Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts

250 occurrences · Clear

King, Timumachtikan! (2011)

250 occurrences

1 Yek tunal!

  • Niawa tel.

    p. 19 · See in the dictionary: tel

    Translation (Spanish)

    Ya me voy pues.

3 Ini ne tamachtiani

  • Te.

    p. 24 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Te. Uni se chil.

    No. Eso es un chile.

4 Tay tikneki?

  • Te.

    p. 27 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No.

  • Te.

    p. 27 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Te. Semaya ume tamal.

    No. Sólamente dos tortillas.

  • Te.

    p. 28 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No.

  • Te tikneki chijchil?

    p. 28 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    ¿No quieres chiles?

  • Te nikneki.

    p. 28 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No quiero.

5 Tay kichiwa?

  • Nemi tik ne techan.

    p. 30 · See in the dictionary: techan

    Translation (Spanish)

    Está en el pueblo.

  • Ne pelu nemi tik ne tenkal.

    p. 30 · See in the dictionary: tenkál

    Translation (Spanish)

    El perro está en el patio.

  • Ne siwat tekiti tik ne tenkal.

    p. 31 · See in the dictionary: tekiti, tenkál

    Translation (Spanish)

    La mujer trabaja en el patio.

  • Ne pelu te kuchi.

    p. 31 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    El perro no duerme.

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Nemi ka nikan tik ne tenkal.

    p. 33 · See in the dictionary: tenkál

    Translation (Spanish)

    Está aquí en el patio.

  • Yaja tekiti tik ne tenkal.

    p. 33 · See in the dictionary: tekiti, tenkál

    Translation (Spanish)

    Ella trabaja en el patio.

  • Yejemet tekitit tik ne mil.

    p. 33 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Ellos trabajan en la milpa.

  • Ne takamet wan ne siwatket tekitit.

    p. 33 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    Los hombres y las mujeres trabajan.

  • Semaya ne kujkunet te tekitit.

    p. 33 · See in the dictionary: inté, tekiti

    Translation (Spanish)

    Sólo los niños no trabajan.

7 Tay horaj timuketza?

  • Tay horaj timukwepa ka teutak? — Nimukwepa makwil o chikwasen horaj.

    p. 35 · See in the dictionary: tiutak

    Translation (Spanish)

    ¿A qué hora regresas por la tarde? — Regreso a las cinco o las seis.

8 Nikpia se mistun

  • Te.

    p. 38 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No.

  • Yaja te kichiwa se petat.

    p. 38 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Ella no hace un petate.

  • Semaya ne mistun te kikwa tatka.

    p. 38 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Sólo el gato no come nada.

  • Yaja te mayana.

    p. 38 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Él no tiene hambre.

  • Te nikmati.

    p. 39 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No sé.

  • Nikpia se mistun wan sejse tijlan, pero te nikpia pelu.

    p. 39 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Tengo un gato y unas gallinas, pero no tengo perro.

  • Tesu nugustoj.

    p. 39 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No me gustan.

9 Tay tikchiwa?

  • Yaja mumachtia ka tapuyawa wan tekiti ka teutak.

    p. 41 · See in the dictionary: tekiti, tiutak

    Translation (Spanish)

    Él estudia por la mañana y trabaja por la tarde.

  • Kan tekiti ka teutak?

    p. 41 · See in the dictionary: tekiti, tiutak

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde trabaja por la tarde?

10 Tay tikwa?

  • Naja nimumachtia ka tapuyawa wan nitekiti ka teutak.

    p. 44 · See in the dictionary: tiutak

    Translation (Spanish)

    Yo estudio por la mañana y trabajo por la tarde.

  • Kan titekiti ka teutak?

    p. 44 · See in the dictionary: tiutak

    Translation (Spanish)

    ¿Dónde trabajas por la tarde?

11 Shisa!

  • “Nunan, nikuni cafe pero te nikneki tamal, te nimayana,” ina yaja.

    p. 46 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    “Mamá, bebo café pero no quiero tortillas, no tengo hambre,” dice ella.

12 Ken ne mupelu?

  • Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan.

    p. 51 · See in the dictionary: tiupan

    Translation (Spanish)

    Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan. Nusan nemi se wey tepet.

    En mi pueblo hay muchas casas, un pequeño mercado, dos bonitas iglesias, y un río. También hay un cerro (o volcán) grande.

  • Nusan nemi se wey tepet.

    p. 51 · See in the dictionary: tepet

    Translation (Spanish)

    Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan. Nusan nemi se wey tepet.

    En mi pueblo hay muchas casas, un pequeño mercado, dos bonitas iglesias, y un río. También hay un cerro (o volcán) grande.

