Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts
27 occurrences · Clear
King, Timumachtikan! (2011)
27 occurrences
13 Chilkwachtzin
Kia, ne nuten patawak pal naja nimetzkwa!
p. 53 · See in the dictionary: ijkia
Translation (Spanish)
Sí, mi boca es ancha para que yo te coma!
23 Kanka yawi?
Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin.
p. 79 · See in the dictionary: asi
Translation (Spanish)
Ika nemi pal tajkwilua. Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin. Kitemua kitemua wan te kiajsi.
Porque tiene que escribir en su cuaderno. Ahora no puede escribir porque no encuentra su lápiz. Busca y busca pero no lo encuentra.
Kitemua kitemua wan te kiajsi.
p. 79 · See in the dictionary: asi
Translation (Spanish)
Ika nemi pal tajkwilua. Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin. Kitemua kitemua wan te kiajsi.
Porque tiene que escribir en su cuaderno. Ahora no puede escribir porque no encuentra su lápiz. Busca y busca pero no lo encuentra.
24 Tik ne tiankis (1)
— Kia.
p. 81 · See in the dictionary: ijkia
Translation (Spanish)
— Sí.
25 Tik ne tiankis (2)
Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi.
p. 84 · See in the dictionary: asi
Translation (Spanish)
Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi. Yaja kitajtanilia se tanamakani:
Paula busca chiles en el mercado y no encuentra. Ella le pregunta a una vendedora:.
— Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.
p. 84 · See in the dictionary: ijkia
Translation (Spanish)
— Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.
31 Nikelnamiki nutechan
— Tejkia tay titakaktuk.
p. 97
Translation (Spanish)
— Tejkia tay titakaktuk. Pero ashan tea welit taketzat muchi. Tik tutechan tikelkawat ne itaketzalis ne tunoywan.
— Es verdad lo que has oído. Pero ahora ya no pueden hablar muchos. En nuestro pueblo olvidamos la lengua de nuestros abuelos.
33 Sujsul nipakiskia
— Kia, ne takamet te kichiwat.
p. 103 · See in the dictionary: ijkia
Translation (Spanish)
— Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.
— Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.
— Nikmati, wan yajika naja niknekiskia nimumachtia yek ne Nawataketzalis wan nisentekiti anmuwan pal tikpalewiat ne yektzin taketzalis ipal ne anmutechan, pal te keman muelkawa.
p. 103 · See in the dictionary: neki
Translation (Spanish)
— Yo sé, y por eso yo quisiera aprender bien la lengua náhuat y trabajar con ustedes para que apoyemos la hermosa lengua de su pueblo, para que nunca se olvide.
— Su ijkiuni, sujsul nipakiskia!
p. 103 · See in the dictionary: paki
Translation (Spanish)
— ¡Si es así, mucho me alegraría!
35 Te niajki nitekiti
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka.
p. 107
Translation (Spanish)
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.
39 Niweli nimetzmachtia!
Kia niknekiskia, pero te niwelik.
p. 117 · See in the dictionary: ijkia, neki
Translation (Spanish)
— Yaja mikik kwak naja nichikitik katka. Kia niknekiskia, pero te niwelik.
— Porque ella murió cuando yo era pequeño. Sí quisiera pero no pude.
Naja niknekiskia ma techmachti Nawat mujmusta.
p. 117 · See in the dictionary: neki
Translation (Spanish)
— Techmachtia ume tunal ipal ne semana. Naja niknekiskia ma techmachti Nawat mujmusta.
— Nos enseña dos días a la semana. Yo quisiera que nos enseñara náhuat todos los días.
42 Nikinmachtia tay nimumachtia
Nikelnamiki tay yaja techmachtia, pal kiane najasan niweli nimuchiwa tamachtiani kwak nimukwepa nuchan.
p. 127 · See in the dictionary: ijkia
Kwak ne nunan kipalewia ne nuikaw muapaka, tinat ka ne nunan kiapaka ne nuikaw.
p. 127
Kwak ne nunan kipalewia ne nuikaw maltia, tinat ka ne nunan kialtia ne nuikaw.
p. 127
43 Te tiawit tikajkawat ma miki!
Tejemet tiknekiskiat ma techmachtikan muchi tay welit pal te tikelkawat.
p. 130
44 Se yualu
— Niknekiskia nikishmati ne mukniwan.
p. 132 · See in the dictionary: neki
45 Nitachia iwan ne nujnuish
46 Metzmutiat hasta ne mujmuyut!
— Kia tumawak.
p. 136 · See in the dictionary: ijkia
49 Nugustoj niaw ka tiankis
50 Tamachtiani Alejandro
Kwak se tamia ne itekiw, kiajkukia ne imey wan ina katka: “Tamachtiani, nemia!” Kwak panu ne horaj, yaja ina katka “Tamik!” wan timukwepa katka ka tuchan.
p. 143
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).