Nahuat

Texts

Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.

Match:exactstarts withends withcontains

Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts

68 occurrences · Clear

King, Timumachtikan! (2011)

68 occurrences

4 Tay tikneki?

  • Tay tikneki?

    p. 27 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    ¿Qué quiere (usted)?

  • Tikneki et?

    p. 27 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    ¿Quiere frijoles?

  • Tikneki tamal?

    p. 27 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    ¿Quiere tortillas?

  • Tikneki yey?

    p. 27 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    Keski? Tikneki yey?

    ¿Cuántas? ¿Quiere tres?

  • Tay tikneki?

    p. 28 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    ¿Qué quieres?

  • Nikneki ajawakat, pujpula wan tujtumat.

    p. 28 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    Quiero aguacates, plátanos y tomates.

  • Keski tikneki?

    p. 28 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    ¿Cuántos quieres?

  • Tikneki nusan ejelut?

    p. 28 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    ¿Quieres también elotes?

  • Te tikneki chijchil?

    p. 28 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    ¿No quieres chiles?

  • Te nikneki.

    p. 28 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    No quiero.

11 Shisa!

  • “Nunan, nikuni cafe pero te nikneki tamal, te nimayana,” ina yaja.

    p. 46 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    “Mamá, bebo café pero no quiero tortillas, no tengo hambre,” dice ella.

20 Shu shikua se amatzin!

  • Timuneki se amatzin pal titajkwilua tik ne tamachtiluyan.

    p. 70 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    Timuneki se amatzin pal titajkwilua tik ne tamachtiluyan. Shu shikua se!

    Necesitas un cuaderno para escribir en la escuela. Ve a comprar uno.

22 Tiwitz nuwan?

  • Tikneki?

    p. 76 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    Naja nikmati! Tiwelit tiawit ka muchan achtu, wan nemanha ne muikaw weli witz tuwan ka tiendaj. Tikneki?

    ¡Yo sé! Podemos ir a tu casa primero, y luego tu hermano puede venir con nosotros a la tienda.

23 Kanka yawi?

  • Taika muneki se yankwik amatzin?

    p. 79 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    ¿Por qué necesita un nuevo lápiz?

24 Tik ne tiankis (1)

  • Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia.

    p. 81 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

  • Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia.

    p. 81 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

  • — Tikneki nusan awakat?

    p. 81 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Tikneki nusan awakat? Nikpia ajajwiak tumat... — kilwia ne tanamakani.

    — ¿Quiere también aguacates? Tengo ricos tomates... — le dice la vendedora.

25 Tik ne tiankis (2)

  • — Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.

    p. 84 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.

  • Kwak tami kikua chil, cafe wan muchi tay muneki, Paula mukwepa ichan.

    p. 84 · See in the dictionary: neki

27 Ne Nawat ne taketzalis ipal nutechan

  • Nikneki nimumachtia.

    p. 88 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Niweli chiupichin. Nikneki nimumachtia.

    — Puedo un poco. Quiero aprender.

  • — Taika tikneki timumachtia?

    p. 88 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — ¿Por qué quieres aprender?

  • — Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan.

    p. 88 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan. Nusan, nikneki nimumachtia ipal ne kujkunet...

    — Quiero aprender porque el náhuat es la lengua de los antepasados, de nuestra tierra y de mi pueblo. También, quiero aprender para los niños...

  • Nusan, nikneki nimumachtia ipal ne kujkunet...

    p. 88 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan. Nusan, nikneki nimumachtia ipal ne kujkunet...

    — Quiero aprender porque el náhuat es la lengua de los antepasados, de nuestra tierra y de mi pueblo. También, quiero aprender para los niños...

28 Keman tiaw timukwepa?

  • Niasneki ka Sentzunat tik ne tawikani.

    p. 92 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Niaw nikisa peyna. Niasneki ka Sentzunat tik ne tawikani.

    — Así es, voy a ir a Sonsonate en el autobús.

