Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos

145 ocurrencias · Borrar

King, Timumachtikan! (2011)

145 ocurrencias

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Ká nemi ka nikan?

    p. 33 · Ver en el diccionario: nikan

    Traducción

    ¿Quién está aquí?

  • Nemi ka nikan tik ne tenkal.

    p. 33 · Ver en el diccionario: nikan

    Traducción

    Está aquí en el patio.

11 Shisa!

  • Ne siwapiltzin kita ne iikaw.

    p. 46 · Ver en el diccionario: ikaw

    Traducción

    Yaja kiuni cafe. Ne siwapiltzin kita ne iikaw.

    Ella bebe café. La niña ve a su hermanito.

  • “Shikita nuikaw, yaja kuchi!” ina ne siwapiltzin.

    p. 46 · Ver en el diccionario: ikaw

    Traducción

    “¡Mire mi hermano, él duerme!” dice la niña.

13 Chilkwachtzin

  • Shiwi ka nikan pal nimetznapalua!

    p. 53 · Ver en el diccionario: nikan

    Traducción

    Wejweyak pal nimetznapalua yek! ina ne kuyut. Shiwi ka nikan pal nimetznapalua!

    Ellos son largos para que te abrace bien, dice el coyote. ¡Vení acá para que te abrace!

17 Taika tichuka?

  • Taika chuka uni kunet?

    p. 63 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    Taika chuka uni kunet? Anka kukuya o mayana. Tay kipia? Naja nina ka sekmiki. Yajika te kuchi.

    ¿Por qué llora ese niño? Acaso está enfermo o tiene hambre. ¿Qué tiene? Yo creo que tiene frío. Por eso no duerme.

  • Yajika te kuchi.

    p. 63 · Ver en el diccionario: yaja, yajika

    Traducción

    Taika chuka uni kunet? Anka kukuya o mayana. Tay kipia? Naja nina ka sekmiki. Yajika te kuchi.

    ¿Por qué llora ese niño? Acaso está enfermo o tiene hambre. ¿Qué tiene? Yo creo que tiene frío. Por eso no duerme.

  • “Taika tichuka, chikitik?

    p. 63 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    “Taika tichuka, chikitik? Metzkukua mutzuntekun, metzkukua muijti?”

    — ¿Por qué lloras, pequeño/a? ¿Te duele la cabeza o la barriga?

  • Nichuka ika nimajmawi.”

    p. 63 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    “Te nechkukua nuijti, nian nutzuntekun. Naja te nikukuya. Nichuka ika nimajmawi.”

    — No me duele la barriga ni la cabeza. Yo no estoy enfermo. Lloro porque tengo miedo.

  • “Taika timajmawi?”

    p. 63 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué tienes miedo?

  • “Ka tayua naja sujsul nimajmawi ika kunyua.”

    p. 63 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    — En la noche tengo mucho miedo porque está oscuro.

18 Kan minaya?

  • Niktemua wan te nikajsi...

    p. 66 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    — Te. Niktemua wan te nikajsi...

    — No. Lo busco y no lo encuentro...

19 Te nikajsi nuamatzin

  • Taika te titajkwilua?

    p. 68 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    ¿Por qué no escribes?

  • Ika te nikpia tay iwan.

    p. 68 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    Porque no tengo con qué.

  • Taika te?

    p. 68 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    ¿Por qué no?

  • Naja niktemua wan te nikajsi.

    p. 68 · Ver en el diccionario: asi

    Traducción

    Yo lo busco, pero no lo encuentro.

  • Kan tikana senpa?

    p. 68

    Traducción

    ¿Dónde lo guardas!

  • Nikana senpa tik ne nukustalchin.

    p. 68 · Ver en el diccionario: ana

    Traducción

    Lo guardo siempre en mi mochila.

  • Nikan nemi.

    p. 68 · Ver en el diccionario: nikan

    Traducción

    Aquí está.

20 Shu shikua se amatzin!

  • Nikita ka inte nemi nikan.

    p. 70 · Ver en el diccionario: nikan

    Traducción

    Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia... Nikita ka inte nemi nikan.

    Ahora pon todo encima de esta mesa, para que yo vea... Veo que no está aquí.

  • Yajika te niweli nitajkwilua!

    p. 70 · Ver en el diccionario: yaja, yajika

    Traducción

    Nikmati! Yajika te niweli nitajkwilua!

    ¡Lo sé, por eso no puedo escribir!

