Textos

Keman weya, kitalia ne itakil.

p. 20 · Ver en el diccionario: talia

Ne itakil ne kakawat kitalijtuk miak itech ne ituma chamawak ne kwawit.

p. 20

“Niu-nikita ken nikinhishtia uni ka yawit nechichtekiliat tey nitatukatuk.”

p. 26 · Ver en el diccionario: ita

Keman kitak ka yawi se tawil shushuik kitawilua se mikini, ne takat mumutij, kiski mutalua, yajki minaya.

p. 26

Kitawilujki kan nemituyat yejemet.

p. 26

Kitaket se mapipil.

p. 26

“Naja niaw nikita tey uni.

p. 27 · Ver en el diccionario: ita

Ne kichiwat se yualu, kichiwat nakatamal, wan ne siwapil kitaliat itajku kan takatik katka ne at, wan kiliat ma wetzka.

p. 28

Musta ka peyna tiawit talmukwepat nikan tikitat ken titatwituk.”

p. 28

Semaya kita katka ka tatwi kipia tey kikwa, tey sea.

p. 29 · Ver en el diccionario: ita

Tikitas ka ijkia ka kisa, ka kitalia se kwawit tankupa ne mutaken pal tikmati ka ne nemi munawak.”

p. 29 · Ver en el diccionario: talia

Wan kipachiwia, wan kitak ka ijkia ka kiski.

p. 29

Wan nemá ne seuk katayua muketzki tachia kan ne kujkupewtuk, wan kitak naktuk isel inajnakayu.

p. 29

“Ashan pal ma kita ka tikitztuk, shu-shikwi se wajkal wan neshti wan tikmaka istat.

p. 30 · Ver en el diccionario: ita

Asiket tan se kwawit chiltik tzaput, wan kiasiket se tzaput wetztuk, wan kipejpenki wan kitajkuk, kishtik, ne se tajku kimakak ne itzuntekun, ne seuk tajku kikwak yaja.

p. 30

Kwakuni kishtik ne ikwechpala ne ishulejyu wan kitalik pal ma mutali ne itzuntekun.

p. 31

Kwakuni kitamutak wejka wan yajki wetzi pak se masat.

p. 31

Wan kan nikita tajtatkaya, ma niknawati ne pale.

p. 31 · Ver en el diccionario: ita

Wan kan nikitak takatki se wajkalchin, niajki niknawatia ne pale wan nechilik ma nikpachiwa tey yu-kisa.

p. 32

Kan tzayanik, nikita kumuni ijtik.

p. 32 · Ver en el diccionario: ita

Wan pejki nikita kan ne tzayantuk, nakak nikita wan pejki nikita ka kumunit, wan nakak nikita ka muchi pipilchichin.

p. 32 · Ver en el diccionario: ita

Kwakuni ne chijchin, yaja kisatuya wan kitak ka asi ne takat tumak itenshipal, yaja kikwa ne takwal.

p. 33

Kwakuni kitajtaniliat tey kikwat ne lamachin, wan kinhilik:

p. 33

Kwakuni kienchiwket ne inten wan kitaket ka ijkia ka takwajtuyat.

p. 33

“Tikitak?”

p. 33

“Wan inte tikitak kanka witz?”

p. 33

Wan kan kitaket ka wetzki, yajket tachiat, kitaket ka ne nemi.

p. 34

Kwakuni semaya kishtilijket ne ikulutzin wan kitapujket wan yajket kishkat.

p. 34

“Shikita.

p. 35 · Ver en el diccionario: ita

“Tikitak ka naja niweli?

p. 35

Wan kan ne yawit katka, kitaket se shekshet kikwa nemi se sinti.

p. 35

“Shikita, ne nemi se tutut kikwa nemi se sinti.

p. 35 · Ver en el diccionario: ita

Tikpachiwikan tikitasket kan yu-kishtia ne sinti.

p. 35 · Ver en el diccionario: ita

Su tikitat kan kishtia, kwakuni tinemit yek; tejemet welia titakwat nusan.”

p. 35

Wan kitaket ka tik ne tepet yu-kishtia ne sinti.

