Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

83 occurrences in 4 texts · Clear

Tajtaketza pal Ijtzalku49Naja Ni Genaro13Timumachtikan!10El Pipil de la Región de los Itzalcos11

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

49 occurrences

Chapter 2

  • Keman nemia chikawtuk, muteki wan mushipewa pal kinamakat wan kikuat pal kiunit ne at.

    p. 21

Chapter 6

  • Ijkiuni ankichiwtiwit?

    p. 35

Chapter 7

  • Kiuni ashta kan tiu-titami tikinhetza muchi ne intunal ne nupilawan.”

    p. 40 · See in the dictionary: uni2

  • Ijkiuni nemik ume imey tunal inchan ne tepewa.

    p. 40

  • “Ken ka tina kiuni?

    p. 43 · See in the dictionary: uni2

Show all 49 sentences

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

13 occurrences

Nitamachtia Nawat

  • Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.

    p. 6

    Translation

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Many years passed, and when I was 47 years old I worked for the Town Council. I was there for two years, but as it didn’t pay well, I left and went to work in the fields.

  • Kiunij panuk sujsul shijshiwit.

    p. 6

    Translation

    Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.

    I worked the land and grew corn so that my children and wife wouldn’t go hungry. So the years went by.

  • Kiunij inak ne Palej:

    p. 6

    Translation

    Né ajsiket ne ipal Kulalmumachtiani. Ajsiket inat ka kimatitiwit ka ne tiupan kipia tay yejemet nejnemitiwit kitemuat. Kiunij inak ne Palej:

    One day some people came from the Students’ Circle. They said they had heard that the church had just what they had been looking for. The priest said:

  • Wan kiunij panuk.

    p. 6

    Translation

    And that is what happened.

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:

    p. 8

    Translation

    Panuk ka nechilwijket ma niajsi ka Kulalmumachtiani pal nechishmatit. Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:

    Then they invited me to visit the Students’ Circle. So along I went, and when they met me, Mrs. Vicky de Amaya said to me:

Show all 13 sentences

King, Timumachtikan! (2011)

10 occurrences

11 Shisa!

  • Yaja kiuni cafe.

    p. 46 · See in the dictionary: uni2

    Translation (Spanish)

    Yaja kiuni cafe. Ne siwapiltzin kita ne iikaw.

    Ella bebe café. La niña ve a su hermanito.

33 Sujsul nipakiskia

  • — Ijkiuni annemit yek?

    p. 103

    Translation (Spanish)

    — ¿Así están bien?

  • Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan.

    p. 103

    Translation (Spanish)

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

  • — Su ijkiuni, sujsul nipakiskia!

    p. 103

    Translation (Spanish)

    — ¡Si es así, mucho me alegraría!

35 Te niajki nitekiti

  • Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak.

    p. 107

    Translation (Spanish)

    Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.

Show all 10 sentences

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

11 occurrences

p. 56 · Nahuizalco

  • Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.

    p. 56 · Nahuizalco · See in the dictionary: uni2

    Translation (Spanish)

    Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.

p. 59 · Nahuizalco

  • Kunet, ma' shimikti ne pajpalumet, tel, pal kiuni pal te mucha mal te aka, takatiwit pal lichijchiuka ne ka wejka pal shushuchital.

    p. 59 · Nahuizalco · See in the dictionary: uni2

    Translation (Spanish)

    Niño, no mates las mariposas, pues además, de no hacer mal alguno, han nacido para adorno de los campos y jardines.

p. 62 · Nahuizalco

  • Titekitikan, kiunij mupia tey wan tikuat teya cosas tey timunekit.

    p. 62 · Nahuizalco

    Translation (Spanish)

    Trabajemos, que así se tiene con que comprar muchas cosas que nos hacen falta.

p. 65 · Nahuizalco

  • Ijkiuni nikneki sanse wan uni.

    p. 65 · Nahuizalco

p. 68 · Nahuizalco

  • Kiuni niknetuya naja.

    p. 68 · Nahuizalco · See in the dictionary: uni2

    Translation (Spanish)

    Padiush, Tutekuyu metztashtawis. Kiuni niknetuya naja.

    Muchas gracias, Dios te lo pagará. Así lo deseaba yo.

Show all 9 sentences

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).