29 Tiweli tiaw tiktajtanilia

  • — Naja nikneki niaw nitaketza iwan ne tamachtiani Francisco.

    p. 94 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Quiero ir a hablar con el maestro Francisco.

  • — Taika tikneki titaketza iwan?

    p. 94 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — ¿Por qué quieres hablar con él?

  • — Tikmati kanka yasneki?

    p. 94 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — ¿Sabes a dónde va a ir?

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Su tikneki, niweli niwitz muwan pal nimetzpalewia.

    p. 95 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Si querés, puedo venir contigo para ayudarte.

  • Niasneki nusel, ken nechtuktij ne nunan.

    p. 95 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Padiush, tajtzin Kuyut. Niasneki nusel, ken nechtuktij ne nunan.

    — Gracias, señor Coyote. Iré sola, como me mandó mi madre.

31 Nikelnamiki nutechan

  • — Naja te nikneki nikelkawa.

    p. 97 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Naja te nikneki nikelkawa. Nechmachtij ne nunan kwak nichikitik katka. Yaja ne taketzalis ipal ne noymet ipal tutechan, wan nusan tutaketzalis.

    — ¡Yo no la quiero olvidar. Me lo enseñó mi madre cuando era pequeño. Es el idioma de los abuelos de nuestro pueblo, y también es nuestro idioma.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • Ashan niasneki ichan nunoya.

    p. 110 · See in the dictionary: yawi

    Translation (Spanish)

    — Tinemit sabadoj. Te nikpia tamachtiluyan! Ashan niasneki ichan nunoya.

    — Hoy es sábado. ¡No tengo escuela! Hoy iré a casa de mi abuela

  • Tikneki?

    p. 110 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Nemi yek. Shimutali, niaw nimetzmaka atul iwan elut. Tikneki?

    — Está bien. Siéntate, te voy a dar atol con elote. ¿Quieres?

  • — Nikneki.

    p. 110 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Sí.

  • —Nikneki ma shiktakwika uni takwikalis pal nikaki.

    p. 111 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    —Nikneki ma shiktakwika uni takwikalis pal nikaki. Pero ashanchin niaw nikekchiwa ne kal.

    — Luego quiero que cantes esa canción para escucharla. Ahora voy a arreglar la casa.

  • — Tay tikneki ma nikchiwa pal nimetzpalewia?

    p. 111 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — ¿Qué quieres que haga para ayudarla?

39 Niweli nimetzmachtia!

  • — Su tikneki, niweli nimetzmachtia!

    p. 117 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — ¡Si querés, puedo enseñarte!

  • — Nikneki!

    p. 117 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Nikneki! Keman tiwelit tipewat timumachtiat?

    — ¡Quiero! ¿Cuándo podemos empezar a estudiar?

  • — Tikneki ma nikpata tay tina tik Castillaj pal tikitat su nikmati yek?

    p. 117 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — ¿Quieres que traduzca lo que dices al español para ver si lo entiendo bien?

  • Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj.

    p. 117 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.

    — No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.

40 Tay metzilwij ma shikchiwa?

  • Tikmati tay muneki?

    p. 120 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin. Tikmati tay muneki?

    — Guardalo bien, no dejés que nadie te quite tu dinero. ¿Sabés lo que necesitás?

  • — Nikan nikpia tajkwilujtuk muchi tay kineki nunoya ma nikuili.

    p. 120 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Aquí tengo escrito todo lo que quiere mi abuela que le compre.

  • — Tikneki ma nimetzilwiti ne ujti?

    p. 120 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — ¿Querés que te enseñe el camino?

  • Pero shiwi nuwan su tikneki pal tinechpalewia.

    p. 120 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Naja nikmatiaya. Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek. Pero shiwi nuwan su tikneki pal tinechpalewia.

    — Yo ya sé. Cuando me llevó mi abuela ayer, ella me enseñó el camino para que lo aprendiera bien. Pero si quiere, venga conmigo para ayudarme.