p. 35

Kan kitak ne chijchin ka inteatka kichiwket ne wejweymet, kwakuni inak yaja:

p. 36

“Shikitakan asu annechishtiat, ika naja se niu-nikmaka, niu-ninaka kunaktuk.

p. 36

Kwakuni kitapuk ne tepet wan yaja nakak kunaktuk tani ne sinti.

p. 36

Kwak asiket tik ne tatukmil, kitaket ka nejnentuk ne chijchin tajpia tik ne itatuk.

p. 37

Kwakuni kichiwki ka takati ne at kan ne yu-tatuka, wan kan kitaket ne wejweymet ka chayawtuk ne at, yajket tachiat ken kichiwa ka kipia ne at chayawtuk, wan inte kitztiwit keman kimakatuk ne at.

p. 37

Wan yajket tachiat wan kitaket ken kichiwtuk.

p. 37

Kwakuni yajket kitajtaniliat su weli kimaka chiupi sinti, wan inat:

p. 37

Ashan shumet shiktukakan, wan ankitasket, chikwey tunal ankipiasket sinti.

p. 38

Wan kitak tik ne kujtan se siwamasat, wan kimutilik wan se tamutani.

p. 39

Kwakuni yajki tachia, wan kitak ka kimakatuk, ka chipintuk yajtuk ne iesyu.

p. 39

Kwakuni kiajkukik wan ne ipichawakchin, kitak chichipika esti.

p. 39

Shiktzajtzakwa ne muishi pal tikita ken titachia.”

p. 39 · Ver en el diccionario: ita

Kwakuni kitzajtzak ne iish, wan kan kitapuk, kwakuni kitak ka nemia kalijtik.

p. 39

Ashan shiwi nikan, shikita tey ne tikchiwtuk.

p. 40 · Ver en el diccionario: ita

Shiwi shikita tey tikneki.”

p. 40 · Ver en el diccionario: ita

Kwakuni kiwikak ka kalijtik kilwitilia ne tumin, wan kitak ka ne tumin kilpijtiwit pijpikti kan kineki, wan kilik:

p. 41

Kwakuni kitak ne wejwey pulamil wan ne wejwey kakawamil.

p. 41

Nikan tikitaya ini pula.

p. 41 · Ver en el diccionario: ita

“Shikita, ini inte tami, ne pula kipia uksituk, shushuik wan ipilawan.

p. 41 · Ver en el diccionario: ita

Wan kitak ka kiwikak ka tatenpan.

p. 41

“Shikelnamiki tey ne nimetzilia: ini muchi tey ne tikita, ini muchi nupilawan.”

p. 41 · Ver en el diccionario: ita

Kitak ne piltzin ka nemi masat wan tutulin wan patush wan tijtijlan, wan tepeskwinti, kutush wan kujtankuyamet wan yutuch, wan wilut wan nashilin wan kuyankuat wan takwatzin, wan mapachin wan tukat wan tzikat wan tzunpupu, wan papalut wan kalat wan tzinakan.

p. 41

Kwak ne kitzajtzak ne ijish, nemituya itech ne chulet, wan kwak kitapuk nemituya ejkatuk ten ne achin kan nemituya ne siwapil tapaka.

p. 42

Kwak asi yawi katka, kwakuni kitak se ne ipilawan, kilik ne inan:

p. 42

“Shikita.

p. 42 · Ver en el diccionario: ita

Wan inte kielnamiktuya kishtia tey ne kitakulijtiwit.

p. 42

Kitak ka ne chijchichin kiajkawtuk muchia wejweymet.

p. 42

Ashan tey ne nemit katka wejweya, kitak yaja muchi shujshuretket.

p. 42

“Man ini pipil, ken ijtuk ka nikita naja muchi wejweymet, wan kwak ne nikinhajkawki muchi chijchichin?”

p. 42 · Ver en el diccionario: ita

Ini kal tikitaya ken nechekchiwilijket.

p. 43 · Ver en el diccionario: ita

Ini se pula wan se kakawat; yaja ini tumin tikita.