21 Te niweli nitajkwilua

  • Taika te tiweli titajkwilua?

    p. 74 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    ¿Por qué no puedes escribir?

  • Ika te nikmati kan nemi ne nutisaw!

    p. 74 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    ¡Porque no sé dónde está mi lápiz!

22 Tiwitz nuwan?

  • Taika?

    p. 76 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    ¿Por qué?

  • Ka ne nuikaw nemi nuchan.

    p. 76 · Ver en el diccionario: ikaw

    Traducción

    Ka ne nuikaw nemi nuchan. Nemi pal ninaka iwan.

    Porque está mi hermanito en casa. Tengo que quedarme con él.

  • Tiwelit tiawit ka muchan achtu, wan nemanha ne muikaw weli witz tuwan ka tiendaj.

    p. 76 · Ver en el diccionario: ikaw

    Traducción

    Naja nikmati! Tiwelit tiawit ka muchan achtu, wan nemanha ne muikaw weli witz tuwan ka tiendaj. Tikneki?

    ¡Yo sé! Podemos ir a tu casa primero, y luego tu hermano puede venir con nosotros a la tienda.

23 Kanka yawi?

  • Taika muneki se yankwik amatzin?

    p. 79 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    ¿Por qué necesita un nuevo lápiz?

  • Ika nemi pal tajkwilua.

    p. 79 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    Ika nemi pal tajkwilua. Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin. Kitemua kitemua wan te kiajsi.

    Porque tiene que escribir en su cuaderno. Ahora no puede escribir porque no encuentra su lápiz. Busca y busca pero no lo encuentra.

  • Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin.

    p. 79 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    Ika nemi pal tajkwilua. Ashan te weli tajkwilua ika te kiajsi ne iamatzin. Kitemua kitemua wan te kiajsi.

    Porque tiene que escribir en su cuaderno. Ahora no puede escribir porque no encuentra su lápiz. Busca y busca pero no lo encuentra.

24 Tik ne tiankis (1)

  • Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia.

    p. 81 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

  • Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    p. 81 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    Paula yawi ka tiankis kikua takwal ken mujmusta. Yaja kimatiaya tay muneki, wan kipiaya ne itumin pal kitashtawia. Ini tay yawi kikua: awakat, chil, pula wan cafe. Te muneki et wan tumat ika ka ichan nemia. Nusan kipiaya tejteksisti ika yaja kipia se tijlan.

    Paula se va al mercado a comprar comida como todos los días. Ella ya sabe qué necesita, y ya tiene su dinero para pagarlo. Esto es lo que va a comprar: aguacates, chiles, plátanos y café. No necesita frijoles y tomates porque en casa ya hay. También ya tiene huevos ya que ella tiene una gallina.

27 Ne Nawat ne taketzalis ipal nutechan

  • — Taika tikneki timumachtia?

    p. 88 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué quieres aprender?

  • — Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan.

    p. 88 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    — Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan. Nusan, nikneki nimumachtia ipal ne kujkunet...

    — Quiero aprender porque el náhuat es la lengua de los antepasados, de nuestra tierra y de mi pueblo. También, quiero aprender para los niños...

  • — Taika?

    p. 88 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué?

  • — Wan ika ne Nawat yektzin!

    p. 88 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    — ¡El náhuat es lindo!

28 Keman tiaw timukwepa?

  • Niasneki ka Sentzunat tik ne tawikani.

    p. 92

    Traducción

    — Niaw nikisa peyna. Niasneki ka Sentzunat tik ne tawikani.

    — Así es, voy a ir a Sonsonate en el autobús.

29 Tiweli tiaw tiktajtanilia

  • — Taika tikneki titaketza iwan?

    p. 94 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué quieres hablar con él?

  • — Taika te?

    p. 94 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué no?

  • — Ika yaja nechilwij ka musta te yawi naka ka ichan.

    p. 94 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    — Porque él me dijo que mañana no se va a quedar en casa.

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Naja nikwika ichan nunoya, tajtzin, ika yaja kukuya.

    p. 95 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    — Lo llevo a casa de mi abuela, señor, porque ella está enferma.

  • — Ne ikal ne munoya kan nemi?

    p. 95 · Ver en el diccionario: kal

    Traducción

    — ¿La casa de tu abuela dónde está?

31 Nikelnamiki nutechan

  • — Taika titakaktuk?

    p. 97 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué estás callado?

