Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts

29 occurrences · Clear

King, Timumachtikan! (2011)

29 occurrences

5 Tay kichiwa?

  • Ne siwat tekiti tik ne tenkal.

    p. 31 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    La mujer trabaja en el patio.

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Yaja tekiti tik ne tenkal.

    p. 33 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Ella trabaja en el patio.

  • Yejemet tekitit tik ne mil.

    p. 33 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Ellos trabajan en la milpa.

  • Ne takamet wan ne siwatket tekitit.

    p. 33 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Los hombres y las mujeres trabajan.

  • Semaya ne kujkunet te tekitit.

    p. 33 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Sólo los niños no trabajan.

7 Tay horaj timuketza?

  • Taja titekiti mujmusta? — Eje, naja nitekiti mujmusta.

    p. 35 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    ¿Tú trabajas todos los días? — Sí, yo trabajo todos los días.

  • Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.

    p. 35 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Tay horaj tikisa? — Naja nikisa chikwasen horaj. Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.

    ¿A qué hora sales? — Salgo a las seis. Llego a las siete, y trabajo hasta mediodía.

9 Tay tikchiwa?

  • Yaja mumachtia ka tapuyawa wan tekiti ka teutak.

    p. 41 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Él estudia por la mañana y trabaja por la tarde.

  • Kan tekiti ka teutak?

    p. 41 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde trabaja por la tarde?

10 Tay tikwa?

  • Naja nimumachtia ka tapuyawa wan nitekiti ka teutak.

    p. 44 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Yo estudio por la mañana y trabajo por la tarde.

  • Kan titekiti ka teutak?

    p. 44 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde trabajas por la tarde?

12 Ken ne mupelu?

  • Nitekiti mujmusta tik ne numil.

    p. 51 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Nikpia. Nitekiti mujmusta tik ne numil.

    Tengo. Trabajo en mi milpa todos los días.

14 Tinemit tik Witzapan

  • Titekitit tik ne mil.

    p. 56 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Titekitit tik ne mil. Nusan tikchiwat kumal.

    Trabajamos en la milpa. También hacemos comales.

16 Miak o chiupi?

  • Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.

    p. 61 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Tesu muchi. Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.

    No todos. Algunos estudian y trabajan, y algunos no estudian, sólo trabajan.

28 Keman tiaw timukwepa?

  • — Musta niaw nikchiwa kenha ken nikchiwa mujmusta: niaw nitekiti.

    p. 92 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    — Mañana voy a hacer lo mismo como hago todos los días: voy a trabajar.

  • — Tay horaj tiaw timuketza pal tiaw titekiti?

    p. 92 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    — ¿A qué hora te vas a levantar para irte a trabajar?

32 Ume takwikalis

  • tekitit, mawiltiat

    p. 101 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    trabajan, juegan

33 Sujsul nipakiskia

  • — Ká tekiti tik ne mil?

    p. 103 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    — ¿Quién trabaja en la milpa?

  • — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit.

    p. 103 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    — En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...

  • Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil.

    p. 103 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

  • — Nikmati, wan yajika naja niknekiskia nimumachtia yek ne Nawataketzalis wan nisentekiti anmuwan pal tikpalewiat ne yektzin taketzalis ipal ne anmutechan, pal te keman muelkawa.

    p. 103

    Translation (Spanish)

    — Yo sé, y por eso yo quisiera aprender bien la lengua náhuat y trabajar con ustedes para que apoyemos la hermosa lengua de su pueblo, para que nunca se olvide.

35 Te niajki nitekiti

  • Yalua te niajki nitekiti.

    p. 107 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Yalua te niajki nitekiti. Chikwasen horaj ka tapuyawa naja nisak pero nimukwepki nikuchi ika te niknekik nimuketza.

    Ayer no fui a trabajar. A las seis de la mañana me desperté pero volví a dormir porque no quise levantarme.

  • Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    p. 107 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.

43 Te tiawit tikajkawat ma miki!

  • Wan te yawi muelkawa, su muchi techkakit titaketzat Nawat nujme: tik ne tamachtiluyan, tik ne ujpatawak ipal tutechan, ka tuchan, kan timawiltiat, kan titekitit, kan tipashaluat…

    p. 130 · See in the dictionary: tekiti

45 Nitachia iwan ne nujnuish

  • Ne tujtumey wan ne tumajmapil timunekit pal tikitzkiat muchi tay tiknekit wan pal titekitit.

    p. 134 · See in the dictionary: tekiti

47 Maka shikilwi!

  • Kwak tiawit titekitit ka tiankis, nikchiwa muchi tay nechtuktia ne nunan.

    p. 138 · See in the dictionary: tekiti

49 Nugustoj niaw ka tiankis

  • Tejkia ka ne tanamakanimet tesu semaya chachalakat wan pajpakit, nusan tekitit pal kichiwat ganar ne tumin ne munekit pal takwat.

    p. 141 · See in the dictionary: tekiti

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).