Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts
20 occurrences · Clear
King, Timumachtikan! (2011)
20 occurrences
9 Tay tikchiwa?
Ninemi yek, wan taja?
p. 41 · See in the dictionary: nemi
Translation (Spanish)
Estoy bien, ¿y usted?
11 Shisa!
“Nina ka nimuketza, nunan.”
p. 46 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
“Digo que me levanto, mamá.”
14 Tinemit tik Witzapan
Naja ninemi tik Ijtzalku.
p. 56 · See in the dictionary: nemi
Translation (Spanish)
Yo vivo en Izalco.
17 Taika tichuka?
Naja nina ka sekmiki.
p. 63 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
Taika chuka uni kunet? Anka kukuya o mayana. Tay kipia? Naja nina ka sekmiki. Yajika te kuchi.
¿Por qué llora ese niño? Acaso está enfermo o tiene hambre. ¿Qué tiene? Yo creo que tiene frío. Por eso no duerme.
“Maka shimajmawi, nukunew, naja ninemi muwan!”
p. 63 · See in the dictionary: nemi
Translation (Spanish)
— ¡No tengas miedo, mi niño, yo estoy contigo!
22 Tiwitz nuwan?
Nemi pal ninaka iwan.
p. 76
Translation (Spanish)
Ka ne nuikaw nemi nuchan. Nemi pal ninaka iwan.
Porque está mi hermanito en casa. Tengo que quedarme con él.
31 Nikelnamiki nutechan
32 Ume takwikalis
Tik ne nutechan ninestuk,
p. 101
Translation (Spanish)
En mi pueblo nací,
nin kan munutza ne Nawat
p. 101 · See in the dictionary: nikan
Translation (Spanish)
aquí donde se habla el náhuat
33 Sujsul nipakiskia
— Naja nina ka sejse majmawit wan uksejseuk ishpinawat.
p. 103 · See in the dictionary: ina
Translation (Spanish)
— Naja nina ka sejse majmawit wan uksejseuk ishpinawat. Nin ken nujme muchiwtuk sujsul teyek iwan ne Metzali, ne Pipilmet. Te tiwelit tikelkawat.
— Creo que algunos tienen miedo y otros se avergüenzan. Aquí como en todas partes se les ha hecho mucho mal a los indígenas, los pipiles. ¡No podemos olvidarlo!
Nin ken nujme muchiwtuk sujsul teyek iwan ne Metzali, ne Pipilmet.
p. 103 · See in the dictionary: nikan
Translation (Spanish)
— Naja nina ka sejse majmawit wan uksejseuk ishpinawat. Nin ken nujme muchiwtuk sujsul teyek iwan ne Metzali, ne Pipilmet. Te tiwelit tikelkawat.
— Creo que algunos tienen miedo y otros se avergüenzan. Aquí como en todas partes se les ha hecho mucho mal a los indígenas, los pipiles. ¡No podemos olvidarlo!
35 Te niajki nitekiti
Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech.
p. 107
Translation (Spanish)
Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.
Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.
Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.
p. 107 · See in the dictionary: nemi
Translation (Spanish)
Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.
Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.
Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani.
p. 107
Translation (Spanish)
Sujsul nipakik kwak nikitak. Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani. Naja nimuketzki wan nechwikak, wan tiajket tikitat ne tapajtiani.
Me alegré mucho cuando lo vi. Cuando dije que estaba enfermo, él quiso llevarme para ir a un médico. Yo me levanté y me llevó, y fuimos a ver el médico.
Kwak tanesik, nisak wan ninemik yek.
p. 107
Translation (Spanish)
Ne nukunpa nechwikak ka nuchan, nikunik chiupi at iwan ne pajti, wan né tipanuket hasta ka tayuakik. Kwakuni yaja yajki ichan, wan nimutekak nikuchi. Kwak tanesik, nisak wan ninemik yek.
Me llevó mi amigo a casa, bebí un poco de agua con la medicina, y allí pasamos hasta que anocheció. Entonces él se fue a su casa, y yo me acosté a dormir. Cuando amaneció, me desperté y estuve bien.
36 Yawi Carlita ichan inoya
— Nunoya, nikan ninemi!
p. 110 · See in the dictionary: nemi
Translation (Spanish)
— Nunoya, nikan ninemi! Shiktapu!
— ¡Abuela, aquí estoy! — dijo. — ¡Abra!
40 Tay metzilwij ma shikchiwa?
Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan.
p. 120
Translation (Spanish)
— Nemi pal nikpalewia nunoya. Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan. Su te, yawi nechajwa. Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.
— Tengo que aytudar a mi abuela. Ella quiere que me quede ayudándola en la casa. Si no, me va a regañar. Después, tengo que hacer mi tarea para la escuela.
45 Nitachia iwan ne nujnuish
— Naja nina ka nikmati.
p. 134 · See in the dictionary: ina
49 Nugustoj niaw ka tiankis
Naja ninaskia ka anka kia!
p. 141 · See in the dictionary: ina
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).