Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

83 ocurrencias en 4 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku49Naja Ni Genaro13Timumachtikan!10El Pipil de la Región de los Itzalcos11

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

49 ocurrencias

Capítulo 2

  • Keman nemia chikawtuk, muteki wan mushipewa pal kinamakat wan kikuat pal kiunit ne at.

    p. 21

Capítulo 6

  • Ijkiuni ankichiwtiwit?

    p. 35

Capítulo 7

  • Kiuni ashta kan tiu-titami tikinhetza muchi ne intunal ne nupilawan.”

    p. 40 · Ver en el diccionario: uni2

  • Ijkiuni nemik ume imey tunal inchan ne tepewa.

    p. 40

  • “Ken ka tina kiuni?

    p. 43 · Ver en el diccionario: uni2

Ver las 49 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

13 ocurrencias

Nitamachtia Nawat

  • Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.

    p. 6

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

  • Kiunij panuk sujsul shijshiwit.

    p. 6

    Traducción

    Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.

    Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.

  • Kiunij inak ne Palej:

    p. 6

    Traducción

    Né ajsiket ne ipal Kulalmumachtiani. Ajsiket inat ka kimatitiwit ka ne tiupan kipia tay yejemet nejnemitiwit kitemuat. Kiunij inak ne Palej:

    Allá llegaron unos del Círculo Estudiantil. Llegaron a decir que habían oído que la iglesia tenía lo que habían andado buscando. El padre dijo:

  • Wan kiunij panuk.

    p. 6

    Traducción

    Y así sucedió.

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:

    p. 8

    Traducción

    Panuk ka nechilwijket ma niajsi ka Kulalmumachtiani pal nechishmatit. Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:

    Sucedió que me dijeron que llegara al Círculo Estudiantil para que me conociesen. Así fue, fui para que me conocieran, y cuando me conocieron, la señora Vicky de Amaya me dijo:

Ver las 13 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

10 ocurrencias

11 Shisa!

  • Yaja kiuni cafe.

    p. 46 · Ver en el diccionario: uni2

    Traducción

    Yaja kiuni cafe. Ne siwapiltzin kita ne iikaw.

    Ella bebe café. La niña ve a su hermanito.

33 Sujsul nipakiskia

  • — Ijkiuni annemit yek?

    p. 103

    Traducción

    — ¿Así están bien?

  • Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan.

    p. 103

    Traducción

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

  • — Su ijkiuni, sujsul nipakiskia!

    p. 103

    Traducción

    — ¡Si es así, mucho me alegraría!

35 Te niajki nitekiti

  • Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak.

    p. 107

    Traducción

    Ijkiuni nipanuk hasta ne teutak. Kwakuni ajsik ka nuchan se nukunpa. Yaja walaj pal kita su ninemi yek, ika kimatki ka te niajsik nitekiti.

    Así pasé hasta la tarde. Entonces llegó a mi casa un amigo [o una amiga]. Él vino para ver si estaba bien, porque supo que no llegué a trabajar.

Ver las 10 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

11 ocurrencias

p. 56 · Nahuizalco

  • Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.

    p. 56 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: uni2

    Traducción

    Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.

p. 59 · Nahuizalco

  • Kunet, ma' shimikti ne pajpalumet, tel, pal kiuni pal te mucha mal te aka, takatiwit pal lichijchiuka ne ka wejka pal shushuchital.

    p. 59 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: uni2

    Traducción

    Niño, no mates las mariposas, pues además, de no hacer mal alguno, han nacido para adorno de los campos y jardines.

p. 62 · Nahuizalco

  • Titekitikan, kiunij mupia tey wan tikuat teya cosas tey timunekit.

    p. 62 · Nahuizalco

    Traducción

    Trabajemos, que así se tiene con que comprar muchas cosas que nos hacen falta.

p. 65 · Nahuizalco

  • Ijkiuni nikneki sanse wan uni.

    p. 65 · Nahuizalco

p. 68 · Nahuizalco

  • Kiuni niknetuya naja.

    p. 68 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: uni2

    Traducción

    Padiush, Tutekuyu metztashtawis. Kiuni niknetuya naja.

    Muchas gracias, Dios te lo pagará. Así lo deseaba yo.

Ver las 9 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).