Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts

148 occurrences · Clear

King, Timumachtikan! (2011)

148 occurrences

2 Ken mutukay?

  • Yaja itukay Fernando.

    p. 21 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Él se llama Fernando.

3 Ini ne tamachtiani

  • Yaja se siwat.

    p. 23 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Ella es una mujer.

  • Yaja se takat.

    p. 23 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Él es un hombre.

5 Tay kichiwa?

  • Yaja mutalua tik ne ujti.

    p. 31 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Él corre en la calle.

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Yaja tekiti tik ne tenkal.

    p. 33 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Ella trabaja en el patio.

8 Nikpia se mistun

  • Yaja kichiwa se petat?

    p. 38 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    ¿Ella hace un petate?

  • Yaja te kichiwa se petat.

    p. 38 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Ella no hace un petate.

  • Yaja kimana et.

    p. 38 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Ella cuece frijoles.

  • Yaja te mayana.

    p. 38 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Él no tiene hambre.

  • Shikita yajuni.

    p. 39 · See in the dictionary: yajuni

    Translation (Spanish)

    Mira aquel.

  • Yaja kipia miak pelu.

    p. 39 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Él tiene muchos perros.

9 Tay tikchiwa?

  • Yaja mumachtia ka tapuyawa wan tekiti ka teutak.

    p. 41 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Él estudia por la mañana y trabaja por la tarde.

11 Shisa!

  • Yaja ina: “Shisa!

    p. 46 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Ne siwapiltzin isa peyna ka tapuyawa. Ne inan kinutza pal muketza. Yaja ina: “Shisa! Shimuketza!”

    La niña despierta temprano por la mañana. Su madre la llama para que se levante. Ella dice: “¡Despertá! ¡Levantate!”

  • “Nunan, nikuni cafe pero te nikneki tamal, te nimayana,” ina yaja.

    p. 46 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    “Mamá, bebo café pero no quiero tortillas, no tengo hambre,” dice ella.

  • Yaja kiuni cafe.

    p. 46 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Yaja kiuni cafe. Ne siwapiltzin kita ne iikaw.

    Ella bebe café. La niña ve a su hermanito.

  • “Shikita nuikaw, yaja kuchi!” ina ne siwapiltzin.

    p. 46 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    “¡Mire mi hermano, él duerme!” dice la niña.

  • “Nikita ka kuchi, pero yaja chikitik!” ina ne inan.

    p. 46 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    “¡Veo que duerme, pero él es pequeño!” dice su madre.

17 Taika tichuka?

  • Yajika te kuchi.

    p. 63 · See in the dictionary: yaja, yajika

    Translation (Spanish)

    Taika chuka uni kunet? Anka kukuya o mayana. Tay kipia? Naja nina ka sekmiki. Yajika te kuchi.

    ¿Por qué llora ese niño? Acaso está enfermo o tiene hambre. ¿Qué tiene? Yo creo que tiene frío. Por eso no duerme.

18 Kan minaya?

  • Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!

    p. 66 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Nikmati kan nemi. Shikita! Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!

    Ahora sé dónde está. ¡Mira! ¡Juega con nuestro gato debajo de la mesa!

20 Shu shikua se amatzin!

  • Yajika te niweli nitajkwilua!

    p. 70 · See in the dictionary: yaja, yajika

    Translation (Spanish)

    Nikmati! Yajika te niweli nitajkwilua!

    ¡Lo sé, por eso no puedo escribir!

21 Te niweli nitajkwilua

  • Niaw nikua se yankwik amatzin.

    p. 74

    Translation (Spanish)

    Voy a comprar un nuevo cuaderno.

23 Kanka yawi?

  • Kanka yawi uni piltzin?

    p. 79 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    ¿A dónde va ese muchacho?

  • Yaja yawi ka tiendaj kikua se yankwik amatzin.

    p. 79 · See in the dictionary: yaja, yawi

    Translation (Spanish)

    Va a la tienda a comprar un nuevo lápiz.

  • Taika muneki se yankwik amatzin?

    p. 79

    Translation (Spanish)

    ¿Por qué necesita un nuevo lápiz?

  • Te nikmati, yawi tajtani tik ne tiendaj.

    p. 79 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    No sé, va a preguntar en la tienda.

24 Tik ne tiankis (1)

  • Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta.

    p. 81 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

  • Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia.

    p. 81 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

  • Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe.

    p. 81 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

  • Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    p. 81 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

  • Yawia kitemua...

    p. 81 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    Paula kitashtawia ne tanamakani. Kinekiuk ne chil wan ne cafe. Yawia kitemua...

    Paula le paga a la vendedora. Todavía falta el chile y el café. Ya va a buscarlo...

