Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
137 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku72Naja Ni Genaro9Achtu Taksalis10Timumachtikan!28El Pipil de la Región de los Itzalcos6The Pipil Language of El Salvador12
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
72 ocurrencias
Capítulo 1
Tiktukat ne et chiltiket, istaket, ne et kutiltiket, tawial pushawa, tawial tepitin, tawial istak...
p. 18
Ashkan tiu-talkwit chikwasen shikiwit istaket, chikwasen shikiwit chiltiket; ashkan ne et kutiltiket.
p. 19
Capítulo 2
Nemi miak kwajkwawit kichat intakil, ken ne chiltik tzaput, muyutzaput, sinkuya, patach, chulu istak, chulumui, chilimuyu, ichkashukut, durasnu, lala, lima, tzuntzaput...
p. 21 · Ver en el diccionario: chiltik
Ne chil muiseki ijtik se kumal pal uksi.
p. 23 · Ver en el diccionario: chil
Yaja ne iayu ne chil pal titakwat ajwiak.
p. 23 · Ver en el diccionario: chil
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
9 ocurrencias
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Panuk ka nechilwijket ma niajsi ka Kulalmumachtiani pal nechishmatit.
p. 8
Traducción
Panuk ka nechilwijket ma niajsi ka Kulalmumachtiani pal nechishmatit. Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:
Sucedió que me dijeron que llegara al Círculo Estudiantil para que me conociesen. Así fue, fui para que me conocieran, y cuando me conocieron, la señora Vicky de Amaya me dijo:
Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:
p. 8 · Ver en el diccionario: ilia
Traducción
Panuk ka nechilwijket ma niajsi ka Kulalmumachtiani pal nechishmatit. Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:
Sucedió que me dijeron que llegara al Círculo Estudiantil para que me conociesen. Así fue, fui para que me conocieran, y cuando me conocieron, la señora Vicky de Amaya me dijo:
Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi.
p. 8 · Ver en el diccionario: ilia
Traducción
Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.
Me dijo la fecha del congreso para que llegase. Y así hicieron para conocerme los especialistas. Vieron que yo sabía hablar náhuat y también escribirlo. Quizá por eso es que en cuatro congresos me dijeron que me iban a dar trabajo.
Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.
p. 8
Traducción
Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.
Me dijo la fecha del congreso para que llegase. Y así hicieron para conocerme los especialistas. Vieron que yo sabía hablar náhuat y también escribirlo. Quizá por eso es que en cuatro congresos me dijeron que me iban a dar trabajo.
Nitakwika Ipal Ne Tiut
Wan kunij nechnutzket, wan naja niajki nitaketza iwan, wan yaja nechilwij:
p. 10 · Ver en el diccionario: ilia
Traducción
Y así me llamaron, y yo fui a hablar con él, y me dijo:
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
10 ocurrencias
Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin
Shinechilwi!
Ver en el diccionario: ilia
Tamachtilis 12. Tinechmaka
Tamachtilis 13. Kaj kichiwa chilmul?
King, Timumachtikan! (2011)
28 ocurrencias
3 Ini ne tamachtiani
Uni se chil.
p. 24 · Ver en el diccionario: chil
Traducción
Te. Uni se chil.
No. Eso es un chile.
4 Tay tikneki?
Te tikneki chijchil?
p. 28 · Ver en el diccionario: chil
Traducción
¿No quieres chiles?
13 Chilkwachtzin
Nunoya, ina Chilkwachtzin, wejweyak ne mumajmajkul!
p. 53
Traducción
Abuela, dice Caperucita Roja, ¡qué largos son sus brazos!
Nunoya, sujsul patawak ne muten! ina Chilkwachtzin.
p. 53
Traducción
Abuela, ¡qué ancha es su boca! dice Caperucita Roja.
24 Tik ne tiankis (1)
Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe.
p. 81 · Ver en el diccionario: chil
Traducción
Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.
Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
6 ocurrencias
p. 52 · Nahuizalco
Chiltik ne tzaput?
p. 52 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: chiltik
Traducción
Son colorados los zapotes?
p. 56 · Nahuizalco
Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.
p. 56 · Nahuizalco
Traducción
Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.
p. 64 · Nahuizalco
Weli tinechilia taja ka kipia ume imey iwan ume imakechkuyu?
p. 64 · Nahuizalco
Traducción
Puede Ud. decirme quién tiene dos manos y dos muñecas?
p. 68 · Nahuizalco
Shalika muchi teya uni, kenhaya ma nemi ajajwiyak ken tami tinechilia, ke naja niktashtawis mutekiw.
p. 68 · Nahuizalco
Traducción
Tráigame de todo eso, siempre que estén sabrosos como acaba de decirme, que yo le pagaré su trabajo.
p. 73 · Nahuizalco
Yaja ina: Ne nukukutu kipia ijish sajtik, iyak pitzawak iwan melawak, itenshipal chiltik, ishtzuntzunyu sajtik iwan kwekwelnaj; tujtumawak kajkamak, iten chikitik iwan kechkuyu pitzawak.
p. 73 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: chiltik
Traducción
Julia kipia se kukutuchin yankwik kenha ne nupal. Yaja ina: Ne nukukutu kipia ijish sajtik, iyak pitzawak iwan melawak, itenshipal chiltik, ishtzuntzunyu sajtik iwan kwekwelnaj; tujtumawak kajkamak, iten chikitik iwan kechkuyu pitzawak.
Julia tiene una muñequita nueva como la mía. Ella dice: Mi muñeca tiene ojos negros, nariz delgada y recta, labios rojos, pestañas negras y crespas; gordos carrillos, boca pequeña y pescuezo delgado.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
12 ocurrencias
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Kilwijket ma kimawalti chil.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: chil
Traducción
Le dijeron que le untara chile.
Naja tesu nikmati, peroj nechilwijket ka nusiwaw brujaj, ma niktalij kwidado.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
“No sé, pero me han dicho que mi mujer es bruja, que debo andar con cuidado.”
Pero kenemej nikmakak chil, teya su welik.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: chil
Traducción
“Pero desde que le unté chile, ya no ha podido.”
Ashan nechilwia ne palej asu nikpia se nufinkita, ma niyu iwan, wan ne chijchiltik tzaput ma kikwa ne ujuksik, wan tami ma kimaka wan ne chijchikajtuk pal nikmiktia.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: chiltik, ilia
Traducción
“Pues el padre me dijo que si tengo una finquita que la lleve a comer zapote maduro y que le pegue en la cabeza duro con los que están duros para matarla.”
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Na nikelnamiki tay nechilwij nunoyaj wan nu tatanoy.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ilia
Traducción
Recuerdo lo que me contaron mi abuela y mi abuelo.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).