Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
Searching only King, Timumachtikan! (2011) · All texts
47 occurrences · Clear
King, Timumachtikan! (2011)
47 occurrences
8 Nikpia se mistun
Tesu nugustoj.
p. 39 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
No me gustan.
14 Tinemit tik Witzapan
Tesu muchi, pero miak.
p. 56 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
No todos, pero muchos.
15 Antaketzat Nawat?
Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.
p. 59 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
Te muchi. Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.
No todos. Algunos hablamos y algunos no pueden.
Tik sejse, muchi ne kujkunet mumachtiat, wan tik sejse tesu.
p. 59 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
En algunas, todos los niños aprenden, y en otras no.
16 Miak o chiupi?
Tesu muchi.
p. 61 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
Tesu muchi. Sejse mumachtiat wan tekitit, wan sejse te mumachtiat, semaya tekitit.
No todos. Algunos estudian y trabajan, y algunos no estudian, sólo trabajan.
25 Tik ne tiankis (2)
— Tesu nikpia — kilwia yaja, — yajuni kipia.
p. 84 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
— No tengo — le dice ella, — pero aquella tiene.
— Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.
p. 84 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
— Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.
30 Chilkwachtzin wan ne kuyut
— Su tikneki, niweli niwitz muwan pal nimetzpalewia.
p. 95 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
— Si querés, puedo venir contigo para ayudarte.
31 Nikelnamiki nutechan
— Tesu nina tatka.
p. 97 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
— No digo nada.
33 Sujsul nipakiskia
— Su ijkiuni, sujsul nipakiskia!
p. 103 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
— ¡Si es así, mucho me alegraría!
35 Te niajki nitekiti
Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.
p. 107 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.
Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.
36 Yawi Carlita ichan inoya
— Tesu, nishtunak nimuketza.
p. 110 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
— Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.
— No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!
Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.
p. 110 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
— Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.
— No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!
— Tesu.
p. 110 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
— Tesu. Nimuketzki, nimaltij, niktalij nukwajkwach wan nikiski nimutalua pal nikwi ne tawikani. Kwak niajsik ne tamachtiluyan, ne tamachtiani nechtajtanilij taika nishtunak.
— No. Me levanté, me bañé, me puse la ropa y salí corriendo para tomar el bus. Cuando llegué a la escuela, me preguntó la maestra por qué me había tardado.
— Nikilwij tay muchijki wan tesu kwalanik.
p. 110 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
— Le dije qué había pasado y no se enojó.
— Tesu, nusan timumachtijket se takwikalis tik Nawat ne techmachtij ne tamachtiani.
p. 111 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
— Tesu, nusan timumachtijket se takwikalis tik Nawat ne techmachtij ne tamachtiani. Wan timawiltijket.
— No, también aprendimos una canción en náhuat que nos enseñó la maestra. Y jugamos.
39 Niweli nimetzmachtia!
— Su tikneki, niweli nimetzmachtia!
p. 117 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
— ¡Si querés, puedo enseñarte!
— Tikneki ma nikpata tay tina tik Castillaj pal tikitat su nikmati yek?
p. 117 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
— ¿Quieres que traduzca lo que dices al español para ver si lo entiendo bien?
— Tesu, te yek ma shikpata.
p. 117 · See in the dictionary: inté
Translation (Spanish)
— Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.
— No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.
Su te nikmati se, niaw nimetztajtanilia.
p. 117 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
— Nemi yek. Su te nikmati se, niaw nimetztajtanilia.
— Está bueno. Si no sé algo, te preguntaré.
40 Tay metzilwij ma shikchiwa?
Pero shiwi nuwan su tikneki pal tinechpalewia.
p. 120 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
— Naja nikmatiaya. Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek. Pero shiwi nuwan su tikneki pal tinechpalewia.
— Yo ya sé. Cuando me llevó mi abuela ayer, ella me enseñó el camino para que lo aprendiera bien. Pero si quiere, venga conmigo para ayudarme.
Su te, yawi nechajwa.
p. 120 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
— Nemi pal nikpalewia nunoya. Yaja kineki ma ninaka nikpalewia ka ichan. Su te, yawi nechajwa. Wan kwak tami, nemi pal nikchiwa nutekiw ipal ne tamachtiluyan.
— Tengo que aytudar a mi abuela. Ella quiere que me quede ayudándola en la casa. Si no, me va a regañar. Después, tengo que hacer mi tarea para la escuela.
Su te metzajkawa munoya ma shikisa ashan, tiwelit tipashaluat ukse tunal.
p. 120 · See in the dictionary: asu
Translation (Spanish)
— Nemi yek. Su te metzajkawa munoya ma shikisa ashan, tiwelit tipashaluat ukse tunal.
— Está bueno. Si tu abuela no te deja salir hoy, podemos pasear otro día.
41 Se tanamakani wan se takuani
Su se tamachtia, yaja se tamachtiani.
p. 125 · See in the dictionary: asu
Su se tapajtia, yaja se tapajtiani.
p. 125 · See in the dictionary: asu
Su se takwika, tikmati tay yaja?
p. 125 · See in the dictionary: asu
— Yek, wan su se te kichiwa tatka?
p. 125 · See in the dictionary: asu
— Su te kichiwa tatka, tinakan ka...
p. 125 · See in the dictionary: asu
43 Te tiawit tikajkawat ma miki!
Tinat ka ne Nawat yultuk su tejemet titaketzat Nawat.
p. 130 · See in the dictionary: asu
Su titaketzat, te yawi miki, yawi yultuk.
p. 130 · See in the dictionary: asu
Su titaketzat, te yawi muelkawa.
p. 130 · See in the dictionary: asu
Wan te yawi muelkawa, su muchi techkakit titaketzat Nawat nujme: tik ne tamachtiluyan, tik ne ujpatawak ipal tutechan, ka tuchan, kan timawiltiat, kan titekitit, kan tipashaluat…
p. 130 · See in the dictionary: asu
Tejemet tinat ka ne tutaketzalis yawi yultuk su mukaki itech ne tuten, su yultuk tik ne iten ne noya wan ne iishwiu, ne chulet wan ne shulut.
p. 130 · See in the dictionary: asu
Tikmatit ka su muchi taketzat Nawat, weymet wan chijchikitik, noymet wan kujkunet, te yawi muelkawa.
p. 130 · See in the dictionary: asu
44 Se yualu
45 Nitachia iwan ne nujnuish
46 Metzmutiat hasta ne mujmuyut!
47 Maka shikilwi!
Su kineki, naja niaw nikishtia ne chijchil tik ne wajkal pal tiktaliat inawak ne tujtumat.
p. 138 · See in the dictionary: asu
Su yaja nechmaka tumin pal nikana ijtik ne kustalchin, o su nechilwia ma nimukwepa niktemua ne itumin pal yaja kikua tay muneki, senpa nikchiwa ken nechtuktia.
p. 138 · See in the dictionary: asu
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).