Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts

96 occurrences · Clear

King, Timumachtikan! (2011)

96 occurrences

5 Tay kichiwa?

  • Kan nemi ne kunet?

    p. 30 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde está el niño?

  • Kan nemi ne kal?

    p. 30 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde está la casa?

  • Kan nemi ne ujti?

    p. 30 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde está la calle?

  • Kan nemi ne pelu?

    p. 30 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde está el perro?

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Ká nemi ka nikan?

    p. 33 · See in the dictionary: nikan

    Translation (Spanish)

    ¿Quién está aquí?

  • Kan nemi ne siwat?

    p. 33 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde está la mujer?

  • Nemi ka nikan tik ne tenkal.

    p. 33 · See in the dictionary: nikan

    Translation (Spanish)

    Está aquí en el patio.

  • Kan nemit ne takamet?

    p. 33 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde están los hombres?

9 Tay tikchiwa?

  • Kan tikchiwa ne tajtamal?

    p. 41 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde hace las tortillas?

  • Kan tekiti ka teutak?

    p. 41 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde trabaja por la tarde?

10 Tay tikwa?

  • Kan titekiti ka teutak?

    p. 44 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde trabajas por la tarde?

13 Chilkwachtzin

  • Shiwi ka nikan pal nimetznapalua!

    p. 53 · See in the dictionary: nikan

    Translation (Spanish)

    Wejweyak pal nimetznapalua yek! ina ne kuyut. Shiwi ka nikan pal nimetznapalua!

    Ellos son largos para que te abrace bien, dice el coyote. ¡Vení acá para que te abrace!

14 Tinemit tik Witzapan

  • Kan tinemi?

    p. 56 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde vives?

15 Antaketzat Nawat?

  • Nusan ankipiat tajtamachtiluyan kan mumachtiat Nawat?

    p. 59 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    Wan anmejemet? Nusan ankipiat tajtamachtiluyan kan mumachtiat Nawat?

    ¿Y ustedes? También tienen escuelas donde aprenden náhuat?

18 Kan minaya?

  • Kan minaya ashan?

    p. 66 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    Ne tupelu mawiltia, mutalua wan minaya. Kan minaya ashan?

    Nuestro perro juega, corre y se esconde. ¿Dónde se esconde ahora?

  • Nikmati kan nemi.

    p. 66 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    Nikmati kan nemi. Shikita! Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!

    Ahora sé dónde está. ¡Mira! ¡Juega con nuestro gato debajo de la mesa!

19 Te nikajsi nuamatzin

  • Ka te nikmati kan nemi nuamatzin.

    p. 68 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    Que no sé dónde está mi cuaderno.

  • Kan tikana senpa?

    p. 68 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde lo guardas!

  • Nikana senpa tik ne nukustalchin.

    p. 68 · See in the dictionary: ana

    Translation (Spanish)

    Lo guardo siempre en mi mochila.

  • Wan ne mukustalchin, kan tikpia?

    p. 68 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    Y tu mochila, ¿dónde la tienes?

  • Nikan nemi.

    p. 68 · See in the dictionary: nikan

    Translation (Spanish)

    Aquí está.

20 Shu shikua se amatzin!

  • Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia...

    p. 70 · See in the dictionary: ashan

    Translation (Spanish)

    Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia... Nikita ka inte nemi nikan.

    Ahora pon todo encima de esta mesa, para que yo vea... Veo que no está aquí.

  • Nikita ka inte nemi nikan.

    p. 70 · See in the dictionary: nikan

    Translation (Spanish)

    Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia... Nikita ka inte nemi nikan.

    Ahora pon todo encima de esta mesa, para que yo vea... Veo que no está aquí.

  • Kan niweli nikua?

    p. 70 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde lo puedo comprar?

21 Te niweli nitajkwilua

  • Wan ashan kanka tiaw?

    p. 74 · See in the dictionary: ka, kan

    Translation (Spanish)

    Shiktapu ne muamatzin wan shitajkwilu... Wan ashan kanka tiaw?

    Abre tu cuaderno y escribe... ¿Y ahora a dónde vas?

  • Ika te nikmati kan nemi ne nutisaw!

    p. 74 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    ¡Porque no sé dónde está mi lápiz!

22 Tiwitz nuwan?

  • Kanka tiaw kwak tami ne tamachtiluyan?

    p. 76 · See in the dictionary: ka, kan

    Translation (Spanish)

    Cuando termina la escuela, ¿a dónde vas?

23 Kanka yawi?

  • Kanka yawi uni piltzin?

    p. 79 · See in the dictionary: ka, kan

    Translation (Spanish)

    ¿A dónde va ese muchacho?

24 Tik ne tiankis (1)

  • — Majtakti pula ka se dolar — kilwia ne tanamakani.

    p. 81 · See in the dictionary: tanamakani

    Translation (Spanish)

    — Diez plátanos por un dólar — le dice la vendedora.

  • Nikpia ajajwiak tumat... — kilwia ne tanamakani.

    p. 81 · See in the dictionary: tanamakani

    Translation (Spanish)

    — Tikneki nusan awakat? Nikpia ajajwiak tumat... — kilwia ne tanamakani.

