Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
72 ocurrencias en 5 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku51Naja Ni Genaro4Timumachtikan!4El Pipil de la Región de los Itzalcos8The Pipil Language of El Salvador5
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
51 ocurrencias
Capítulo 1
Shiktamuta ne tasul ipal tikcha arar ipal tiktuka ne tawial ne tunalmil.
p. 17
Tiu-tiktamutat ne tasul.
p. 18
Capítulo 2
Tiktisit wan asujkal iwan kanela, tikchat tishti chukulat, tikmanat iwan at kwakwalaka, tikmaliat pal tikunit.
p. 20
Ashkan tiktaliat pal uksi wan asujkal.
p. 21
Weli nusan tikchat asujkal.
p. 22
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
4 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4
Traducción
Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua.
p. 8
Traducción
Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.
Me dijo la fecha del congreso para que llegase. Y así hicieron para conocerme los especialistas. Vieron que yo sabía hablar náhuat y también escribirlo. Quizá por eso es que en cuatro congresos me dijeron que me iban a dar trabajo.
Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan
Ne techanchanejket tesu welituyat taketzat tik Español, nan welit katka tawawasuat nan amataketzat.
p. 16
Traducción
Ne techanchanejket tesu welituyat taketzat tik Español, nan welit katka tawawasuat nan amataketzat. Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.
Los habitantes no sabían hablar en español, ni sabían escribir ni leer. Por eso, cuando llegaron los hombres blancos, ellos no entendían lo que decían los hombres y las mujeres.
Ne Takat Brujoj
Kwak yaja kinekituya mukwepa asumati, mukwepa.
p. 34
Traducción
Kwak yaja kinekituya mukwepa asumati, mukwepa. Mukwepa maya kwak yaja kineki tamutia.
Cuando él quería convertirse en mono, se convertía. Lo hacía sólo cuando quería asustar.
King, Timumachtikan! (2011)
4 ocurrencias
31 Nikelnamiki nutechan
— Muita ka tiktasujta ne Nawataketzalis!
p. 97
Traducción
— Se ve que amas la lengua náhuat.
43 Te tiawit tikajkawat ma miki!
Tejemet tiktasujtat ne tutaketzalis.
p. 130
Ika tiktasujtat tutechan, te tiknekit ma kielkawa ne itaketzalis.
p. 130
50 Tamachtiani Alejandro
Melka techtasujta, muchi tejemet timajmawit kwak yaja kwalani wan techajwa.
p. 143
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
8 ocurrencias
p. 57 · Nahuizalco
Ma' shikwa ka inteuk kikwa asu ini patak chakaltituk.
p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu
Traducción
No comas comidas siendo éstas muy calientes.
p. 62 · Nahuizalco
Intajtajpal, né ikmati iwan ne tumin, inte mupiat asu-nte tik itajku ne tekiti.
p. 62 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu
Traducción
Intajtajpal, né ikmati iwan ne tumin, inte mupiat asu-nte tik itajku ne tekiti. Tikchakan ini, iwan welyaja timusewisket.
Las fuerzas, el saber y el dinero, no se obtienen, sino por medio del trabajo. Hagamos esto, y después descansaremos.
p. 66 · Nahuizalco
Eej, nutelpuchin nimetztasujta: ka ne lado wewejka pal taja (inak ne iteku ne taltijpak), ka ne tami nikajkawa miak chijchikitikmet ka kenha taja, kinekit witzet nuwan, pal senyawi nuwan iwan metzishmatis tik ne weyak ujti, pal timumachtiat teya cosas sin ke inte tikisat inte weli mumati (numati).
p. 66 · Nahuizalco
Traducción
Sí, hijito querido: en aquellos lejos lugares para ti (dijo el padre del mundo), allá acabo de dejar muchos pequeñuelos que, como tú, desean venir conmigo, para acompañarme y conocerte en mi largo viaje, y para aprender muchas cosas que, sin salir no se pueden saber.
p. 68 · Nahuizalco
Iwan asu-nte, nikan weli mutayekcha se tapech iwan weli tipanu (tikpanu) tayua niantiaka.
p. 68 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu
Traducción
Nutajtzin, man taja tikpia kan tikuchi? Iwan asu-nte, nikan weli mutayekcha se tapech iwan weli tipanu (tikpanu) tayua niantiaka.
Señor, tiene Ud. dónde dormir? Y si no, aquí se le puede arreglar una cama, y podrá pasar la noche sin cuidado (alguno).
p. 69 · Nahuizalco
Iwan taja, Iachin, shikuchi ma' shimajmawi, asu witz Manbru, naja nikmutiskia.
p. 69 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: asu
Traducción
Y tú, Tabaquito, duerme sin miedo, que si viene Mambrú, yo lo espantaré.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
5 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Ken nemi iseltzin ne itelpuchtzin, rey kitasujta kitasujta.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Ya que era su único hijo, el rey lo amaba, mucho lo amaba.
Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu
Traducción
Muchi ne doctores panutiwit aber asu kipajtiat. Tesu welitiwit tesu welitiwit.
“Todos los doctores han llegado a ver si lo podían curar; y no han podido, no lo han logrado”.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Ashan nechilwia ne palej asu nikpia se nufinkita, ma niyu iwan, wan ne chijchiltik tzaput ma kikwa ne ujuksik, wan tami ma kimaka wan ne chijchikajtuk pal nikmiktia.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: asu
Traducción
“Pues el padre me dijo que si tengo una finquita que la lleve a comer zapote maduro y que le pegue en la cabeza duro con los que están duros para matarla.”
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Pero yejemet te inaket la verdad sino ajsiket ankilwijket si por casualidad kitztuk se siwapil panuk ka ne cerca ikal ne diaj panuk ne urakanasoj.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Pero no dijeron la verdad sino que llegaron preguntando si por casualidad habían visto pasar cerca de la casa a una muchacha el día del gran huracán.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).