p. 43 · Ver en el diccionario: ita

Yajika, ini nemi ka tikita ken tikpia, naja nimetzilia: shikua chiupi kupal pal ne katayuaya nikneki ma shikpupuchwi ini tumin.

p. 43 · Ver en el diccionario: ita

Yajika, nina naja ka tikitakan ken tikpiasket, ka ini tumin yultuk.”

p. 43

Kwakuni kitak ka pejki tatatwia, wan pejki kita ne kal tik ne miktan.

p. 44 · Ver en el diccionario: ita

Nemá kitaket, wan yajket kinamikit.

p. 44

Ne kitak ka nemi chujchuletket wan lajlamachichinmet, wan kipiat ne kan tamanat.

p. 45

Wan kitak ka pal ne kisat, mutapetztiliat pal welit patanit, wan pal patanit wan pal welit kisat, nemi se kwawichin.

p. 45

Wan ne nemi se ukichwakash, wan kitak ne piltzin ka wakash yaja ne kimakat achtu.

p. 45

Wan kitak ka uni wakash weli muchiwa ken yaja kineki, wan weli taketza.

p. 45

Yaja kinhilia ka ma kitasujtakan:

p. 46

Unkan shikitakan tey ankimakat.

p. 46

Ankitata: ini kuat yajaya ne iyulu ini kal.

p. 46 · Ver en el diccionario: ita

Kwakuni yajket kitapuat se tenkal kan ne kipiat muchi ne ujumichichin pal muchi tey ne nejnemit wan nawi ikshi nikan taltikpak, wan muchi iujmiyu ne tutuchichin ne patani.

p. 46

Yajika, kwak inak ka muchi kinekiskia, kwakuni kitak ka ne kuat yaja ne chulet; kitak ka ne kuat muchiwki ne chulet.

p. 47

Wan kitak ka kilik ka-nte welit kimakat muchi; su kimakat muchi, intea yawit welit kisat.

p. 47

Kwakuni kitak ka ne chulet yaja ne kuat.

p. 47

Kwakuni kichaluk ne tet ne chulet, wan kitak kwakuni muchi muketzket: muchi ne iujumichichin wan ne iujmiyuchichin.

p. 47

Kwakuni kitak ka ne muchiwket ne siwapipil ne kichat tey ne kikwat, wan yejemet né kisat.

p. 47

Muchi uni kitak, wan kwakuni kilik:

p. 47

Wan se ne iujmiyuchichin tikitas yu-weli tipatani nusan.

p. 47

Tey tutut ne taja tiktajtanilia, tikitas ka nemá tiaw timuchiwa tutut nusan.

p. 47

Wan weli tiaw kan taja tikneki, wan weli tiktajtani tey tikneki tikwa: tikitas ka nemá muchiwa tey ne taja tiktajtani.

p. 47

Wan pal tikita ka naja ne nikuat kan ne tikalak ne nujnukshi, wan pal tikita ka naja ne ashan, tiaw timushtapachua.

p. 48 · Ver en el diccionario: ita

Wan kitak ka tetekia wey.

p. 48

“Tiawa tikita.”

p. 48 · Ver en el diccionario: ita

Kwakuni ne piltzin kitajtan se kal ken ne kitztuk ne kalijtik.

p. 49

Kwakuni, kwak yaja tamik ina, muchiwtuka ne kal ken ne yaja kitajtanki.

p. 49

Kwakuni kitak ka muchi tey ne kitztuk muchiwki: ne kal wan muchi tey ne kipiatuya.

p. 49

Kwakuni kitak ka walkiski ashta ne kuat wan ne ukichwakash.

p. 49

Ashan nikitaka tey naja nikneki.

p. 49 · Ver en el diccionario: ita

Kwakuni pejki nemi ini tey ne tikitat ashan ka patani wan ne nejnemit tik ne kujkujtan wan nawi ikshi.

p. 49

Yaja né yawit kitaliat kan nemit ne chajchalchiwit kalijtik ne tepet.

p. 50

Wan kitak nemi ne kuat majwey.

p. 50

Ne kuat, kan kitak yawi, minashki.

p. 51

Keman panu yawi ne lamat, kitaketzki ne kuat chijchin.

p. 51