14 Tinemit tik Witzapan

  • Tik nutechan nemit tajtamachtiluyan, teujteupan wan miak kal.

    p. 56

    Translation (Spanish)

    En mi pueblo hay escuelas, iglesias y muchas casas.

  • Tejemet tinemit tik Witzapan.

    p. 56 · See in the dictionary: tejemet

    Translation (Spanish)

    Nosotros vivimos en Santo Domingo de Guzmán.

  • Tesu muchi, pero miak.

    p. 56 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No todos, pero muchos.

15 Antaketzat Nawat?

  • Te muchi.

    p. 59 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Te muchi. Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.

    No todos. Algunos hablamos y algunos no pueden.

  • Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.

    p. 59 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Te muchi. Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.

    No todos. Algunos hablamos y algunos no pueden.

  • Tik sejse, muchi ne kujkunet mumachtiat, wan tik sejse tesu.

    p. 59 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    En algunas, todos los niños aprenden, y en otras no.

  • Tik ne seuk tamachtiluyan, te mumachtiat.

    p. 59 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Semaya tikpiat se. Tik ne seuk tamachtiluyan, te mumachtiat.

    Sólo tenemos una. En la otra escuela, no aprenden.

16 Miak o chiupi?

  • Te nikmati, pero tik ne wey tamachtiluyan nemit miak kunet, wan tik ne chikitik, nemit semaya chiupi.

    p. 61 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No sé, pero en la escuela grande hay muchos niños, y en la pequeña, sólo hay pocos.

  • Tesu muchi.

    p. 61 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Tesu muchi. Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.

    No todos. Algunos estudian y trabajan, y algunos no estudian, sólo trabajan.

  • Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.

    p. 61 · See in the dictionary: inté, tekiti

    Translation (Spanish)

    Tesu muchi. Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.

    No todos. Algunos estudian y trabajan, y algunos no estudian, sólo trabajan.

17 Taika tichuka?

  • Yajika te kuchi.

    p. 63 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Taika chuka uni kunet? Anka kukuya o mayana. Tay kipia? Naja nina ka sekmiki. Yajika te kuchi.

    ¿Por qué llora ese niño? Acaso está enfermo o tiene hambre. ¿Qué tiene? Yo creo que tiene frío. Por eso no duerme.

  • “Te nechkukua nuijti, nian nutzuntekun.

    p. 63 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    “Te nechkukua nuijti, nian nutzuntekun. Naja te nikukuya. Nichuka ika nimajmawi.”

    — No me duele la barriga ni la cabeza. Yo no estoy enfermo. Lloro porque tengo miedo.

  • Naja te nikukuya.

    p. 63 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    “Te nechkukua nuijti, nian nutzuntekun. Naja te nikukuya. Nichuka ika nimajmawi.”

    — No me duele la barriga ni la cabeza. Yo no estoy enfermo. Lloro porque tengo miedo.

18 Kan minaya?

  • — Te nikmati.

    p. 66 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — No sé.

  • — Te.

    p. 66 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — No.

  • — Te.

    p. 66 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Te. Niktemua wan te nikajsi...

    — No. Lo busco y no lo encuentro...

  • Niktemua wan te nikajsi...

    p. 66 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Te. Niktemua wan te nikajsi...

    — No. Lo busco y no lo encuentro...

19 Te nikajsi nuamatzin

  • Taika te titajkwilua?

    p. 68 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    ¿Por qué no escribes?

  • Ika te nikpia tay iwan.

    p. 68 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Porque no tengo con qué.

  • Te niweli.

    p. 68 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No puedo.

  • Taika te?

    p. 68 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    ¿Por qué no?

  • Ka te nikmati kan nemi nuamatzin.

    p. 68 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Que no sé dónde está mi cuaderno.

  • Shiktemu tel!

    p. 68 · See in the dictionary: tel

    Translation (Spanish)

    ¡Búscalo pues!

  • Naja niktemua wan te nikajsi.

    p. 68 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Yo lo busco, pero no lo encuentro.

20 Shu shikua se amatzin!

  • Shikita, naja nikishtia muchi, pero te nikita ne amatzin.

    p. 70 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Nemi yek. Shikita, naja nikishtia muchi, pero te nikita ne amatzin.

    Está bien. Mira, yo saco todo. Pero no veo el cuaderno.

  • Yajika te niweli nitajkwilua!

    p. 70 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Nikmati! Yajika te niweli nitajkwilua!

    ¡Lo sé, por eso no puedo escribir!

21 Te niweli nitajkwilua

  • Te niweli nitajkwilua.

    p. 74 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No puedo escribir.