    — ¿Quiere también aguacates? Tengo ricos tomates... — le dice la vendedora.

  • Paula kitashtawia ne tanamakani.

    p. 81 · See in the dictionary: tanamakani

    Translation (Spanish)

    Paula kitashtawia ne tanamakani. Kinekiuk ne chil wan ne cafe. Yawia kitemua...

    Paula le paga a la vendedora. Todavía falta el chile y el café. Ya va a buscarlo...

25 Tik ne tiankis (2)

  • Yaja kitajtanilia se tanamakani:

    p. 84 · See in the dictionary: tanamakani

    Translation (Spanish)

    Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi. Yaja kitajtanilia se tanamakani:

    Paula busca chiles en el mercado y no encuentra. Ella le pregunta a una vendedora:.

  • Kwakuni yawi kitajtanilia ne ukse tanamakani:

    p. 84 · See in the dictionary: tanamakani

    Translation (Spanish)

    Entonces va y le pregunta a otra vendedora:

  • — Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.

    p. 84 · See in the dictionary: tanamakani

    Translation (Spanish)

    — Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.

28 Keman tiaw timukwepa?

  • Niasneki ka Sentzunat tik ne tawikani.

    p. 92

    Translation (Spanish)

    — Niaw nikisa peyna. Niasneki ka Sentzunat tik ne tawikani.

    — Así es, voy a ir a Sonsonate en el autobús.

29 Tiweli tiaw tiktajtanilia

  • — Tikmati kanka yasneki?

    p. 94 · See in the dictionary: ka, kan

    Translation (Spanish)

    — ¿Sabes a dónde va a ir?

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Nukunew, kanka tiaw iwan uni chikiwit tentuk iwan takwal?

    p. 95 · See in the dictionary: ka, kan

    Translation (Spanish)

    — Mi hija, ¿a dónde vas con ese canasto lleno de comida?

  • — Ne ikal ne munoya kan nemi?

    p. 95 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    — ¿La casa de tu abuela dónde está?

32 Ume takwikalis

  • nin kan munutza ne Nawat

    p. 101 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    aquí donde se habla el náhuat

  • Kanka tiwitz, tunal,

    p. 101 · See in the dictionary: ka, kan

    Translation (Spanish)

    ¿De dónde vienes, sol,

  • kan nitemu nimaltia.

    p. 101 · See in the dictionary: kan, kua, talia

    Translation (Spanish)

    donde me bajo a bañar.

  • ka nikan kan tisennemit.

    p. 101 · See in the dictionary: kan, kua, talia, nikan

    Translation (Spanish)

    aquí donde nos reunimos.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • — Nunoya, nikan ninemi!

    p. 110 · See in the dictionary: nikan

    Translation (Spanish)

    — Nunoya, nikan ninemi! Shiktapu!

    — ¡Abuela, aquí estoy! — dijo. — ¡Abra!

  • Nimuketzki, nimaltij, niktalij nukwajkwach wan nikiski nimutalua pal nikwi ne tawikani.

    p. 110

    Translation (Spanish)

    — Tesu. Nimuketzki, nimaltij, niktalij nukwajkwach wan nikiski nimutalua pal nikwi ne tawikani. Kwak niajsik ne tamachtiluyan, ne tamachtiani nechtajtanilij taika nishtunak.

    — No. Me levanté, me bañé, me puse la ropa y salí corriendo para tomar el bus. Cuando llegué a la escuela, me preguntó la maestra por qué me había tardado.

37 Taika te tiwalaj?

  • — Nikwij ne tawikani.

    p. 113

    Translation (Spanish)

    — Tomé el bus.

  • Tejemet tikwijket ne tawikani, wan tik Sentzunat tiajket tikitat se ne iechkawan itukay Luisito.

    p. 113

    Translation (Spanish)

    — Te niajki nusel, yajki nuwan se nukunpa itukay Fernando. Tejemet tikwijket ne tawikani, wan tik Sentzunat tiajket tikitat se ne iechkawan itukay Luisito. Taja tikishmati?

    — No fui solo, fue conmigo un amigo que se llama Fernando. Tomamos el bus y en Sonsonate fuimos a ver a uno de sus hermanos mayores llamado Luisito. ¿Lo conoces?

39 Niweli nimetzmachtia!

  • Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj.

    p. 117

    Translation (Spanish)

    — Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.

    — No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.

  • — Tik ne tamachtiluyan, nusan techilwia ne tamachtiani ma tikchiwakan ijkiuni.

    p. 117

    Translation (Spanish)

    — En la escuela, también nos dice la maestra que hagamos así.

  • Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.

    p. 117

    Translation (Spanish)

    — Sujsul nipaki ka anmumachtiat Nawat tik ne tamachtiluyan. Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.

    — Me alegra mucho que ustedes aprendan náhuat en la escuela. Es bueno que aprendan en la escuela y en casa..

40 Tay metzilwij ma shikchiwa?

  • — Kanka tiaw?

    p. 120 · See in the dictionary: ka, kan

    Translation (Spanish)

    — ¿A dónde vas?

  • — Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin.

    p. 120

    Translation (Spanish)

    — Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin. Tikmati tay muneki?

