Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
46 occurrences in 6 texts · Clear
Tajtaketza pal Ijtzalku30Naja Ni Genaro2Achtu Taksalis1Timumachtikan!7El Pipil de la Región de los Itzalcos4The Pipil Language of El Salvador2
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
30 occurrences
Chapter 4
“Naja niaw nikita tey uni.
p. 27 · See in the dictionary: ita
Chapter 6
Wan kan nikita tajtatkaya, ma niknawati ne pale.
p. 31 · See in the dictionary: ita
Wan kan nikitak takatki se wajkalchin, niajki niknawatia ne pale wan nechilik ma nikpachiwa tey yu-kisa.
p. 32
Kan tzayanik, nikita kumuni ijtik.
p. 32 · See in the dictionary: ita
Wan pejki nikita kan ne tzayantuk, nakak nikita wan pejki nikita ka kumunit, wan nakak nikita ka muchi pipilchichin.
p. 32 · See in the dictionary: ita
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
2 occurrences
Itzinu Se Tepechin
Itzinu se tepechin ne kan nesit ne shujshuchit nikitak se siwapilchin achin kisajsaka ipal.
p. 42
Translation
At the foot of a hill where the flowers grow, I saw a girl carrying water.
Wan kwak nikitak iselchin niajki nitaketza iwan, ishpajpaki yaja nechilwij: Tay tikelewia nutech?
p. 42
Translation
And when I saw her alone I went to talk to her, smiling she said: What do you want from me?
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
1 occurrence
Tamachtilis 12. Tinechmaka
Nina ka niweli; niu nikita musta.
See in the dictionary: ita
King, Timumachtikan! (2011)
7 occurrences
11 Shisa!
“Nikita ka kuchi, pero yaja chikitik!” ina ne inan.
p. 46 · See in the dictionary: ita
Translation (Spanish)
“¡Veo que duerme, pero él es pequeño!” dice su madre.
20 Shu shikua se amatzin!
Shikita, naja nikishtia muchi, pero te nikita ne amatzin.
p. 70 · See in the dictionary: ita
Translation (Spanish)
Nemi yek. Shikita, naja nikishtia muchi, pero te nikita ne amatzin.
Está bien. Mira, yo saco todo. Pero no veo el cuaderno.
Nikita ka inte nemi nikan.
p. 70 · See in the dictionary: ita
Translation (Spanish)
Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia... Nikita ka inte nemi nikan.
Ahora pon todo encima de esta mesa, para que yo vea... Veo que no está aquí.
35 Te niajki nitekiti
Sujsul nipakik kwak nikitak.
p. 107
Translation (Spanish)
Sujsul nipakik kwak nikitak. Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani. Naja nimuketzki wan nechwikak, wan tiajket tikitat ne tapajtiani.
Me alegré mucho cuando lo vi. Cuando dije que estaba enfermo, él quiso llevarme para ir a un médico. Yo me levanté y me llevó, y fuimos a ver el médico.
36 Yawi Carlita ichan inoya
Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku.
p. 110
Translation (Spanish)
— Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.
— No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
4 occurrences
p. 56 · Nahuizalco
Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.
p. 56 · Nahuizalco · See in the dictionary: ita
Translation (Spanish)
Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.
p. 61 · Nahuizalco
Eej, nikita ninemi.
p. 61 · Nahuizalco · See in the dictionary: ita
Translation (Spanish)
—Sí, lo estoy viendo.
p. 66 · Nahuizalco
Nikitztuk takamet, wejwey tejtechan, kojkojtik tejtepet, pajpatawak iwan wejweyak ajat, iwan ajanimales miak clases, ka wan ne nuish muchi nikita kan nimutalua.
p. 66 · Nahuizalco · See in the dictionary: ita
Translation (Spanish)
Nikitztuk mijmiak teya ka ne yajyankwik. Nikitztuk takamet, wejwey tejtechan, kojkojtik tejtepet, pajpatawak iwan wejweyak ajat, iwan ajanimales miak clases, ka wan ne nuish muchi nikita kan nimutalua.
He visto muchas cosas nuevas. He visto gentes, grandes caseríos, altas montañas, largos y anchos ríos y animales de todas clases, porque con mis ojos todo lo veo en mi carrera.
p. 70 · Nahuizalco
Kwak nikita wan nitachia (tacha) muchi tey yaja kichiw, nikelnamiki wan tichijchikitikmet ishpan wey weli.
p. 70 · Nahuizalco · See in the dictionary: ita
Translation (Spanish)
Cuando veo y miro todo lo que El formó, acuérdome de lo pequeños que somos ante su gran poder.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
2 occurrences
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Pal niyaw nikita kan nemi.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · See in the dictionary: ita
Translation
Kunij inaket los tres pwes yek (ne) tay tikchiwtuk pero bien naja nikneki shikchiwa nuwan ne jwabor (juabor), shinechilwiti siquiera kan nemi ne plumas? Kan nakak ne ujumiu? Pal niyaw nikita kan nemi.
Then the three said, "well, what you have done is all right, but I want you to do me a favor". "Show me, at least, where the feathers are, where the bones were left, so I can go see where they are".
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Al descuido nikilpij wan nusinidor wan nin nalwika pal niwitz nikita su cierto ka tesu tinemi."
La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · See in the dictionary: ita
Translation
"On the sly I tied her up with my belt and I'm bringing her here to see if it's true that it's not you."
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).