  • Taika te tiweli titajkwilua?

    p. 74 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    ¿Por qué no puedes escribir?

  • Ika te nikmati kan nemi ne nutisaw!

    p. 74 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    ¡Porque no sé dónde está mi lápiz!

22 Tiwitz nuwan?

  • Te niweli niwitz muwan.

    p. 76 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No puedo venir contigo.

23 Kanka yawi?

  • Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin.

    p. 79 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Ika nemi pal tajkwilua. Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin. Kitemua kitemua wan te kiajsi.

    Porque tiene que escribir en su cuaderno. Ahora no puede escribir porque no encuentra su lápiz. Busca y busca pero no lo encuentra.

  • Kitemua kitemua wan te kiajsi.

    p. 79 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Ika nemi pal tajkwilua. Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin. Kitemua kitemua wan te kiajsi.

    Porque tiene que escribir en su cuaderno. Ahora no puede escribir porque no encuentra su lápiz. Busca y busca pero no lo encuentra.

  • Te nikmati, yawi tajtani tik ne tiendaj.

    p. 79 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    No sé, va a preguntar en la tienda.

24 Tik ne tiankis (1)

  • Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia.

    p. 81 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

  • Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    p. 81

    Translation (Spanish)

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

  • — Baj tel, shinechmaka ume.

    p. 81 · See in the dictionary: tel

    Translation (Spanish)

    — Vaya pues, deme dos.

25 Tik ne tiankis (2)

  • Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi.

    p. 84 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi. Yaja kitajtanilia se tanamakani:

    Paula busca chiles en el mercado y no encuentra. Ella le pregunta a una vendedora:.

  • — Tesu nikpia — kilwia yaja, — yajuni kipia.

    p. 84 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — No tengo — le dice ella, — pero aquella tiene.

26 Tik ne shajkal

  • — Te.

    p. 86 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Te. Ne tijtijlan wan ne kujkuyamet nemit pal tikwat. Ne tujtuchti kenha. Ne tijtijlan nusan tamakat tejteksisti pal tikwat wan pal tiknamakat. Ne pejpelu tajpiat ne shajkal.

    — No. Las gallinas y los verdos están para comer. Los conejos lo mismo. Las gallinas también dan huevos para comer y para vender. Los perros sólo vigilan el rancho.

  • Ne tijtijlan nusan tamakat tejteksisti pal tikwat wan pal tiknamakat.

    p. 86

    Translation (Spanish)

    — Te. Ne tijtijlan wan ne kujkuyamet nemit pal tikwat. Ne tujtuchti kenha. Ne tijtijlan nusan tamakat tejteksisti pal tikwat wan pal tiknamakat. Ne pejpelu tajpiat ne shajkal.

    — No. Las gallinas y los verdos están para comer. Los conejos lo mismo. Las gallinas también dan huevos para comer y para vender. Los perros sólo vigilan el rancho.

27 Ne Nawat ne taketzalis ipal nutechan

  • Ne nunan ina ka te weli, pero yaja weli!

    p. 88 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Nunoya wan nutatanoy welit taketzat. Ne nunan ina ka te weli, pero yaja weli!

    — Mi abuela y mi abuelo pueden hablar bien. ¡Mi madre dice que no puede, pero puede!

28 Keman tiaw timukwepa?

  • — Yek, timuitat senpa ka teutak.

    p. 92 · See in the dictionary: tiutak

    Translation (Spanish)

    — Bien, nos vemos otra vez en la tarde.

  • — Niawa tel.

    p. 92 · See in the dictionary: tel

    Translation (Spanish)

    — Ya me voy pues.

  • — Shiawa tel.

    p. 92 · See in the dictionary: tel

    Translation (Spanish)

    — Shiawa tel. Hasta nemanha!

    — Andate pues. ¡Hasta luego!

29 Tiweli tiaw tiktajtanilia

  • — Te tiaw tiweli tikita ne tajtzin Francisco musta ka tapuyawa.

    p. 94 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — No podrás ver al señor Francisco mañana por la mañana.

  • — Taika te?

    p. 94 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — ¿Por qué no?

  • — Ika yaja nechilwij ka musta te yawi naka ka ichan.

    p. 94 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Porque él me dijo que mañana no se va a quedar en casa.

  • — Te nikmati, te nechilwij.

    p. 94 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Te nikmati, te nechilwij. Pero yawi mukwepa ka tajkutunal. Tiweli tiaw tiktajtanilia ka teutak.

    — No sé, no me dijo. Pero regresará a mediodía. Puedes ir a preguntarle en la tarde.

