Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts
31 occurrences · Clear
King, Timumachtikan! (2011)
31 occurrences
4 Tay tikneki?
5 Tay kichiwa?
Semaya ne kunet nemi tik ne kal.
p. 30 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
Sólo el niño está en la casa.
6 Tay kichiwat yejemet?
Semaya ne kujkunet te tekitit.
p. 33 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
Sólo los niños no trabajan.
8 Nikpia se mistun
11 Shisa!
“Nunan, nikuni cafe pero te nikneki tamal, te nimayana,” ina yaja.
p. 46 · See in the dictionary: mayana
Translation (Spanish)
“Mamá, bebo café pero no quiero tortillas, no tengo hambre,” dice ella.
“Nemi yek, semaya shikuni cafe.”
p. 46 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
“Está bueno, sólo bebé café.”
15 Antaketzat Nawat?
Semaya tikpiat se.
p. 59 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
Semaya tikpiat se. Tik ne seuk tamachtiluyan, te mumachtiat.
Sólo tenemos una. En la otra escuela, no aprenden.
16 Miak o chiupi?
Te nikmati, pero tik ne wey tamachtiluyan nemit miak kunet, wan tik ne chikitik, nemit semaya chiupi.
p. 61 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
No sé, pero en la escuela grande hay muchos niños, y en la pequeña, sólo hay pocos.
Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.
p. 61 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
Tesu muchi. Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.
No todos. Algunos estudian y trabajan, y algunos no estudian, sólo trabajan.
17 Taika tichuka?
Anka kukuya o mayana.
p. 63 · See in the dictionary: mayana
Translation (Spanish)
Taika chuka uni kunet? Anka kukuya o mayana. Tay kipia? Naja nina ka sekmiki. Yajika te kuchi.
¿Por qué llora ese niño? Acaso está enfermo o tiene hambre. ¿Qué tiene? Yo creo que tiene frío. Por eso no duerme.
24 Tik ne tiankis (1)
— Semaya se dolar?
p. 81 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
— ¿Sólo un dólar?
33 Sujsul nipakiskia
— Maya uni?
p. 103 · See in the dictionary: maka2, semaya
Translation (Spanish)
— ¿Solamente eso?
— Tik ne mil semaya ne takamet tekitit.
p. 103 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
— Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...
— En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...
— Semaya ne siwatket?
p. 103 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
— ¿Sólo las mujeres?
35 Te niajki nitekiti
Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana.
p. 107 · See in the dictionary: mayana
Translation (Spanish)
Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.
Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.
Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa.
p. 107 · See in the dictionary: maka2, semaya
Translation (Spanish)
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.
36 Yawi Carlita ichan inoya
Taja timayana?
p. 110 · See in the dictionary: mayana
Translation (Spanish)
— Shikalaki, chikitik! — kilwij. — Ken tinemi? Taja timayana?
— ¡Entra, pequeña! — le dijo. — ¿Cómo estás? ¿Tienes hambre?
— Sujsul nimayana! — inak Carlita.
p. 110 · See in the dictionary: mayana
Translation (Spanish)
— ¡Tengo mucha hambre! — dijo Carlita.
— Semaya nechilwij ma nimutali nitajkwilua.
p. 110 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
— Semaya nechilwij ma nimutali nitajkwilua. Nikishtij ne nuamatzin tik ne nukustalchin wan nipejki nitajkwilua ken muchi.
— Sólo me dijo que me sentara y empezara a escribir. Saqué de mi mochila mi cuaderno y empecé a escribir como los otros.
—Semaya titajkwiluj?
p. 110 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
— ¿Sólo escribiste?
37 Taika te tiwalaj?
Semaya walaj pal panu sejse tunal wan mukwepa ka ne.
p. 113 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
— Yaja nemi tik Canada. Semaya walaj pal panu sejse tunal wan mukwepa ka ne.
— Él vive en Canadá. Sólo vino a pasar unos días y regresa para allá.
39 Niweli nimetzmachtia!
— Maya niweli chiupichin.
p. 117 · See in the dictionary: maka2, semaya
Translation (Spanish)
— Maya niweli chiupichin. Wan taja?
— Puedo un poquito no más. ¿Y vos?
Naja tea niu-nitaketza muwan tik Castillaj, semaya tik Nawat.
p. 117 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
— Ashan! Naja tea niu-nitaketza muwan tik Castillaj, semaya tik Nawat.
— ¡Ahora! Ya no voy a hablar contigo en español, sólo en náhuat.
Semaya tiawit titaketzat tik Nawat.
p. 117 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
— Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.
— No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.
Shiyultaketza semaya tik Nawat.
p. 117 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
— Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.
— No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.
40 Tay metzilwij ma shikchiwa?
Semaya shinechchia chiupichin pal niweli niaw niktemua nutumin.
p. 120 · See in the dictionary: semaya
Translation (Spanish)
— Yek, naja nusan nimuneki niaw nitakua. Semaya shinechchia chiupichin pal niweli niaw niktemua nutumin.
— Bien, yo también necesito ir a comprar. Sólo esperame un poquito para que pueda ir a buscar mi dinero.
41 Se tanamakani wan se takuani
Tinakan ka semaya pashalua!
p. 125 · See in the dictionary: semaya
43 Te tiawit tikajkawat ma miki!
Ne nunan wan nuteku semaya welit chiupichin Nawat.
p. 130 · See in the dictionary: semaya
49 Nugustoj niaw ka tiankis
Tejkia ka ne tanamakanimet tesu semaya chachalakat wan pajpakit, nusan tekitit pal kichiwat ganar ne tumin ne munekit pal takwat.
p. 141 · See in the dictionary: semaya
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).