Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
496 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku366Naja Ni Genaro17Achtu Taksalis1Timumachtikan!38El Pipil de la Región de los Itzalcos34The Pipil Language of El Salvador40
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
366 ocurrencias
Capítulo 2
Keman weya, kitalia ne itakil.
p. 20 · Ver en el diccionario: talia
Ne itakil ne kakawat kitalijtuk miak itech ne ituma chamawak ne kwawit.
p. 20
Capítulo 4
“Niu-nikita ken nikinhishtia uni ka yawit nechichtekiliat tey nitatukatuk.”
p. 26 · Ver en el diccionario: ita
Keman kitak ka yawi se tawil shushuik kitawilua se mikini, ne takat mumutij, kiski mutalua, yajki minaya.
p. 26
Kitawilujki kan nemituyat yejemet.
p. 26
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
17 ocurrencias
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua.
p. 8
Traducción
Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.
Me dijo la fecha del congreso para que llegase. Y así hicieron para conocerme los especialistas. Vieron que yo sabía hablar náhuat y también escribirlo. Quizá por eso es que en cuatro congresos me dijeron que me iban a dar trabajo.
Ken Titankwaketzat
Yejemet kishmatit katka tay kitat, ken ne tunal, ne at, ne tal, ne tawial, ne kwajkwawit, ne kojtan: ipal itakwal, ipal ne tapewil, wan ne kwajkwawit pal kisaluat itakil pal tikwat pal te tikseliat mayan.
p. 18
Traducción
Yejemet tesu kimatit, ken an tejemet tikmatit, ka nemi se Tiut ka te tikishmatit. Yejemet kishmatit katka tay kitat, ken ne tunal, ne at, ne tal, ne tawial, ne kwajkwawit, ne kojtan: ipal itakwal, ipal ne tapewil, wan ne kwajkwawit pal kisaluat itakil pal tikwat pal te tikseliat mayan.
Ellos no sabían, como nosotros hoy sabemos, que hay un Dios ya que no lo conocíamos. Ellos conocían lo que veían, como el sol, la lluvia, la tierra, el maíz, los árboles y la naturaleza, que son para su comida, para la caza, y los árboles frutales para que comamos y no pasemos hambre.
Yajika, muchi takamet mutankwaketzat kwak kitat ka kisa ne tunal wan kitajtanit ma techpalewi ipal muchi ne tanestuk ashta kunyuaki.
p. 18
Traducción
Por eso, todo el mundo oraba cuando veían que salía el sol y le pedían que nos protegiera durante todo el día hasta el anochecer.
Tlalok
Wan taja, Tiut Tlalok, timetztajtanit, kwak taja tikita ka ne Teku Tunal mukwalantia sujsul tuwan, ma shiajsi nemanha titechishpitza pal te techmiktia iwan ikwalan,
p. 22 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
A ti, Dios Tlaloc, te pedimos que cuando veas que el Padre Sol se enoja mucho con nosotros, llegues después y nos riegues para que no nos mate con su enojo,
Ne Tiut At
Taja, Tunan At, tesu tikita kaj yek, kaj tesu yek; taja tikatepewa muchi ne tal pal weya ne kojtan wan ne kwajkwawit.
p. 24 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Tú, Madre Lluvia, no ves quién es bueno y quién es malo; tu inundas toda la tierra para que crezca el monte y los árboles.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
1 ocurrencia
Tamachtilis 12. Tinechmaka
Nina ka niweli; niu nikita musta.
Ver en el diccionario: ita
King, Timumachtikan! (2011)
38 ocurrencias
8 Nikpia se mistun
Shikita yajuni.
p. 39 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Mira aquel.
11 Shisa!
Ne siwapiltzin kita ne iikaw.
p. 46 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Yaja kiuni cafe. Ne siwapiltzin kita ne iikaw.
Ella bebe café. La niña ve a su hermanito.
“Shikita nuikaw, yaja kuchi!” ina ne siwapiltzin.
p. 46 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
“¡Mire mi hermano, él duerme!” dice la niña.
“Nikita ka kuchi, pero yaja chikitik!” ina ne inan.
p. 46 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
“¡Veo que duerme, pero él es pequeño!” dice su madre.
13 Chilkwachtzin
Wan ne kuyut kitapua ne iten wey wan kikwa ne siwapiltzin.
p. 53 · Ver en el diccionario: tapua
Traducción
Y el coyote abre su gran boca y se come a la niña.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
34 ocurrencias
p. 49 · Nahuizalco
Tikitak ne tepet?
p. 49 · Nahuizalco
Traducción
Miras el cerro?
Keshki papalumet tikitak patanit?
p. 49 · Nahuizalco
Traducción
Cuántas mariposillas vió Ud. volar?
p. 55 · Nahuizalco
Ne ume kitat ne inpilawanchichin.
p. 55 · Nahuizalco
Traducción
Los dos ven sus hijuelos.
p. 56 · Nahuizalco
Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.
p. 56 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.
p. 57 · Nahuizalco
Ma' keman shimukwakwa, shikita ka uni ina te yek ka mumaku.
p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ita
Traducción
Nunca te enojes, ve que eso dice mal de ti.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
40 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Ken nemi iseltzin ne itelpuchtzin, rey kitasujta kitasujta.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Ya que era su único hijo, el rey lo amaba, mucho lo amaba.
Kilwia ne shuretzin: Shikida ka muchiwa alegrar, kita ne wilutzitzin.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ita
Traducción
El viejito le dijo, “Mire, está contento de ver los pajaritos”.
Kitamutak ne isapatiyas de oroj, kianki ne inan.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Botó los zapatillas de oro; su mamá las recogió.
Ashan, kinilwia: Naja ne rey, Shikitakan.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
“Ahora”, dijo, “¡Miren! ¡Soy el rey!”.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Yaja kitajtan se konsejoj wan kimakaket, kimakat se konsejoj.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Pidió consejo y se le dio, le dieron un consejo.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).