Texts
Search a word in texts written in Nahuat and read it in context.
Searching only Ramírez, Naja Ni Genaro (2004) · All texts
10 occurrences · Clear
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
10 occurrences
Kwak Naja Nichikitik
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4
Translation
Since they couldn’t read and write, I only spoke Nawat.
Nitamachtia Nawat
Nitamachtia Nawat
p. 6
Translation
Teaching Nawat
Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.
p. 6
Translation
Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.
Then I started going to San Antonio church, in San Ramón, where I taught Nawat language. The priest received money to distribute to the men to buy fertilizer for their fields, and from that he set aside a small amount to pay me for teaching Nawat there.
—Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat.
p. 6
Translation
—Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.
“Yes, we have a brother here who can speak Nawat. If you don’t take him away from here, then you can talk to him, and if you want to learn you may come and study with us.”
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua.
p. 8
Translation
Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.
She told me the date of the conference so that I would come. And that is how the specialists met me. They saw that I could speak Nawat and write it too. Maybe that is why they told me I would have work in four conferences.
Nitakwika Ipal Ne Tiut
Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej.
p. 10
Translation
Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej. Kunij inak:
There it became known that I could speak Nawat, because at the church in Santa Catarina Masahuát I sang a hymn that goes “Though You Walk, You Are Not Alone”, and the priest heard it. Then he said:
Ken Nipejki Nitekiti Tik Ne Nawataketzalis
—Ka naja niknekiskia ma shiwi timusenpua nikan iwan tumajmanujwan wan shikinmachti taketzat Nawat.
p. 12
Translation
—Ka naja niknekiskia ma shiwi timusenpua nikan iwan tumajmanujwan wan shikinmachti taketzat Nawat. Tiawit timetztashtawat pal metzti ume tzunti tumin. Ken tina? Nemi yek?
“Because I’d like you to come and join our brethren here and teach them to speak Nawat. We’ll pay you 200 colones a month. Well, what do you say?”
Wan kwak nipejki nitekiti ka né, pejket ajsit ne ipal CONCULTURA pal nechilwiat su nikneki niaw tik se muputzuat miak tamachtianit ka kinekit mumachtiat Nawat.
p. 12
Translation
Né nipanuk nitekiti iwan ne Kulalmumachtiani. Nemanha, tik ne shiwit 1987, nitekitik wan ASID ne nitekitik yey shiwit. Wan kwak nipejki nitekiti ka né, pejket ajsit ne ipal CONCULTURA pal nechilwiat su nikneki niaw tik se muputzuat miak tamachtianit ka kinekit mumachtiat Nawat.
I went on working for the Students’ Circle. Then, in 1987, I worked for ASID for three years. And when I started working there, the people from CONCULTURA came and invited me to a meeting of a number of professors who wanted to study Nawat.
Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal
Né nechishmatijket ka naja niweli nitaketza Nawat, wan kwak nemik ukseseyuk senputzuat teya nechajkawket ma te niu.
p. 14
Translation
Kunij walajtuya se nawataketza ipal Meshikal pal tamachtia ne Nawataketzalis, wan kenhayuk kinetuya kaj kipalewia iwan muchi ne tajtamachtiani. Né ninemik kashtuli tunal iwanmet. Né nechishmatijket ka naja niweli nitaketza Nawat, wan kwak nemik ukseseyuk senputzuat teya nechajkawket ma te niu.
Then a Nahuatl speaker from Mexico came to teach the language, and once more he wanted somebody to help him with the teachers. I was there with them for two weeks. There I was recognised for my knowledge of Nawat, and afterwards I got invited to all the meetings.
Ini Nutechan Witzapan
Nin kan munutza ne Nawat ka nemia pal muelkawa.
p. 44
Translation
Ini nutechan Witzapan. Tik ne nutechan ninestuk. Nin kan munutza ne Nawat ka nemia pal muelkawa.
This is my village, Witzapan. In my village I was born. Here is spoken Nawat, which has nearly been forgotten.
Sources and licenses
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adapted by nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adapted by nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).