32 Ume takwikalis

  • niktakwika nutakwikalis

    p. 101

    Traducción

    cantando mi canción

  • ka nikan kan tisennemit.

    p. 101 · Ver en el diccionario: nikan

    Traducción

    aquí donde nos reunimos.

  • Shikalaki tik nutechan!

    p. 101 · Ver en el diccionario: kalaki

    Traducción

    ¡Entra en mi pueblo!

33 Sujsul nipakiskia

  • — Te, ika nemit pal musajsakat ne kujkumal ka ukse techan pal tiknamakat, wan chiupi tumin naka pal muchi titakwat tik ne kal.

    p. 103 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    — No, porque hay que llevar los comales a otro pueblo para venderlos, y queda poco dinero para que todos en casa coman.

  • Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil.

    p. 103 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

  • — Taika?

    p. 103 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué?

  • — Nikmati, wan yajika naja niknekiskia nimumachtia yek ne Nawataketzalis wan nisentekiti anmuwan pal tikpalewiat ne yektzin taketzalis ipal ne anmutechan, pal te keman muelkawa.

    p. 103 · Ver en el diccionario: yaja, yajika

    Traducción

    — Yo sé, y por eso yo quisiera aprender bien la lengua náhuat y trabajar con ustedes para que apoyemos la hermosa lengua de su pueblo, para que nunca se olvide.

35 Te niajki nitekiti

  • Chikwasen horaj ka tapuyawa naja nisak pero nimukwepki nikuchi ika te niknekik nimuketza.

    p. 107 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    Yalua te niajki nitekiti. Chikwasen horaj ka tapuyawa naja nisak pero nimukwepki nikuchi ika te niknekik nimuketza.

    Ayer no fui a trabajar. A las seis de la mañana me desperté pero volví a dormir porque no quise levantarme.

  • Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana.

    p. 107 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

  • Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech.

    p. 107 · Ver en el diccionario: yaja, yajika

    Traducción

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

  • Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    p. 107 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

  • Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    p. 107 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.

  • Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani.

    p. 107

    Traducción

    Sujsul nipakik kwak nikitak. Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani. Naja nimuketzki wan nechwikak, wan tiajket tikitat ne tapajtiani.

    Me alegré mucho cuando lo vi. Cuando dije que estaba enfermo, él quiso llevarme para ir a un médico. Yo me levanté y me llevó, y fuimos a ver el médico.

  • Naja nimuketzki wan nechwikak, wan tiajket tikitat ne tapajtiani.

    p. 107

    Traducción

    Sujsul nipakik kwak nikitak. Kwak ninak ka nikukuya, yaja kinekik nechwika itech se tapajtiani. Naja nimuketzki wan nechwikak, wan tiajket tikitat ne tapajtiani.

    Me alegré mucho cuando lo vi. Cuando dije que estaba enfermo, él quiso llevarme para ir a un médico. Yo me levanté y me llevó, y fuimos a ver el médico.

  • Ne nukunpa nechwikak ka nuchan, nikunik chiupi at iwan ne pajti, wan né tipanuket hasta ka tayuakik.

    p. 107

    Traducción

    Ne nukunpa nechwikak ka nuchan, nikunik chiupi at iwan ne pajti, wan né tipanuket hasta ka tayuakik. Kwakuni yaja yajki ichan, wan nimutekak nikuchi. Kwak tanesik, nisak wan ninemik yek.

    Me llevó mi amigo a casa, bebí un poco de agua con la medicina, y allí pasamos hasta que anocheció. Entonces él se fue a su casa, y yo me acosté a dormir. Cuando amaneció, me desperté y estuve bien.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • — Nunoya, nikan ninemi!

    p. 110 · Ver en el diccionario: nikan

    Traducción

    — Nunoya, nikan ninemi! Shiktapu!

    — ¡Abuela, aquí estoy! — dijo. — ¡Abra!

  • — Shikalaki, chikitik! — kilwij. — Ken tinemi?

    p. 110 · Ver en el diccionario: kalaki

    Traducción

    — Shikalaki, chikitik! — kilwij. — Ken tinemi? Taja timayana?

    — ¡Entra, pequeña! — le dijo. — ¿Cómo estás? ¿Tienes hambre?

  • Nimuketzki, nimaltij, niktalij nukwajkwach wan nikiski nimutalua pal nikwi ne tawikani.

    p. 110

    Traducción

    — Tesu. Nimuketzki, nimaltij, niktalij nukwajkwach wan nikiski nimutalua pal nikwi ne tawikani. Kwak niajsik ne tamachtiluyan, ne tamachtiani nechtajtanilij taika nishtunak.

