Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts

24 occurrences · Clear

King, Timumachtikan! (2011)

24 occurrences

2 Ken mutukay?

  • Naja nutukay Luisa.

    p. 21

    Translation (Spanish)

    Yo me llamo Luisa.

7 Tay horaj timuketza?

  • Tay horaj tikisa? — Naja nikisa chikwasen horaj.

    p. 35 · See in the dictionary: kisa

    Translation (Spanish)

    Tay horaj tikisa? — Naja nikisa chikwasen horaj. Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.

    ¿A qué hora sales? — Salgo a las seis. Llego a las siete, y trabajo hasta mediodía.

11 Shisa!

  • Ne siwapiltzin isa peyna ka tapuyawa.

    p. 46 · See in the dictionary: isa

    Translation (Spanish)

    Ne siwapiltzin isa peyna ka tapuyawa. Ne inan kinutza pal muketza. Yaja ina: “Shisa! Shimuketza!”

    La niña despierta temprano por la mañana. Su madre la llama para que se levante. Ella dice: “¡Despertá! ¡Levantate!”

  • Yaja ina: “Shisa!

    p. 46 · See in the dictionary: isa

    Translation (Spanish)

    Ne siwapiltzin isa peyna ka tapuyawa. Ne inan kinutza pal muketza. Yaja ina: “Shisa! Shimuketza!”

    La niña despierta temprano por la mañana. Su madre la llama para que se levante. Ella dice: “¡Despertá! ¡Levantate!”

  • Ne siwapiltzin isa wan muketza.

    p. 46 · See in the dictionary: isa

    Translation (Spanish)

    La niña despierta y se levanta.

  • “Taja tisa?” ina ne inan.

    p. 46 · See in the dictionary: isa

    Translation (Spanish)

    “¿Te despertás?” dice su madre.

  • “Eje, ashan nisa wan nimuketza,” ina ne siwapiltzin.

    p. 46 · See in the dictionary: isa

    Translation (Spanish)

    “Sí, ahora me despierto y me levanto,” dice la niña.

19 Te nikajsi nuamatzin

  • Shikwi se tisat wan shitajkwilu tik ne muamatzin!

    p. 68

    Translation (Spanish)

    ¡Usa un lápiz y escribe en tu cuaderno!

21 Te niweli nitajkwilua

  • Ika te nikmati kan nemi ne nutisaw!

    p. 74

    Translation (Spanish)

    ¡Porque no sé dónde está mi lápiz!

28 Keman tiaw timukwepa?

  • — Tiaw tikisa peyna?

    p. 92 · See in the dictionary: kisa

    Translation (Spanish)

    — ¿Entonces vas a salir temprano?

  • — Niaw nikisa peyna.

    p. 92 · See in the dictionary: kisa

    Translation (Spanish)

    — Niaw nikisa peyna. Niasneki ka Sentzunat tik ne tawikani.

    — Así es, voy a ir a Sonsonate en el autobús.

33 Sujsul nipakiskia

  • Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    p. 103

    Translation (Spanish)

    — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    — En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...

35 Te niajki nitekiti

  • Chikwasen horaj ka tapuyawa naja nisak pero nimukwepki nikuchi ika te niknekik nimuketza.

    p. 107

    Translation (Spanish)

    Yalua te niajki nitekiti. Chikwasen horaj ka tapuyawa naja nisak pero nimukwepki nikuchi ika te niknekik nimuketza.

    Ayer no fui a trabajar. A las seis de la mañana me desperté pero volví a dormir porque no quise levantarme.

  • Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana.

    p. 107 · See in the dictionary: isa

    Translation (Spanish)

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

  • Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    p. 107 · See in the dictionary: kisa

    Translation (Spanish)

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

  • Kwak tanesik, nisak wan ninemik yek.

    p. 107

    Translation (Spanish)

    Ne nukunpa nechwikak ka nuchan, nikunik chiupi at iwan ne pajti, wan né tipanuket hasta ka tayuakik. Kwakuni yaja yajki ichan, wan nimutekak nikuchi. Kwak tanesik, nisak wan ninemik yek.

    Me llevó mi amigo a casa, bebí un poco de agua con la medicina, y allí pasamos hasta que anocheció. Entonces él se fue a su casa, y yo me acosté a dormir. Cuando amaneció, me desperté y estuve bien.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • Kwak Carlita isak wan kitapuj ne ijish, inak:

    p. 110 · See in the dictionary: isa

    Translation (Spanish)

    Cuando Carlita despertó y abrió sus ojos, dijo:

  • — Yek nemi! — inak ne inoya. — Pal tipewat, shinechilwi tay horaj tisak ka tapuyawa.

    p. 110

    Translation (Spanish)

    — Yek nemi! — inak ne inoya. — Pal tipewat, shinechilwi tay horaj tisak ka tapuyawa. Timuketzki peyna?

    — ¡Está bien! — dijo su abuela. — Para empezar, ¿a qué hora te despertaste por la mañana? ¿Acaso te levantaste temprano?

  • Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku.

    p. 110

    Translation (Spanish)

    — Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.

    — No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!

38 Ken intukay?

  • — Ne siwat itukay Luisa.

    p. 115

    Translation (Spanish)

    — Ne siwat itukay Luisa. Ne ipilawan intukay Lucia wan Lorenzo.

    — La mujer se llama Luisa. Sus hijos se llaman Lucía y Lorenzo.

40 Tay metzilwij ma shikchiwa?

  • Su te metzajkawa munoya ma shikisa ashan, tiwelit tipashaluat ukse tunal.

    p. 120

    Translation (Spanish)

    — Nemi yek. Su te metzajkawa munoya ma shikisa ashan, tiwelit tipashaluat ukse tunal.

    — Está bueno. Si tu abuela no te deja salir hoy, podemos pasear otro día.

42 Nikinmachtia tay nimumachtia

  • Kwak tami nitakwa, nikisa wan niaw nimumachtia.

    p. 127 · See in the dictionary: kisa

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • Ashan, shumet shiktalikan anmukwajkwach pal tikisat nemanha, wan tiawita!

    p. 140

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).