    — Guardalo bien, no dejés que nadie te quite tu dinero. ¿Sabés lo que necesitás?

  • — Nikan nikpia tajkwilujtuk muchi tay kineki nunoya ma nikuili.

    p. 120 · See in the dictionary: nikan

    Translation (Spanish)

    — Aquí tengo escrito todo lo que quiere mi abuela que le compre.

  • — Techtuktij ma titajkwilukan.

    p. 120

    Translation (Spanish)

    — Techtuktij ma titajkwilukan. Tinemit pal titajkwiluat ashan pal tiwelit tikwikat ne tutekiw ka tamachtiluyan musta.

    — Escribir. Tenemos que escribir ahora para que podamos llevar nuestro trabajo a la escuela mañana.

41 Se tanamakani wan se takuani

  • Tiwelit tinat ka yaja se tanamakani.

    p. 124 · See in the dictionary: tanamakani

  • Nusan se tanamakani.

    p. 124 · See in the dictionary: tanamakani

  • Nemit ume tanamakani nikan.

    p. 124 · See in the dictionary: nikan, tanamakani

  • Se tanamakani kinamaka shujshuchit, ne seuk kinamaka kujkumal.

    p. 124 · See in the dictionary: tanamakani

  • Yaja te tanamakani.

    p. 124 · See in the dictionary: tanamakani

  • Uni siwat te tanamakani, yaja tamachtiani.

    p. 124 · See in the dictionary: tanamakani

  • Tinat ka yaja se takwikani.

    p. 125

  • — Su te kichiwa tatka, tinakan ka...

    p. 125 · See in the dictionary: ina

  • Tinakan ka semaya pashalua!

    p. 125 · See in the dictionary: ina

42 Nikinmachtia tay nimumachtia

  • Timumachtikan yek:

    p. 127

43 Te tiawit tikajkawat ma miki!

  • Yejemet kinekit ma nimumachti, wan ma mumachtikan muchi tukniwan.

    p. 130

  • Nunoya wan nutatanoy nusan kitat yek ma timumachtikan, wan inat ka titaketzat galantzin.

    p. 130

  • Tejemet tiknekiskiat ma techmachtikan muchi tay welit pal te tikelkawat.

    p. 130

  • Wan te yawi muelkawa, su muchi techkakit titaketzat Nawat nujme: tik ne tamachtiluyan, tik ne ujpatawak ipal tutechan, ka tuchan, kan timawiltiat, kan titekitit, kan tipashaluat…

    p. 130 · See in the dictionary: kan, kua, talia

  • Titaketzakan Nawat ika yaja tupal.

    p. 130

  • Ijtik muchi, te tikajkawakan ma miki!

    p. 130

45 Nitachia iwan ne nujnuish

  • Tikitakan: kan tikneki ma tipewakan?

    p. 134 · See in the dictionary: kan, kua, talia

  • — Tipewakan iwan ne tutzuntekun.

    p. 134

  • — Nikan nikpia ume numajkul wan ume numey wan majtakti numapipil.

    p. 134 · See in the dictionary: nikan

47 Maka shikilwi!

  • Ne nunan ina ken kineki ma tiktalikan muchi pal naka yektzin.

    p. 138

  • Su yaja nechmaka tumin pal nikana ijtik ne kustalchin, o su nechilwia ma nimukwepa niktemua ne itumin pal yaja kikua tay muneki, senpa nikchiwa ken nechtuktia.

    p. 138 · See in the dictionary: ana

  • Yaja te kitak tatka wan te kimatki ka ne teksisti te kanaj.

    p. 138

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • Nikneki ma shiwikikan ne ujume.

    p. 140 · See in the dictionary: witz

  • Yek ma shinechpalewikan wan ma shimumachtikan.

    p. 140

  • Ashan, shumet shiktalikan anmukwajkwach pal tikisat nemanha, wan tiawita!

    p. 140

  • — Ashan shiwikikan.

    p. 140 · See in the dictionary: witz

  • Shikekchiwakan ne mesaj ka nikan, — inak. — Carlita, shitaekchiwa wan shikajkawa ma metzpalewi ne mueltiw.

    p. 140 · See in the dictionary: nikan

  • Shikishtikan muchi.

    p. 140

  • Kwak tami, shumet shikuakan nakatamal o elutamal wan café.

    p. 140

  • Shalwikakan pal titakwat wan tikunit achtu ka muchi ne siwatket ajsit takuat.

    p. 140

49 Nugustoj niaw ka tiankis

  • Su tiaw tik ne tiankis, shikaki ne tanamakanimet.

    p. 141

  • Tejkia ka ne tanamakanimet tesu semaya chachalakat wan pajpakit, nusan tekitit pal kichiwat ganar ne tumin ne munekit pal takwat.

    p. 141

50 Tamachtiani Alejandro

  • Techtuktia katka ma titajkwilukan.

    p. 143

  • Ne shiwit witz, yawit kitapuat se yankwik tamachtiluyan ipal ne chijchikitik, kan yawit mumachtiat Nawat!

    p. 143 · See in the dictionary: kan, kua, talia

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).