    — No. Me levanté, me bañé, me puse la ropa y salí corriendo para tomar el bus. Cuando llegué a la escuela, me preguntó la maestra por qué me había tardado.

  • Kwak niajsik ne tamachtiluyan, ne tamachtiani nechtajtanilij taika nishtunak.

    p. 110 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — Tesu. Nimuketzki, nimaltij, niktalij nukwajkwach wan nikiski nimutalua pal nikwi ne tawikani. Kwak niajsik ne tamachtiluyan, ne tamachtiani nechtajtanilij taika nishtunak.

    — No. Me levanté, me bañé, me puse la ropa y salí corriendo para tomar el bus. Cuando llegué a la escuela, me preguntó la maestra por qué me había tardado.

  • — Tesu, nusan timumachtijket se takwikalis tik Nawat ne techmachtij ne tamachtiani.

    p. 111

    Traducción

    — Tesu, nusan timumachtijket se takwikalis tik Nawat ne techmachtij ne tamachtiani. Wan timawiltijket.

    — No, también aprendimos una canción en náhuat que nos enseñó la maestra. Y jugamos.

  • —Nikneki ma shiktakwika uni takwikalis pal nikaki.

    p. 111 · Ver en el diccionario: kaki

    Traducción

    —Nikneki ma shiktakwika uni takwikalis pal nikaki. Pero ashanchin niaw nikekchiwa ne kal.

    — Luego quiero que cantes esa canción para escucharla. Ahora voy a arreglar la casa.

37 Taika te tiwalaj?

  • — Taika te tiwalaj yalua?

    p. 113 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué no viniste ayer?

  • — Ika niajki Sentzunat, yajika te niwalaj.

    p. 113 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2, yaja, yajika

    Traducción

    — Porque fui a Sonsonate, por eso no vine.

  • — Nikwij ne tawikani.

    p. 113

    Traducción

    — Tomé el bus.

  • Tejemet tikwijket ne tawikani, wan tik Sentzunat tiajket tikitat se ne iechkawan itukay Luisito.

    p. 113

    Traducción

    — Te niajki nusel, yajki nuwan se nukunpa itukay Fernando. Tejemet tikwijket ne tawikani, wan tik Sentzunat tiajket tikitat se ne iechkawan itukay Luisito. Taja tikishmati?

    — No fui solo, fue conmigo un amigo que se llama Fernando. Tomamos el bus y en Sonsonate fuimos a ver a uno de sus hermanos mayores llamado Luisito. ¿Lo conoces?

  • Yaja techwikak titakwat.

    p. 113

    Traducción

    — Ne domingoj panutuk, wan yawi mukwepa ne semanaj witz. Yaja techwikak titakwat.

    — El domingo pasado, y va a regresar la semana que viene. Él nos llevó a comer.

  • Yajika yalua te niwalaj.

    p. 113 · Ver en el diccionario: yaja, yajika

    Traducción

    — Tiwalajket makwil horaj. Yajika yalua te niwalaj.

    — Vinimos a las cinco. Por eso ayer no vine.

38 Ken intukay?

  • Yaja kiwika se kunet.

    p. 115

    Traducción

    — Nikita. Yaja kiwika se kunet.

    — La veo. Ella lleva a un niño.

  • Ne siwat kinwika ume kunet.

    p. 115

    Traducción

    — E, nikinhita. Ne siwat kinwika ume kunet.

    — Sí, los veo. La mujer lleva a dos niños.

39 Niweli nimetzmachtia!

  • Yajika niweli ne taketzalis.

    p. 117 · Ver en el diccionario: yaja, yajika

    Traducción

    — Kwak nichikitik ne nunan wan nunoya nechnutzat katka tik Nawat. Yajika niweli ne taketzalis. Ne munan weli Nawat?

    — Cuando era pequeño mi madre y mi abuela me hablaban en náhuat. Por eso puedo el idioma. ¿Tu mamá puede náhuat?

  • — Te weli, yajika naja te nikmati.

    p. 117 · Ver en el diccionario: yaja, yajika

    Traducción

    — No puede, por eso no sé yo.

  • — Taika te metzmachtij ne munoya?

    p. 117 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué no te enseñó tu abuela?

  • Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.

    p. 117

    Traducción

    — Sujsul nipaki ka anmumachtiat Nawat tik ne tamachtiluyan. Yek ma shimumachtikan tik ne tamachtiluyan wan ka anmuchan.