25 Tik ne tiankis (2)

  • Yaja kitajtanilia se tanamakani:

    p. 84 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi. Yaja kitajtanilia se tanamakani:

    Paula busca chiles en el mercado y no encuentra. Ella le pregunta a una vendedora:.

  • — Tesu nikpia — kilwia yaja, — yajuni kipia.

    p. 84 · See in the dictionary: yaja, yajuni

    Translation (Spanish)

    — No tengo — le dice ella, — pero aquella tiene.

  • Kwakuni yawi kitajtanilia ne ukse tanamakani:

    p. 84 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    Entonces va y le pregunta a otra vendedora:

27 Ne Nawat ne taketzalis ipal nutechan

  • Ne nunan ina ka te weli, pero yaja weli!

    p. 88 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    — Nunoya wan nutatanoy welit taketzat. Ne nunan ina ka te weli, pero yaja weli!

    — Mi abuela y mi abuelo pueden hablar bien. ¡Mi madre dice que no puede, pero puede!

29 Tiweli tiaw tiktajtanilia

  • — Pal niktajtanilia keman yawit welit witzet ne nukunpawan pal timawiltiat ka nuchan.

    p. 94 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Para preguntarle cuándo podran venir mis amigos para que juguemos en mi casa.

  • — Ika yaja nechilwij ka musta te yawi naka ka ichan.

    p. 94 · See in the dictionary: yaja, yawi

    Translation (Spanish)

    — Porque él me dijo que mañana no se va a quedar en casa.

  • — Tikmati kanka yasneki?

    p. 94 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — ¿Sabes a dónde va a ir?

  • — Tay yawi kichiwa ka ne?

    p. 94 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — ¿Qué va a hacer allí?

  • Pero yawi mukwepa ka tajkutunal.

    p. 94 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Te nikmati, te nechilwij. Pero yawi mukwepa ka tajkutunal. Tiweli tiaw tiktajtanilia ka teutak.

    — No sé, no me dijo. Pero regresará a mediodía. Puedes ir a preguntarle en la tarde.

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Naja nikwika ichan nunoya, tajtzin, ika yaja kukuya.

    p. 95 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    — Lo llevo a casa de mi abuela, señor, porque ella está enferma.

  • — Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti.

    p. 95 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    — Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti. Niawa tel!

    — Ella me dijo que no puedo hablar con nadie en el camino. Ya me voy pues!

31 Nikelnamiki nutechan

  • Yaja ne taketzalis ipal ne noymet ipal tutechan, wan nusan tutaketzalis.

    p. 97 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    — Naja te nikneki nikelkawa. Nechmachtij ne nunan kwak nichikitik katka. Yaja ne taketzalis ipal ne noymet ipal tutechan, wan nusan tutaketzalis.

    — ¡Yo no la quiero olvidar. Me lo enseñó mi madre cuando era pequeño. Es el idioma de los abuelos de nuestro pueblo, y también es nuestro idioma.

33 Sujsul nipakiskia

  • Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    p. 103 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    — En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...

  • Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil.

    p. 103 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

  • — Nikmati, wan yajika naja niknekiskia nimumachtia yek ne Nawataketzalis wan nisentekiti anmuwan pal tikpalewiat ne yektzin taketzalis ipal ne anmutechan, pal te keman muelkawa.

    p. 103 · See in the dictionary: yaja, yajika

    Translation (Spanish)

    — Yo sé, y por eso yo quisiera aprender bien la lengua náhuat y trabajar con ustedes para que apoyemos la hermosa lengua de su pueblo, para que nunca se olvide.

34 Tay tikchijki?

  • — Tay tikchijki yalua?

    p. 105 · See in the dictionary: yalua

    Translation (Spanish)

    — ¿Qué hiciste ayer?

35 Te niajki nitekiti

  • Yalua te niajki nitekiti.

    p. 107 · See in the dictionary: yalua

    Translation (Spanish)

    Yalua te niajki nitekiti. Chikwasen horaj ka tapuyawa naja nisak pero nimukwepki nikuchi ika te niknekik nimuketza.

    Ayer no fui a trabajar. A las seis de la mañana me desperté pero volví a dormir porque no quise levantarme.

  • Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech.

    p. 107 · See in the dictionary: yaja, yajika

    Translation (Spanish)

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

  • Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    p. 107 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.

  • Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani.

    p. 107 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Sujsul nipakik kwak nikitak. Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani. Naja nimuketzki wan nechwikak, wan tiajket tikitat ne tapajtiani.

    Me alegré mucho cuando lo vi. Cuando dije que estaba enfermo, él quiso llevarme para ir a un médico. Yo me levanté y me llevó, y fuimos a ver el médico.

  • Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka.

    p. 107 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.

    Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.

