Texts

Keman tamit kichiwat muchi uni, ne kiajkawat ne siwapil.

p. 28

Kan kimatki ne masat ka musaluk pak ne itzinkujku, kwakuni mutaluk wan muchi ne wijwitzti kan ne panu yawi ashta walak miki.

p. 31

Wan nechilik ka ma niktuka, wan kan niktukak, ma nikpupu, ma nikwichpana, wan ma niaw muchi ne tujtunal, ma niaw nitachias.

p. 31

Wan pejki nikita kan ne tzayantuk, nakak nikita wan pejki nikita ka kumunit, wan nakak nikita ka muchi pipilchichin.

p. 32

Wan muchi tey ne wetzit yawit nikinpejpena wan nikinkimilua.

p. 32

Muchi ne itapewilchin tey kipia ne kujtan, muchi kitzkijket kan musentepewat, yawit katka kimakat innoya pal ma kimana tik se kumit.

p. 32

Wan kan tami kikwa, kiajkawa chiupi iayuchin, ne kikwi wan imey, kinmaka muchi tech inten, kinsusulua.

p. 33

Yaja kikwak muchi ne takwal.

p. 33

Yajket muchi sansenkak.

p. 35

“Ne naktuk unkan muchi mupal.”

p. 36

Ijkiashan niu-nimetzmaka se ne nusiwapiltzin pal tinechmaka muchi ne nupilawan tey ne tikmiktijtuk.

p. 40

Kiuni ashta kan tiu-titami tikinhetza muchi ne intunal ne nupilawan.”

p. 40

“Shikelnamiki tey ne nimetzilia: ini muchi tey ne tikita, ini muchi nupilawan.”

p. 41

Ashan tey ne nemit katka wejweya, kitak yaja muchi shujshuretket.

p. 42

“Man ini pipil, ken ijtuk ka nikita naja muchi wejweymet, wan kwak ne nikinhajkawki muchi chijchichin?”

p. 42

Uni tikchiwas muchi ne katayuaya.

p. 43

Yaja kimati muchi kan kipiat tey ne weli kiwikat.

p. 45

Yaja kimati ashta muchi tey ne yawit mikit, wan muchi kinhilia.

p. 45

Ne ka panutuk ijpak ne kuat, ini kikwijtuk muchi ne itunal ini taltikpaktakat.

p. 46

Kwakuni yajket kitapuat se tenkal kan ne kipiat muchi ne ujumichichin pal muchi tey ne nejnemit wan nawi ikshi nikan taltikpak, wan muchi iujmiyu ne tutuchichin ne patani.

p. 46

Wan inak yaja, ne piltzin, ka yaja muchi kinekiskia.

p. 46

Wan ne piltzin inte kimati katka ka ne kuat yaja ne chulet teteku pal muchi yejemet ne nemit ne.

p. 47

Yajika, kwak inak ka muchi kinekiskia, kwakuni kitak ka ne kuat yaja ne chulet; kitak ka ne kuat muchiwki ne chulet.

p. 47

Wan kitak ka kilik ka-nte welit kimakat muchi; su kimakat muchi, intea yawit welit kisat.

p. 47

Timetzmakat sejse umichichin wan sejse iujmiyu muchi tey ne welit patanit.

p. 47

Kwakuni kichaluk ne tet ne chulet, wan kitak kwakuni muchi muketzket: muchi ne iujumichichin wan ne iujmiyuchichin.

p. 47

Muchi uni kitak, wan kwakuni kilik:

p. 47

Nikan nalwika muchi.”

p. 48

Wan muchi tey ne nechmakatuk, ma niktajtani tey naja nikneki.”

p. 49

Kwakuni kitak ka muchi tey ne kitztuk muchiwki: ne kal wan muchi tey ne kipiatuya.

p. 49

Muchi tey ne kitztuk ne, muchi muchiwki nikan taltikpak.

p. 49

Muchi weli nikchiwa.

p. 49

Naja nikan nimukawa wan ini kal wan muchi ini tutuchichin, wan muchi tey ne patani, wan muchi ne nejnemit wan nawi ikshi.”

p. 49

Wan ne seki muchi welit yawit kishtiat ne chajchalchiwit, yajika ne inchajchalchiwit inte tami.

p. 50

Shan kalaki ini kunet, ne mawiltia muchi tey ne kitekimakat.

p. 50

Muchi welia kichiwa.

p. 50

Wan ne kuat chijchin yaja né kisa tachia muchi ne chajchalchiwit.

p. 50

Yaja inak ka keman yaja nemituya siwapil, kilijket ne shujshulejmet ka ipan ne teupan nemituya se ujti ka yawi chan ejekat, wan ne nemi se kumit kwakwalaka wan at, wan mushtukat muchi maltiat.

p. 51

Kwakuni kwak ne kisa ini shupan, tikitat ka muchi ne ajat chamawaya; yaja kwak ne kimakishtiat ne at ne tepewa, intea kikwit ne at pal kitejkultiat.

p. 57

Ini kichiwat pal kimakat ken panut muchi ne pal nikan taltikpak.

p. 57

Yajika muchi tey ne mutuka inpal nusan ne tepewa.

p. 58

Ini sinti muchi ne tey ne tepewa.

p. 58

Yajika, yejemet nusan tajpiat muchi tey ne tiktukat tejemet.

p. 58

Muchi tey ne tiktukat — muchi yultuk — ini ka yejemet pejtuk tikpiat.

p. 58

Ini muchi yultuk.