    — Me alegra mucho que ustedes aprendan náhuat en la escuela. Es bueno que aprendan en la escuela y en casa..

40 Tay metzilwij ma shikchiwa?

  • — Taika?

    p. 120 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué?

  • — Ika nechtuktij nunoya.

    p. 120 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

    Traducción

    — Porque me mandó mi abuela.

  • — Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin.

    p. 120

    Traducción

    — Shikana yek, maka shikajkawa ma aka metzishtili ne mutumin. Tikmati tay muneki?

    — Guardalo bien, no dejés que nadie te quite tu dinero. ¿Sabés lo que necesitás?

  • — Nikan nikpia tajkwilujtuk muchi tay kineki nunoya ma nikuili.

    p. 120 · Ver en el diccionario: nikan

    Traducción

    — Aquí tengo escrito todo lo que quiere mi abuela que le compre.

  • Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek.

    p. 120

    Traducción

    — Naja nikmatiaya. Kwak nechwikak nunoya yalua, yaja nechilwitij ne ujti pal nimumachtia yek. Pero shiwi nuwan su tikneki pal tinechpalewia.

    — Yo ya sé. Cuando me llevó mi abuela ayer, ella me enseñó el camino para que lo aprendiera bien. Pero si quiere, venga conmigo para ayudarme.

  • — Taika?

    p. 120 · Ver en el diccionario: tey, tika

    Traducción

    — ¿Por qué?

  • Tinemit pal titajkwiluat ashan pal tiwelit tikwikat ne tutekiw ka tamachtiluyan musta.

    p. 120

    Traducción

    — Techtuktij ma titajkwilukan. Tinemit pal titajkwiluat ashan pal tiwelit tikwikat ne tutekiw ka tamachtiluyan musta.

    — Escribir. Tenemos que escribir ahora para que podamos llevar nuestro trabajo a la escuela mañana.

41 Se tanamakani wan se takuani

  • Nemit ume tanamakani nikan.

    p. 124 · Ver en el diccionario: nikan

  • Tinat ka yaja se takuani ika yaja takua.

    p. 124 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

  • Tinat ka yaja se tamachtiani ika yaja tamachtia.

    p. 124 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

  • Yajika, itukay tamachtiani.

    p. 124 · Ver en el diccionario: yaja, yajika

  • Su se takwika, tikmati tay yaja?

    p. 125

  • Tinat ka yaja se takwikani.

    p. 125

42 Nikinmachtia tay nimumachtia

  • Yaja kinnutza ne nuikaw wan ne nueltiw.

    p. 127 · Ver en el diccionario: ikaw

  • Nikinmachtia ne nuikaw wan ne nueltiw muchi tay nimumachtijtuk tik ne tamachtiluyan.

    p. 127 · Ver en el diccionario: ikaw

  • Timumachtikan yek:

    p. 127

  • Kwak ne nunan kipalewia ne nuikaw muapaka, tinat ka ne nunan kiapaka ne nuikaw.

    p. 127 · Ver en el diccionario: ikaw

  • Kwak ne nunan kipalewia ne nuikaw maltia, tinat ka ne nunan kialtia ne nuikaw.

    p. 127 · Ver en el diccionario: ikaw

  • Nusan tiwelit tinat ka kwak ne nunan kipalewia ne nuikaw muketza, ne nunan kiketza ne nuikaw.

    p. 127 · Ver en el diccionario: ikaw

43 Te tiawit tikajkawat ma miki!

  • Sujsul nugustoj nitaketza tik Nawat, ika yaja ne taketzalis ipal tutechan.

    p. 130 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

  • Yajika nitaketza Nawat tik ne tamachtiluyan wan ka nuchan.

    p. 130 · Ver en el diccionario: yaja, yajika

  • Nikinmachtia nuikawan wan nueltiwan ken muilwia yajini, wan ken muilwia yajuni.

    p. 130

  • Melka uni, yejemet pakit sujsul ika tejemet tiwelit titaketzat, wan ingustoj mumachtiat tuwan nusan.

    p. 130 · Ver en el diccionario: ika, ka3, ká2

  • Yejemet kinekit ma nimumachti, wan ma mumachtikan muchi tukniwan.

    p. 130

  • Nunoya wan nutatanoy nusan kitat yek ma timumachtikan, wan inat ka titaketzat galantzin.

    p. 130

Oraciones 1–100 de 131 · Siguientes

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).