Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos

20 ocurrencias · Borrar

King, Timumachtikan! (2011)

20 ocurrencias

11 Shisa!

  • “Nikita ka kuchi, pero yaja chikitik!” ina ne inan.

    p. 46 · Ver en el diccionario: chikitik

    Traducción

    “¡Veo que duerme, pero él es pequeño!” dice su madre.

12 Ken ne mupelu?

  • Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan.

    p. 51 · Ver en el diccionario: chikitik

    Traducción

    Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan. Nusan nemi se wey tepet.

    En mi pueblo hay muchas casas, un pequeño mercado, dos bonitas iglesias, y un río. También hay un cerro (o volcán) grande.

16 Miak o chiupi?

  • Tik tutechan tikpiat ume tamachtiluyan, se wey wan se chikitik.

    p. 61 · Ver en el diccionario: chikitik

    Traducción

    En nuestro pueblo tenemos dos escuelas, una grande y una pequeña.

  • Te nikmati, pero tik ne wey tamachtiluyan nemit miak kunet, wan tik ne chikitik, nemit semaya chiupi.

    p. 61 · Ver en el diccionario: chikitik

    Traducción

    No sé, pero en la escuela grande hay muchos niños, y en la pequeña, sólo hay pocos.

17 Taika tichuka?

  • “Taika tichuka, chikitik?

    p. 63 · Ver en el diccionario: chikitik

    Traducción

    “Taika tichuka, chikitik? Metzkukua mutzuntekun, metzkukua muijti?”

    — ¿Por qué lloras, pequeño/a? ¿Te duele la cabeza o la barriga?

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Nunoya nemi tik se chikitik kal ijtik ne kojtan.

    p. 95 · Ver en el diccionario: chikitik

    Traducción

    — Mi abuela vive en una pequeña casa dentro del bosque.

  • — Shiawa tel, chikitik, timuitat nemanha...

    p. 95 · Ver en el diccionario: chikitik

    Traducción

    — Vete pues, pequeña, nos vemos más tarde...

31 Nikelnamiki nutechan

  • Nechmachtij ne nunan kwak nichikitik katka.

    p. 97

    Traducción

    — Naja te nikneki nikelkawa. Nechmachtij ne nunan kwak nichikitik katka. Yaja ne taketzalis ipal ne noymet ipal tutechan, wan nusan tutaketzalis.

    — ¡Yo no la quiero olvidar. Me lo enseñó mi madre cuando era pequeño. Es el idioma de los abuelos de nuestro pueblo, y también es nuestro idioma.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • — Shikalaki, chikitik! — kilwij. — Ken tinemi?

    p. 110 · Ver en el diccionario: chikitik

    Traducción

    — Shikalaki, chikitik! — kilwij. — Ken tinemi? Taja timayana?

    — ¡Entra, pequeña! — le dijo. — ¿Cómo estás? ¿Tienes hambre?

39 Niweli nimetzmachtia!

  • — Kwak nichikitik ne nunan wan nunoya nechnutzat katka tik Nawat.

    p. 117

    Traducción

    — Kwak nichikitik ne nunan wan nunoya nechnutzat katka tik Nawat. Yajika niweli ne taketzalis. Ne munan weli Nawat?

    — Cuando era pequeño mi madre y mi abuela me hablaban en náhuat. Por eso puedo el idioma. ¿Tu mamá puede náhuat?

  • — Yaja mikik kwak naja nichikitik katka.

    p. 117

    Traducción

    — Yaja mikik kwak naja nichikitik katka. Kia niknekiskia, pero te niwelik.

    — Porque ella murió cuando yo era pequeño. Sí quisiera pero no pude.

42 Nikinmachtia tay nimumachtia

  • Kwak muketzat ne chijchikitik, naja nikpalewia ne nunan kinhapaka o kinhaltia.

    p. 127 · Ver en el diccionario: chikitik

  • Ne nunan kinteka ne chijchikitik tik ne intapech.

    p. 127 · Ver en el diccionario: chikitik

43 Te tiawit tikajkawat ma miki!

  • Tikmatit ka su muchi taketzat Nawat, weymet wan chijchikitik, noymet wan kujkunet, te yawi muelkawa.

    p. 130 · Ver en el diccionario: chikitik

44 Se yualu

  • — Shikita, sujsul chikitik uni kunet!

    p. 132 · Ver en el diccionario: chikitik

46 Metzmutiat hasta ne mujmuyut!

  • Kwak nichikitik katka, nimajmawi katka ika sujsul tumak!

    p. 136

  • — Nimetzelnamiki kwak tichikitik.

    p. 136

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • Nusan kinekituya ma wiki tuwan ne nueltiw chikitik, pal te naka isel tik ne kal wan pal techpalewia tik ne tiankis.

    p. 140 · Ver en el diccionario: chikitik

50 Tamachtiani Alejandro

  • Yaja kipiatuya se chikitik tamachtiluyan tik ne techan.

    p. 143 · Ver en el diccionario: chikitik

  • Ne shiwit witz, yawit kitapuat se yankwik tamachtiluyan ipal ne chijchikitik, kan yawit mumachtiat Nawat!

    p. 143 · Ver en el diccionario: chikitik

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).