictionary: chil
Translation (Spanish)
Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.
Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.
Kinekiuk ne chil wan ne cafe.
p. 81 · See in the dictionary: chil
Translation (Spanish)
Paula kitashtawia ne tanamakani. Kinekiuk ne chil wan ne cafe. Yawia kitemua...
Paula le paga a la vendedora. Todavía falta el chile y el café. Ya va a buscarlo...
25 Tik ne tiankis (2)
Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi.
p. 84 · See in the dictionary: chil
Translation (Spanish)
Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi. Yaja kitajtanilia se tanamakani:
Paula busca chiles en el mercado y no encuentra. Ella le pregunta a una vendedora:.
— Taja tiknamaka chil?
p. 84 · See in the dictionary: chil
Translation (Spanish)
— ¿Usted vende chile?
— Yek tunal, taja tikpia chil?
p. 84 · See in the dictionary: chil
Translation (Spanish)
— Buen día, ¿usted tiene chile?
— Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.
p. 84 · See in the dictionary: chil, chiltik
Translation (Spanish)
— Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.
Kwak tami kikua chil, cafe wan muchi tay muneki, Paula mukwepa ichan.
p. 84 · See in the dictionary: chil
29 Tiweli tiaw tiktajtanilia
— Ika yaja nechilwij ka musta te yawi naka ka ichan.
p. 94 · See in the dictionary: ilia
Translation (Spanish)
— Porque él me dijo que mañana no se va a quedar en casa.
— Te nikmati, te nechilwij.
p. 94 · See in the dictionary: ilia
Translation (Spanish)
— Te nikmati, te nechilwij. Pero yawi mukwepa ka tajkutunal. Tiweli tiaw tiktajtanilia ka teutak.
— No sé, no me dijo. Pero regresará a mediodía. Puedes ir a preguntarle en la tarde.
30 Chilkwachtzin wan ne kuyut
— Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti.
p. 95 · See in the dictionary: ilia
Translation (Spanish)
— Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti. Niawa tel!
— Ella me dijo que no puedo hablar con nadie en el camino. Ya me voy pues!
35 Te niajki nitekiti
Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
p. 107 · See in the dictionary: ilia
Translation (Spanish)
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.
36 Yawi Carlita ichan inoya
— Ashan shinechilwi tay tikchijki yalua — inak ne lamatzin...
p. 110 · See in the dictionary: ilia
Translation (Spanish)
— Ahora cuéntame lo que hicista ayer — dijo la anciana...
— Yek nemi! — inak ne inoya. — Pal tipewat, shinechilwi tay horaj tisak ka tapuyawa.
p. 110 · See in the dictionary: ilia
Translation (Spanish)
— Yek nemi! — inak ne inoya. — Pal tipewat, shinechilwi tay horaj tisak ka tapuyawa. Timuketzki peyna?
— ¡Está bien! — dijo su abuela. — Para empezar, ¿a qué hora te despertaste por la mañana? ¿Acaso te levantaste temprano?
— Semaya nechilwij ma nimutali nitajkwilua.
p. 110 · See in the dictionary: ilia
Translation (Spanish)
— Semaya nechilwij ma nimutali nitajkwilua. Nikishtij ne nuamatzin tik ne nukustalchin wan nipejki nitajkwilua ken muchi.
— Sólo me dijo que me sentara y empezara a escribir. Saqué de mi mochila mi cuaderno y empecé a escribir como los otros.
39 Niweli nimetzmachtia!
— Tik ne tamachtiluyan, nusan techilwia ne tamachtiani ma tikchiwakan ijkiuni.
p. 117
Translation (Spanish)
— En la escuela, también nos dice la maestra que hagamos así.
40 Tay metzilwij ma shikchiwa?
Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek.
p. 120
Translation (Spanish)
— Naja nikmatiaya. Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek. Pero shiwi nuwan su tikneki pal tinechpalewia.
— Yo ya sé. Cuando me llevó mi abuela ayer, ella me enseñó el camino para que lo aprendiera bien. Pero si quiere, venga conmigo para ayudarme.
44 Se yualu
— Te tinechilwij ka tikpia kujkunet!
p. 132
47 Maka shikilwi!
Kwak nechilwia ma nikajkawa ne pujpula ka ne, ka ne nikajkawa.
p. 138 · See in the dictionary: ilia
Su kineki, naja niaw nikishtia ne chijchil tik ne wajkal pal tiktaliat inawak ne tujtumat.
p. 138 · See in the dictionary: chil
Su yaja nechmaka tumin pal nikana ijtik ne kustalchin, o su nechilwia ma nimukwepa niktemua ne itumin pal yaja kikua tay muneki, senpa nikchiwa ken nechtuktia.
p. 138 · See in the dictionary: ilia
Seujti, yaja nechilwij:
p. 138 · See in the dictionary: ilia
48 Nikneki ma shiwikikan nuwan
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).