  • Tiweli tiaw tiktajtanilia ka teutak.

    p. 94 · See in the dictionary: tiutak

    Translation (Spanish)

    — Te nikmati, te nechilwij. Pero yawi mukwepa ka tajkutunal. Tiweli tiaw tiktajtanilia ka teutak.

    — No sé, no me dijo. Pero regresará a mediodía. Puedes ir a preguntarle en la tarde.

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Nukunew, kanka tiaw iwan uni chikiwit tentuk iwan takwal?

    p. 95

    Translation (Spanish)

    — Mi hija, ¿a dónde vas con ese canasto lleno de comida?

  • — Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti.

    p. 95 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti. Niawa tel!

    — Ella me dijo que no puedo hablar con nadie en el camino. Ya me voy pues!

  • Niawa tel!

    p. 95 · See in the dictionary: tel

    Translation (Spanish)

    — Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti. Niawa tel!

    — Ella me dijo que no puedo hablar con nadie en el camino. Ya me voy pues!

  • — Shiawa tel, chikitik, timuitat nemanha...

    p. 95 · See in the dictionary: tel

    Translation (Spanish)

    — Vete pues, pequeña, nos vemos más tarde...

31 Nikelnamiki nutechan

  • — Tesu nina tatka.

    p. 97 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — No digo nada.

  • — Te keman nikitztuk.

    p. 97 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Te keman nikitztuk. Inat ka miak welit taketzat Nawat ka ne.

    — Nunca lo he visto. Dicen que mucha gente puede hablar náhuat allí.

  • — Tejkia tay titakaktuk.

    p. 97

    Translation (Spanish)

    — Tejkia tay titakaktuk. Pero ashan tea welit taketzat muchi. Tik tutechan tikelkawat ne itaketzalis ne tunoywan.

    — Es verdad lo que has oído. Pero ahora ya no pueden hablar muchos. En nuestro pueblo olvidamos la lengua de nuestros abuelos.

  • Pero ashan tea welit taketzat muchi.

    p. 97 · See in the dictionary: inté, teya2

    Translation (Spanish)

    — Tejkia tay titakaktuk. Pero ashan tea welit taketzat muchi. Tik tutechan tikelkawat ne itaketzalis ne tunoywan.

    — Es verdad lo que has oído. Pero ahora ya no pueden hablar muchos. En nuestro pueblo olvidamos la lengua de nuestros abuelos.

  • — Pero muchi teuk kielkawtiwit.

    p. 97 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Pero muchi teuk kielkawtiwit. Ne taketzalis nemi yultuk.

    — ¡Pero todos aún no la han olvidado. La lengua está viva.

  • — Naja te nikneki nikelkawa.

    p. 97 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Naja te nikneki nikelkawa. Nechmachtij ne nunan kwak nichikitik katka. Yaja ne taketzalis ipal ne noymet ipal tutechan, wan nusan tutaketzalis.

    — ¡Yo no la quiero olvidar. Me lo enseñó mi madre cuando era pequeño. Es el idioma de los abuelos de nuestro pueblo, y también es nuestro idioma.

32 Ume takwikalis

  • Ka ne nikitztuk tejtechan,

    p. 101 · See in the dictionary: techan

    Translation (Spanish)

    Allí he visto pueblos,

  • tejtepet wan kwajkwawit

    p. 101 · See in the dictionary: tepet

    Translation (Spanish)

    cerros y árboles

  • te niweli nikelkawa

    p. 101 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    que no puedo olvidar

  • Ka ne tik ne tejtechan

    p. 101 · See in the dictionary: techan

    Translation (Spanish)

    Allí en los pueblos,

  • tekitit, mawiltiat

    p. 101 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    trabajan, juegan

33 Sujsul nipakiskia

  • — Te, ika nemit pal musajsakat ne kujkumal ka ukse techan pal tiknamakat, wan chiupi tumin naka pal muchi titakwat tik ne kal.

    p. 103 · See in the dictionary: inté, techan

    Translation (Spanish)

    — No, porque hay que llevar los comales a otro pueblo para venderlos, y queda poco dinero para que todos en casa coman.

  • — Ká tekiti tik ne mil?

    p. 103 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    — ¿Quién trabaja en la milpa?

  • — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit.

    p. 103 · See in the dictionary: tekiti

    Translation (Spanish)

    — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    — En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...

  • — Kia, ne takamet te kichiwat.

    p. 103 · See in the dictionary: inté

    Translation (Spanish)

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

  • Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil.

    p. 103 · See in the dictionary: inté, tekiti

    Translation (Spanish)

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

Sentences 1–100 of 219 · Next

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).