Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos

25 ocurrencias · Borrar

King, Timumachtikan! (2011)

25 ocurrencias

7 Tay horaj timuketza?

  • Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.

    p. 35 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Tay horaj tikisa? — Naja nikisa chikwasen horaj. Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.

    ¿A qué hora sales? — Salgo a las seis. Llego a las siete, y trabajo hasta mediodía.

9 Tay tikchiwa?

  • Tay horaj ajsi ka tamachtiluyan?

    p. 41 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    ¿A qué hora llega a la escuela?

  • Ajsi chikume horaj.

    p. 41 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Llega a las siete.

10 Tay tikwa?

  • Tay horaj tiajsi ka tamachtiluyan?

    p. 44 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    ¿A qué hora llegas a la escuela?

  • Niajsi chikume horaj.

    p. 44 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Llego a las siete.

18 Kan minaya?

  • Niktemua wan te nikajsi...

    p. 66 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    — Te. Niktemua wan te nikajsi...

    — No. Lo busco y no lo encuentro...

19 Te nikajsi nuamatzin

  • Naja niktemua wan te nikajsi.

    p. 68 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Yo lo busco, pero no lo encuentro.

23 Kanka yawi?

  • Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin.

    p. 79 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Ika nemi pal tajkwilua. Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin. Kitemua kitemua wan te kiajsi.

    Porque tiene que escribir en su cuaderno. Ahora no puede escribir porque no encuentra su lápiz. Busca y busca pero no lo encuentra.

  • Kitemua kitemua wan te kiajsi.

    p. 79 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Ika nemi pal tajkwilua. Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin. Kitemua kitemua wan te kiajsi.

    Porque tiene que escribir en su cuaderno. Ahora no puede escribir porque no encuentra su lápiz. Busca y busca pero no lo encuentra.

25 Tik ne tiankis (2)

  • Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi.

    p. 84 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Paula kitemua chijchil tik ne tiankis wan te kiajsi. Yaja kitajtanilia se tanamakani:

    Paula busca chiles en el mercado y no encuentra. Ella le pregunta a una vendedora:.

35 Te niajki nitekiti

  • Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa.

    p. 107 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.

  • Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    p. 107

    Traducción

    Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.

  • Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka.

    p. 107

    Traducción

    Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.

    Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • Mutaluj hasta ajsik ichan inoya.

    p. 110 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Carlita muketzki, muapakak talul wan kitalij ikwajkwach. Mutalij kiuni chiupi cafe iwan se tamal. Kwak tamik takwa, kiski mutalua. Mutaluj hasta ajsik ichan inoya.

    Carlita se levantó, se lavó de prisa y se puso la ropa. Se sentó a beber un poco de café con una tortilla. Cuando había comido, salió corriendo. Corrió hasta la casa de su abuela.

  • Kwak ajsik ishpan ne kal, kinutzki.

    p. 110 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Cuando llegó delante de la casa, llamó:

  • Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.

    p. 110 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    — Tesu, nishtunak nimuketza. Kwak nisak wan niktapuj ne nujnuish, nikitak ne horaj: chikwasen wan tajku. Nikmatki ka su te nimuketza talul, yawi nechajwa ne tamachtiani kwak niajsi ka tamachtiluyan, wan sujsul niu-nishpinawa.

    — No, tardé en levantarme. Cuando desperté y abrí los ojos, vi la hora: ¡seis y media! ¡Sabía que si no me levantaba de prisa, me iba a regañar la maestra cuando llegaba a la escuela y me daría mucha pena!

  • Kwak niajsik ne tamachtiluyan, ne tamachtiani nechtajtanilij taika nishtunak.

    p. 110

    Traducción

    — Tesu. Nimuketzki, nimaltij, niktalij nukwajkwach wan nikiski nimutalua pal nikwi ne tawikani. Kwak niajsik ne tamachtiluyan, ne tamachtiani nechtajtanilij taika nishtunak.

    — No. Me levanté, me bañé, me puse la ropa y salí corriendo para tomar el bus. Cuando llegué a la escuela, me preguntó la maestra por qué me había tardado.

40 Tay metzilwij ma shikchiwa?

  • — Metzajsi ne tumin pal titakua?

    p. 120 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    — ¿Te alcanza el dinero para hacer las compras?

  • — Nechajsi, nechmakak nunoya.

    p. 120 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    — Sí (Me alcanza), me lo dio mi abuela.

44 Se yualu

  • Su niajsi, niaw nalwika atata pal tikunit chiupichin.

    p. 132 · Ver en el diccionario: asi

47 Maka shikilwi!

  • Achtu kwak tiajsit ne, tinemit pal tiktaliat ne tumesaj.

    p. 138

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • Tejemet tiktalijket tukwajkwach wan tikisket timutaluat pal tiajsit peyna.

    p. 140

  • Kwak tiajsiket, muchi tipejket tikchiwat muchi tay ne tunan techtuktia.

    p. 140

  • Shalwikakan pal titakwat wan tikunit achtu ka muchi ne siwatket ajsit takuat.

    p. 140

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).