p. 58

Yejemet muchi techishpelwiat tey ne tikchiwat.

p. 58

Tey ne inte temakat tey ne kipiat, tikitas kwak yu-mukwepat tatukat: muchi weli puliwi.

p. 58

Wan ne tepewa kenhaya yajasan itekuyu muchi ne shujshuchit.

p. 58

Muchi ne shujshuchit tey ne tikpiat nikan tejemet, kenhaya yejemet kipiat.

p. 58

Yajika, kan nemi shuchit – muchi shujshuchit – yejemet witzet tachiat.

p. 58

Ika tik muchi kan nemi shujshuchit, nemi shuchit ka kuchi, wan shuchit ka inte kuchi.

p. 59

Wan yaja ne shuchit yaja ne mas yultuk, wan uni weli mukwi pal muchi pal se taltikpak tey panu.

p. 59

Yajika, ijkiuni ini shuchit yaja ne tajpia kan takatit muchi ne ajat.

p. 59

Su asiskia waki ini shuchit, wakiskiat muchi ne ajat pal nikan taltikpak.

p. 59

Muchi kwawit.

p. 60

Ne kipiat muchi tey ne kikwit pal ne shupan.

p. 60

Muchi kipiat.

p. 60

Kwakuni yejemet kiwikata muchi tey ne yawit kikwit.

p. 61

Kipiat ne imachi, kipiat muchi yejemet, tech ne inmachi kiwikat.

p. 61

Ini yaja: yaja ne nejnemi tik muchi ne nejnekpach ne ajat.

p. 62

Yaja nemi pal yawi kipanultia muchi tey ne munekit pal ne shupan.

p. 62

Kenhaya nusan yaja ne kinhita muchi ne chajchalchiwit.

p. 62

Muchi uni, muita, muchi tekwisi inte kipia iesyu.

p. 64

Ne atekwisi, yaja ne nejnemi tachia tik muchi ne ajat.

p. 64

Wan ini tekumat wan mishti kipiat tik muchi kan takati ne ajat.

p. 64

Muchi yawit kan takati ne ajat.

p. 64

Wan kenhaya ne mijmichin, yaja ne kintekimakat yawit kisentepewat muchi ne mijmishti.

p. 64

Muchi uni yaja ne kintekimakat kishtiat wan kisentepewat wan kianat ne mijmishti.

p. 65

Kwak inaket wejweymet wan chijchichin ma kisakan intea weliket wan muchi tamiket.

p. 68

“Muchi uni nikmati naja.

p. 69

Pewa ina ka yaja kiajkawa ne ikunew wan muchi iyulu.

p. 70

“‘Inte tikpiat tey tikchat, nemia muchi.’”

p. 70

“Kwakuni inat muchi:

p. 72

Kwakuni muchi ne tejtet muchi yejyemanik.

p. 73

Yajika nemit ne tejtet muchi tajtakalna.

p. 73

Naja ninemi ka nimetzinhita muchi anmejemet.”

p. 74

“Ne nukunew wey ipani metzinhita muchi anmejemet.

p. 74

Ini nukunew inte yawit ankipiat pal se shiwit, yawit ankipiat pal muchi shiwit.

p. 74

Muchi mumutijket.

p. 76

Keman nemia muchi, uni inat ka ne tepet pejki kitepewa tit.

p. 76

Ka ipan kipiatuyat se Tunantzin muchi yawit tatennamikit.

p. 78

“Su-nte tikpalewiat inhumeshtin, yejemet welit wetzit, kwakuni tiwelit timushpuluat tejemet wan ne tal wan ne at wan muchi ne tikpiat.”

p. 79

Nakaket kajkal wajwaktuk, muchi intekuyu mikiket.

p. 80

Kwakuni asiket kan ne ichan katka ne takat wan kiasiket ne isiwaw ne takat wan muchi ipilawan.

p. 82

Kinkwajket muchi: ne tenan wan muchi tepilawan.

p. 82

Yajika kitaket ka inte kikwa muchi ma kiwikakan se pepechtik.

p. 82

Muchi tekitit.

p. 84

Kwak yawit takwat muchi yawit takwat.

p. 84

Ne nikitak muchi tey ne miktiwit nikan tik mukal.”

p. 85

Wan kitak muchi ulinit.

p. 87

Wan kitak ka-nte sesan, ne muchi kipiat tey kichiwat.

p. 87

Wan ne tejemet kwak ne techwikat, muchi munujnutzat pal yawit techitat.

p. 90

Kan tami asit muchi yejemet, kwakuni kinutzat muchi ne mijmichin wan ne pitujchin kipitza yaja.

p. 90

“Muchi yejemet ne nemit tik ne sejseuk kal wan kipiat ne at.

p. 90

Wan né muchi ne pepeyna tikwit.

p. 90

“Ne kipiat sejse ne teijtik, mutalilia kan ne nemit chiujchiupi achichin, wan uni, ne teijtik ne tiktaliliat, muchi oro.

p. 90

“Nemik se tunal nikitak ka welik nikwi se ne iwan tanutzat yejemet, wan yaja kikwi ne chulet pal asit muchi ne mijmichin wan pal kichat kan panu.

p. 91

Kwakuni kimakak wan muchi ne itajpal.

p. 93

Kwakuni tamik kipujpusteki muchi ne itajtan.

p. 99

Ká kineki munamiktia wan ne nusiwapiltzin nemi ka kiuni muchi ne at, pal waki ne at – weli tikishtiat ne kesu pal mutekipanuat.”

p. 113