Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

206 occurrences in 5 texts · Clear

Tajtaketza pal Ijtzalku169Naja Ni Genaro5Timumachtikan!15El Pipil de la Región de los Itzalcos6The Pipil Language of El Salvador11

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

169 occurrences

Chapter 2

  • Ne kuku keman kikwajtuk ne metzti inte kipia inakayu, iayu chiupichin.

    p. 21

Chapter 4

  • Kwakuni inak yaja:

    p. 26 · See in the dictionary: ina

  • Keman asiket kan nemituya ne takat, inaket ne yawit kichtekit:

    p. 26 · See in the dictionary: ina

  • Kwakuni inaket yejemet:

    p. 26 · See in the dictionary: ina

  • Kwakuni inak se yejemet:

    p. 26 · See in the dictionary: ina

Show all 169 sentences

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

5 occurrences

Nitamachtia Nawat

  • Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    p. 6

    Translation

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Many years passed, and when I was 47 years old I worked for the Town Council. I was there for two years, but as it didn’t pay well, I left and went to work in the fields.

  • Kiunij inak ne Palej:

    p. 6 · See in the dictionary: ina

    Translation

    Né ajsiket ne ipal Kulalmumachtiani. Ajsiket inat ka kimatitiwit ka ne tiupan kipia tay yejemet nejnemitiwit kitemuat. Kiunij inak ne Palej:

    One day some people came from the Students’ Circle. They said they had heard that the church had just what they had been looking for. The priest said:

Nitakwika Ipal Ne Tiut

  • Kunij inak:

    p. 10 · See in the dictionary: ina

    Translation

    Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej. Kunij inak:

    There it became known that I could speak Nawat, because at the church in Santa Catarina Masahuát I sang a hymn that goes “Though You Walk, You Are Not Alone”, and the priest heard it. Then he said:

  • Kunij inak:

    p. 10 · See in the dictionary: ina

    Translation

    Then he said:

Ne Teku Sinti

  • Taja tikchiwa ka tuweyka tetzilnajkisa iwan inakayu ka mupanpa tuweyka kipia esti, kipia nakat, ne tuweyka tumakisa, ne ujumit takwakakisat.

    p. 28

    Translation

    You sustain the flesh on our body because on account of you our body has blood, and flesh, our body is fattened, our bones are hardened.

King, Timumachtikan! (2011)

15 occurrences

22 Tiwitz nuwan?

  • Nemi pal ninaka iwan.

    p. 76

    Translation (Spanish)

    Ka ne nuikaw nemi nuchan. Nemi pal ninaka iwan.

    Porque está mi hermanito en casa. Tengo que quedarme con él.

35 Te niajki nitekiti

  • Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech.

    p. 107

    Translation (Spanish)

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

  • Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani.

    p. 107

    Translation (Spanish)

    Sujsul nipakik kwak nikitak. Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani. Naja nimuketzki wan nechwikak, wan tiajket tikitat ne tapajtiani.

    Me alegré mucho cuando lo vi. Cuando dije que estaba enfermo, él quiso llevarme para ir a un médico. Yo me levanté y me llevó, y fuimos a ver el médico.

  • Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka.

    p. 107 · See in the dictionary: ina

    Translation (Spanish)

    Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.

    Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.

  • Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa.

    p. 107 · See in the dictionary: ina

    Translation (Spanish)

    Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.

    Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.

Show all 15 sentences

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

6 occurrences

p. 52 · Nahuizalco

  • (sic) Naja nikpia ume inakas.

    p. 52 · Nahuizalco

p. 57 · Nahuizalco

  • Ne ajat ijtik yaja nemi iwan yaja tzitzinaka ajachichin iwan mutatalua at, kishiniat tunalku ne patawak tujtulin, mijmil iwan seki mutukatuk tey titakwat pal ini iwan seseuk techan.

    p. 57 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Los ríos que en él hay, con sus claras, abundantes y corredoras aguas, riegan en verano los extensos juncales, maizales y otros sembrados que sirven para el consumo de esta y otras poblaciones.

p. 64 · Nahuizalco

  • Catal kipia ume itenshipal, ume inakas, ume ishume kamachal, se ikwatapal iwan kalan itzunkal.

    p. 64 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Catarina tiene dos labios, dos orejas, dos ojos, dos quijadas, una frente y hermoso pelo.

p. 66 · Nahuizalco

  • Eej, nutelpuchin nimetztasujta: ka ne lado wewejka pal taja (inak ne iteku ne taltijpak), ka ne tami nikajkawa miak chijchikitikmet ka kenha taja, kinekit witzet nuwan, pal senyawi nuwan iwan metzishmatis tik ne weyak ujti, pal timumachtiat teya cosas sin ke inte tikisat inte weli mumati (numati).

    p. 66 · Nahuizalco · See in the dictionary: ina

    Translation (Spanish)

    Sí, hijito querido: en aquellos lejos lugares para ti (dijo el padre del mundo), allá acabo de dejar muchos pequeñuelos que, como tú, desean venir conmigo, para acompañarme y conocerte en mi largo viaje, y para aprender muchas cosas que, sin salir no se pueden saber.

p. 69 · Nahuizalco

  • Nutuchti kipia nawi ijikshi iwan ume patak weyak inakas.

    p. 69 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Mi conejo tiene cuatro pies y dos largas orejas.

Show all 6 sentences

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

11 occurrences

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: ina

    Translation

    His mother -- we mean the queen --, his mother said, "let's go take a walk there in the woods". "Let's go see if you won't cheer up a bit."

  • Muchijki alegrar ne piltzintzin, ne prinsipe, ma tinakan.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · See in the dictionary: ina

    Translation

    Muchijki alegrar ne piltzintzin, ne prinsipe, ma tinakan. Muchijki alegrar.

    The little boy was happy, we mean the prince, was happy.

  • Taja tiu tinaka de ministro.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    Taja tiu tinaka de ministro. Taja seyuk ministro. Wan taja seyuk ministro.

    "You will be a minister, you will be another minister, and you will be yet another minister."

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Kitalij ne ichaketaj ne takatzin, ne kinaktij.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    Kitalij ne ichaketaj ne takatzin, ne kinaktij. Yajki ka dentroj ne takatzin.

    The man put his jacket down for her; there he left her; the man went inside.

  • Kabal tapanik ka tajku tayua, ma tikinakan ne "medianoche", tikaki tajku tayua.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    Then it split open in the middle of the night, let's say at midnight; you hear it at midnight.

Show all 11 sentences

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).