  • — Yek, naja nusan nimuneki niaw nitakua.

    p. 120 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Yek, naja nusan nimuneki niaw nitakua. Semaya shinechchia chiupichin pal niweli niaw niktemua nutumin.

    — Bien, yo también necesito ir a comprar. Sólo esperame un poquito para que pueda ir a buscar mi dinero.

  • Tikneki tiwitz tipashalua nuwan?

    p. 120 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Tay tiaw tikchiwa ka teutak? Tikneki tiwitz tipashalua nuwan?

    — ¿Qué vas a hacer en la tarde? ¿Quieres venir a pasear conmigo?

  • Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan.

    p. 120 · See in the dictionary: neki

    Translation (Spanish)

    — Nemi pal nikpalewia nunoya. Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan. Su te, yawi nechajwa. Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.

    — Tengo que aytudar a mi abuela. Ella quiere que me quede ayudándola en la casa. Si no, me va a regañar. Después, tengo que hacer mi tarea para la escuela.

41 Se tanamakani wan se takuani

  • Tikneki tikwa?

    p. 124 · See in the dictionary: neki

  • Tikneki tikua shujshuchit, nantzin?

    p. 124 · See in the dictionary: neki

  • — Te nikneki nikua shujshuchit.

    p. 124 · See in the dictionary: neki

  • Nikneki nikua se kumal.

    p. 124 · See in the dictionary: neki

  • Ne nantzin kineki takua.

    p. 124 · See in the dictionary: neki

  • Melka uni, ne nantzin te kineki kikua ne tay kinamaka ne siwat.

    p. 124 · See in the dictionary: neki

  • Tay kineki kikua ne nantzin?

    p. 124 · See in the dictionary: neki

  • Te, te kineki kikua shujshuchit, kineki kikua se kumal.

    p. 124 · See in the dictionary: neki

42 Nikinmachtia tay nimumachtia

  • Kineki ina ka naja nikpalewia wan ka yaja mumachtia.

    p. 127 · See in the dictionary: neki

44 Se yualu

  • Su tikneki, shiwi wan tiaw tikinhishmati.

    p. 132 · See in the dictionary: neki

  • — Nikneki, nikneki.

    p. 132 · See in the dictionary: neki

  • — Tesu timuneki talwika tatka.

    p. 132 · See in the dictionary: neki

45 Nitachia iwan ne nujnuish

  • Tikitakan: kan tikneki ma tipewakan?

    p. 134 · See in the dictionary: neki

47 Maka shikilwi!

  • Ne nunan ina ken kineki ma tiktalikan muchi pal naka yektzin.

    p. 138 · See in the dictionary: neki

  • Su kineki, naja niaw nikishtia ne chijchil tik ne wajkal pal tiktaliat inawak ne tujtumat.

    p. 138 · See in the dictionary: neki

  • Su yaja nechmaka tumin pal nikana ijtik ne kustalchin, o su nechilwia ma nimukwepa niktemua ne itumin pal yaja kikua tay muneki, senpa nikchiwa ken nechtuktia.

    p. 138 · See in the dictionary: neki

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • — Carlita, — nechilwij ne nunan, — ashan niu-nimetzwika ka tiankis, ka nikneki ma shiwi nuwan pal tinechpalewia.

    p. 140 · See in the dictionary: neki

  • Nikneki ma shiwikikan ne ujume.

    p. 140 · See in the dictionary: neki

  • Nikneki ma shiktali muchi ijpak ne mesaj: ne pula, ne chil, ne kamuj, ne ayut, ne eshut, ne lala wan ne tzaput.

    p. 140 · See in the dictionary: neki

49 Nugustoj niaw ka tiankis

  • Kwak nikneki nikua takwal o se kumal, nemi pal niktashtawia ipatiw.

    p. 141 · See in the dictionary: neki

Sources and licenses

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).