Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts
40 occurrences · Clear
King, Timumachtikan! (2011)
40 occurrences
8 Nikpia se mistun
9 Tay tikchiwa?
Nikchiwa tamal wan nikmana et.
p. 41 · See in the dictionary: mana
Translation (Spanish)
Hago tortillas y cuezo frijoles.
Nikmana ne et tik se kumit, wan niktalia ne kumit pak ne tit.
p. 41 · See in the dictionary: mana
Translation (Spanish)
Cuezo los frijoles en una olla, y pongo la olla encima del fuego.
21 Te niweli nitajkwilua
Tiweli tiaw tikua se nemanha.
p. 74 · See in the dictionary: man
Translation (Spanish)
Tiweli tiaw tikua se nemanha. Ashan shikwi ini iswat wan shitajkwilu ken muchi.
Puedes ir a comprar uno luego. Ahora toma esta hoja y escribe como todos.
Tiweli tiktemua ne mupal nemanha.
p. 74 · See in the dictionary: man
Translation (Spanish)
Ashan tiweli tikwi ne nupal. Tiweli tiktemua ne mupal nemanha.
Ahora puedes usar el mío. Puedes buscar el tuyo luego.
22 Tiwitz nuwan?
Tiwelit tiawit ka muchan achtu, wan nemanha ne muikaw weli witz tuwan ka tiendaj.
p. 76 · See in the dictionary: man
Translation (Spanish)
Naja nikmati! Tiwelit tiawit ka muchan achtu, wan nemanha ne muikaw weli witz tuwan ka tiendaj. Tikneki?
¡Yo sé! Podemos ir a tu casa primero, y luego tu hermano puede venir con nosotros a la tienda.
25 Tik ne tiankis (2)
Ashan nemi pal tamana.
p. 84 · See in the dictionary: mana
28 Keman tiaw timukwepa?
29 Tiweli tiaw tiktajtanilia
— Pal niktajtanilia keman yawit welit witzet ne nukunpawan pal timawiltiat ka nuchan.
p. 94 · See in the dictionary: keman
Translation (Spanish)
— Para preguntarle cuándo podran venir mis amigos para que juguemos en mi casa.
30 Chilkwachtzin wan ne kuyut
— Shiawa tel, chikitik, timuitat nemanha...
p. 95 · See in the dictionary: man
Translation (Spanish)
— Vete pues, pequeña, nos vemos más tarde...
31 Nikelnamiki nutechan
— Te keman nikitztuk.
p. 97 · See in the dictionary: keman
Translation (Spanish)
— Te keman nikitztuk. Inat ka miak welit taketzat Nawat ka ne.
— Nunca lo he visto. Dicen que mucha gente puede hablar náhuat allí.
33 Sujsul nipakiskia
Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...
p. 103
Translation (Spanish)
— Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...
— En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...
— Nikmati, wan yajika naja niknekiskia nimumachtia yek ne Nawataketzalis wan nisentekiti anmuwan pal tikpalewiat ne yektzin taketzalis ipal ne anmutechan, pal te keman muelkawa.
p. 103 · See in the dictionary: keman
Translation (Spanish)
— Yo sé, y por eso yo quisiera aprender bien la lengua náhuat y trabajar con ustedes para que apoyemos la hermosa lengua de su pueblo, para que nunca se olvide.
34 Tay tikchijki?
— Naja nikuchki hasta makwil horaj, nimuketzki wan nikmanki ne takwal.
p. 105 · See in the dictionary: mana
Translation (Spanish)
— Naja nikuchki hasta makwil horaj, nimuketzki wan nikmanki ne takwal. Kwakuni niajki ichan nunan. Titajtaketzket chiupi, wan tiajket ka tiankis tikuat takwal. Kwak tamik, timukwepket.
— Yo dormí hasta las cinco, me levanté e hice la comida. Entonces fui a casa de mi madre. Platicamos un poco, y fuimos al mercado a comprar comida. Después, regresamos.
35 Te niajki nitekiti
Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana.
p. 107 · See in the dictionary: man
Translation (Spanish)
Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.
Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.
36 Yawi Carlita ichan inoya
Kwak tami tutekiw, tiaw tiwelit tikmanat ne takwal.
p. 111
Translation (Spanish)
— Tiweli tipewa tituchpana, wan naja niaw nipewa nitapaka. Kwak tami tutekiw, tiaw tiwelit tikmanat ne takwal.
— Puedes empezar a barrer, y yo empezaré a lavar. Después del trabajo, podremos cocinar la comida.
37 Taika te tiwalaj?
— Nikishmati, pero te nikitztuk ikman.
p. 113
Translation (Spanish)
— Sí lo conocía, pero hace mucho que no lo he visto.
— Keman walaj?
p. 113 · See in the dictionary: keman
Translation (Spanish)
— ¿Cuándo vino?
— Ne domingoj panutuk, wan yawi mukwepa ne semanaj witz.
p. 113
Translation (Spanish)
— Ne domingoj panutuk, wan yawi mukwepa ne semanaj witz. Yaja techwikak titakwat.
— El domingo pasado, y va a regresar la semana que viene. Él nos llevó a comer.
39 Niweli nimetzmachtia!
Keman tiwelit tipewat timumachtiat?
p. 117 · See in the dictionary: keman
Translation (Spanish)
— Nikneki! Keman tiwelit tipewat timumachtiat?
— ¡Quiero! ¿Cuándo podemos empezar a estudiar?
— Techmachtia ume tunal ipal ne semana.
p. 117
Translation (Spanish)
— Techmachtia ume tunal ipal ne semana. Naja niknekiskia ma techmachti Nawat mujmusta.
— Nos enseña dos días a la semana. Yo quisiera que nos enseñara náhuat todos los días.
41 Se tanamakani wan se takuani
— Tay tikmana, nunoya?
p. 124 · See in the dictionary: mana
Niaw nikwa ne iayu turuj ne tikmana.
p. 124 · See in the dictionary: mana
Ne noya kimana iayu turuj (iayu wakash).
p. 124 · See in the dictionary: mana
Tamana.
p. 124 · See in the dictionary: mana
Tay kimana ne noya?
p. 124 · See in the dictionary: mana
Kimana et?
p. 124 · See in the dictionary: mana
Te kimana et, kimana iayu turuj.
p. 124 · See in the dictionary: mana
42 Nikinmachtia tay nimumachtia
Nemanha niktalia nukwajkwach wan niaw ka tamachtiluyan.
p. 127 · See in the dictionary: man
44 Se yualu
— Keman timunamiktij?
p. 132 · See in the dictionary: keman
— Ne semanaj witz, tiawit tisentakwat.
p. 132
46 Metzmutiat hasta ne mujmuyut!
Keman mikik?
p. 136 · See in the dictionary: keman
47 Maka shikilwi!
Nemanha, tikishtiat wan tikekchiwat ijpak ne mesaj muchi tay tikwikatiwit pal tiknamakat.
p. 138 · See in the dictionary: man
48 Nikneki ma shiwikikan nuwan
50 Tamachtiani Alejandro
Ikman, muchi ne kujkunet te mumachtiat katka.
p. 143
Kitzakket ne tamachtiluyan ikman, wan tea nemituya tamachtiani tik tutechan.
p. 143
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).