  • Kwakuni yaja yajki ichan, wan nimutekak nikuchi.

    p. 107 · See in the dictionary: yaja, yawi

    Translation (Spanish)

    Ne nukunpa nechwikak ka nuchan, nikunik chiupi at iwan ne pajti, wan né tipanuket hasta ka tayuakik. Kwakuni yaja yajki ichan, wan nimutekak nikuchi. Kwak tanesik, nisak wan ninemik yek.

    Me llevó mi amigo a casa, bebí un poco de agua con la medicina, y allí pasamos hasta que anocheció. Entonces él se fue a su casa, y yo me acosté a dormir. Cuando amaneció, me desperté y estuve bien.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • — Ashan shinechilwi tay tikchijki yalua — inak ne lamatzin...

    p. 110 · See in the dictionary: yalua

    Translation (Spanish)

    — Ahora cuéntame lo que hicista ayer — dijo la anciana...

  • — Niu-nimetzilwia muchi tay nikchijki yalua.

    p. 110 · See in the dictionary: yalua

    Translation (Spanish)

    — Le voy a contar todo lo que hice ayer.

  • Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.

    p. 110 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.

    — No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!

37 Taika te tiwalaj?

  • — Taika te tiwalaj yalua?

    p. 113 · See in the dictionary: yalua

    Translation (Spanish)

    — ¿Por qué no viniste ayer?

  • — Ika niajki Sentzunat, yajika te niwalaj.

    p. 113 · See in the dictionary: yaja, yajika

    Translation (Spanish)

    — Porque fui a Sonsonate, por eso no vine.

  • — Te niajki nusel, yajki nuwan se nukunpa itukay Fernando.

    p. 113 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Te niajki nusel, yajki nuwan se nukunpa itukay Fernando. Tejemet tikwijket ne tawikani, wan tik Sentzunat tiajket tikitat se ne iechkawan itukay Luisito. Taja tikishmati?

    — No fui solo, fue conmigo un amigo que se llama Fernando. Tomamos el bus y en Sonsonate fuimos a ver a uno de sus hermanos mayores llamado Luisito. ¿Lo conoces?

  • — Yaja nemi tik Canada.

    p. 113 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    — Yaja nemi tik Canada. Semaya walaj pal panu sejse tunal wan mukwepa ka ne.

    — Él vive en Canadá. Sólo vino a pasar unos días y regresa para allá.

  • — Ne domingoj panutuk, wan yawi mukwepa ne semanaj witz.

    p. 113 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Ne domingoj panutuk, wan yawi mukwepa ne semanaj witz. Yaja techwikak titakwat.

    — El domingo pasado, y va a regresar la semana que viene. Él nos llevó a comer.

  • Yaja techwikak titakwat.

    p. 113 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    — Ne domingoj panutuk, wan yawi mukwepa ne semanaj witz. Yaja techwikak titakwat.

    — El domingo pasado, y va a regresar la semana que viene. Él nos llevó a comer.

  • Yajika yalua te niwalaj.

    p. 113 · See in the dictionary: yaja, yajika, yalua

    Translation (Spanish)

    — Tiwalajket makwil horaj. Yajika yalua te niwalaj.

    — Vinimos a las cinco. Por eso ayer no vine.

38 Ken intukay?

  • Yaja kiwika se kunet.

    p. 115 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    — Nikita. Yaja kiwika se kunet.

    — La veo. Ella lleva a un niño.

  • — Yajané ne inhishwiu.

    p. 115

    Translation (Spanish)

    — Yajané ne inhishwiu. Nikinhishmati, pero te nikelnamiki ken itukay ne siwapiltzin. Musta niaw nikinhita ne inoywan. Niaw nikintajtanilia ken itukay.

    — Ella es su nieta. Los conozco pero no recuerdo cómo se llama la niña. Mañana voy a ver a los abuelos y les preguntaré cómo es que se llama.

  • Yejemet yawita.

    p. 115 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Teutaka. Yejemet yawita. Tiawita tejemet nusan.

    — Ahora ya es tarde. Ellos ya se van a su casa. Nosotros también ya nos vamos [o: vámonos].

39 Niweli nimetzmachtia!

  • Yajika niweli ne taketzalis.

    p. 117 · See in the dictionary: yaja, yajika

    Translation (Spanish)

    — Kwak nichikitik ne nunan wan nunoya nechnutzat katka tik Nawat. Yajika niweli ne taketzalis. Ne munan weli Nawat?

    — Cuando era pequeño mi madre y mi abuela me hablaban en náhuat. Por eso puedo el idioma. ¿Tu mamá puede náhuat?

  • — Te weli, yajika naja te nikmati.

    p. 117 · See in the dictionary: yaja, yajika

    Translation (Spanish)

    — No puede, por eso no sé yo.

  • — Yaja mikik kwak naja nichikitik katka.

    p. 117 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    — Yaja mikik kwak naja nichikitik katka. Kia niknekiskia, pero te niwelik.

