Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

81 occurrences in 4 texts · Clear

Tajtaketza pal Ijtzalku40Naja Ni Genaro19Timumachtikan!10The Pipil Language of El Salvador12

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

40 occurrences

Chapter 1

  • Yajika, miak inte kitukat ne tunalmil.

    p. 18

Chapter 7

  • Yajika, ini nemi ka tikita ken tikpia, naja nimetzilia: shikua chiupi kupal pal ne katayuaya nikneki ma shikpupuchwi ini tumin.

    p. 43

  • Yajika, ká tatuka kipias ken panu.

    p. 43

  • Yajika, nikneki naja ma shikchiwa ken ne nimetzilia.

    p. 43

  • Yajika, nina naja ka tikitakan ken tikpiasket, ka ini tumin yultuk.”

    p. 43

Show all 40 sentences

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

19 occurrences

Kwak Naja Nichikitik

  • Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.

    p. 4

    Translation

    Since they couldn’t read and write, I only spoke Nawat.

  • Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka.

    p. 4

    Translation

    Yajika kwak naja nichikitik maya niksajsajsaka kumal pal niknamaka. Iwan ipatiw chupi naka pal nikua tay nimuneki, wan chupi pal nimukwepa nikua senpa kumal.

    So when I was a boy I just carried kumals to sell (in the market). What I earned was hardly enough to pay for what I needed and to buy more kumals.

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.

    p. 8

    Translation

    Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.

    She told me the date of the conference so that I would come. And that is how the specialists met me. They saw that I could speak Nawat and write it too. Maybe that is why they told me I would have work in four conferences.

Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal

  • Yajika, tik ne nawi shiwit musemputzuat, nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw tik ne Chankultura.

    p. 14

    Translation

    So after four years of meetings Iwas offered a job at the House of Culture.

Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan

  • Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.

    p. 16

    Translation

    Ne techanchanejket tesu welituyat taketzat tik Español, nan welit katka tawawasuat nan amataketzat. Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.

    The inhabitants couldn’t speak Spanish, and they didn’t know how to read and write. So when the white men came, they didn’t understand what the men and women were saying.

Show all 19 sentences

King, Timumachtikan! (2011)

10 occurrences

17 Taika tichuka?

  • Yajika te kuchi.

    p. 63

    Translation (Spanish)

    Taika chuka uni kunet? Anka kukuya o mayana. Tay kipia? Naja nina ka sekmiki. Yajika te kuchi.

    ¿Por qué llora ese niño? Acaso está enfermo o tiene hambre. ¿Qué tiene? Yo creo que tiene frío. Por eso no duerme.

20 Shu shikua se amatzin!

  • Yajika te niweli nitajkwilua!

    p. 70

    Translation (Spanish)

    Nikmati! Yajika te niweli nitajkwilua!

    ¡Lo sé, por eso no puedo escribir!

33 Sujsul nipakiskia

  • — Nikmati, wan yajika naja niknekiskia nimumachtia yek ne Nawataketzalis wan nisentekiti anmuwan pal tikpalewiat ne yektzin taketzalis ipal ne anmutechan, pal te keman muelkawa.

    p. 103

    Translation (Spanish)

    — Yo sé, y por eso yo quisiera aprender bien la lengua náhuat y trabajar con ustedes para que apoyemos la hermosa lengua de su pueblo, para que nunca se olvide.

35 Te niajki nitekiti

  • Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech.

    p. 107

    Translation (Spanish)

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

37 Taika te tiwalaj?

  • — Ika niajki Sentzunat, yajika te niwalaj.

    p. 113

    Translation (Spanish)

    — Porque fui a Sonsonate, por eso no vine.

Show all 10 sentences

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

12 occurrences

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Jaika (Yajika) ja (ka) tesu pajti.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Translation

    "So, he doesn't get better."

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Yajika neurakaneros witzet de Chiltiupan, witzet kwikat elut pal kikwa, pero kunij muchiwket jregar por ke kimiktijket se siwapil wan kikwajket.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Translation

    So, the "hurricaners" in reality come from Chilteopan; they come to take ears of corn to eat. But they were screwed up, because they killed the girl and ate her.

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Yajika keman yaja mayana , ina isel, "por el ultimo nikmai kan nemi nuteku, kan nemi nunan."

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Translation

    So when he was hungry, he said to himself, "finally I know where my father is, where my mother is".

  • Yajika niwitz.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Translation

    Nimayana, nunan. Yajika niwitz.

    "I'm hungry, mother; that's why I've come."

  • Yejemet ka kipiat tumin, yajika ne yajket kimakat fin tik Arkuj, wan naj te nechajkawilijket tumin, maya pobresaj.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Translation

    They are the ones who have money. That's why they went there to end up in the arch. And they didn't leave me money, just poverty.

Show all 12 sentences

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).