    — Porque ella murió cuando yo era pequeño. Sí quisiera pero no pude.

40 Tay metzilwij ma shikchiwa?

  • Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek.

    p. 120 · See in the dictionary: yaja, yalua

    Translation (Spanish)

    — Naja nikmatiaya. Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek. Pero shiwi nuwan su tikneki pal tinechpalewia.

    — Yo ya sé. Cuando me llevó mi abuela ayer, ella me enseñó el camino para que lo aprendiera bien. Pero si quiere, venga conmigo para ayudarme.

  • Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan.

    p. 120 · See in the dictionary: yaja

    Translation (Spanish)

    — Nemi pal nikpalewia nunoya. Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan. Su te, yawi nechajwa. Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.

    — Tengo que aytudar a mi abuela. Ella quiere que me quede ayudándola en la casa. Si no, me va a regañar. Después, tengo que hacer mi tarea para la escuela.

  • Su te, yawi nechajwa.

    p. 120 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Nemi pal nikpalewia nunoya. Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan. Su te, yawi nechajwa. Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.

    — Tengo que aytudar a mi abuela. Ella quiere que me quede ayudándola en la casa. Si no, me va a regañar. Después, tengo que hacer mi tarea para la escuela.

41 Se tanamakani wan se takuani

  • Ne iishwiu yawi kikwa iayu turuj.

    p. 124 · See in the dictionary: yawi

  • Tay yawi kichiwa ne iishwiu?

    p. 124 · See in the dictionary: yawi

  • Yawi takwa.

    p. 124 · See in the dictionary: yawi

  • Tay yawi kikwa ne iishwiu?

    p. 124 · See in the dictionary: yawi

  • Yawi kikwa iayu tijlan?

    p. 124 · See in the dictionary: yawi

  • Yawi kikwa iayu turuj.

    p. 124 · See in the dictionary: yawi

  • — Naja te nikpia, pero yajuni kipia kujkumal.

    p. 124 · See in the dictionary: yajuni

  • Tiwelit tinat ka yaja se tanamakani.

    p. 124 · See in the dictionary: yaja

  • Yaja te tanamakani.

    p. 124 · See in the dictionary: yaja

  • Ne nantzin te tanamaka, yaja takua.

    p. 124 · See in the dictionary: yaja

  • Tiwelit tinat ka yaja se takuani.

    p. 124 · See in the dictionary: yaja

  • Tinat ka yaja se takuani ika yaja takua.

    p. 124 · See in the dictionary: yaja

  • Uni siwat te tanamakani, yaja tamachtiani.

    p. 124 · See in the dictionary: yaja

  • Tinat ka yaja se tamachtiani ika yaja tamachtia.

    p. 124 · See in the dictionary: yaja

  • Yaja kinmachtia ne kujkunet tik ne tamachtiluyan.

    p. 124 · See in the dictionary: yaja

  • Yaja tamachtia.

    p. 124 · See in the dictionary: yaja

  • Yajika, itukay tamachtiani.

    p. 124 · See in the dictionary: yaja, yajika

  • Su se tamachtia, yaja se tamachtiani.

    p. 125 · See in the dictionary: yaja

  • Su se tapajtia, yaja se tapajtiani.

    p. 125 · See in the dictionary: yaja

  • Su se takwika, tikmati tay yaja?

    p. 125 · See in the dictionary: yaja

  • Tinat ka yaja se takwikani.

    p. 125 · See in the dictionary: yaja

42 Nikinmachtia tay nimumachtia

  • Yaja kinnutza ne nuikaw wan ne nueltiw.

    p. 127 · See in the dictionary: yaja

  • Nikelnamiki tay yaja techmachtia, pal kiane najasan niweli nimuchiwa tamachtiani kwak nimukwepa nuchan.

    p. 127 · See in the dictionary: yaja

  • Kineki ina ka naja nikpalewia wan ka yaja mumachtia.

    p. 127 · See in the dictionary: yaja

43 Te tiawit tikajkawat ma miki!

  • Sujsul nugustoj nitaketza tik Nawat, ika yaja ne taketzalis ipal tutechan.

    p. 130 · See in the dictionary: yaja

  • Yajika nitaketza Nawat tik ne tamachtiluyan wan ka nuchan.

    p. 130 · See in the dictionary: yaja, yajika

  • Nikinmachtia nuikawan wan nueltiwan ken muilwia yajini, wan ken muilwia yajuni.

    p. 130 · See in the dictionary: ini, yajuni

  • Su titaketzat, te yawi miki, yawi yultuk.

    p. 130 · See in the dictionary: yawi

  • Su titaketzat, te yawi muelkawa.

    p. 130 · See in the dictionary: yawi

Sentences 1–100 of 133 · Next

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).