Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos

40 ocurrencias · Borrar

King, Timumachtikan! (2011)

40 ocurrencias

8 Nikpia se mistun

  • Tay kimana uni lamatzin?

    p. 38 · Ver en el diccionario: mana

    Traducción

    ¿Qué cuece esa anciana?

  • Yaja kimana et.

    p. 38 · Ver en el diccionario: mana

    Traducción

    Ella cuece frijoles.

9 Tay tikchiwa?

  • Nikchiwa tamal wan nikmana et.

    p. 41 · Ver en el diccionario: mana

    Traducción

    Hago tortillas y cuezo frijoles.

  • Nikmana ne et tik se kumit, wan niktalia ne kumit pak ne tit.

    p. 41 · Ver en el diccionario: mana

    Traducción

    Cuezo los frijoles en una olla, y pongo la olla encima del fuego.

21 Te niweli nitajkwilua

  • Tiweli tiaw tikua se nemanha.

    p. 74 · Ver en el diccionario: man

    Traducción

    Tiweli tiaw tikua se nemanha. Ashan shikwi ini iswat wan shitajkwilu ken muchi.

    Puedes ir a comprar uno luego. Ahora toma esta hoja y escribe como todos.

  • Tiweli tiktemua ne mupal nemanha.

    p. 74 · Ver en el diccionario: man

    Traducción

    Ashan tiweli tikwi ne nupal. Tiweli tiktemua ne mupal nemanha.

    Ahora puedes usar el mío. Puedes buscar el tuyo luego.

22 Tiwitz nuwan?

  • Tiwelit tiawit ka muchan achtu, wan nemanha ne muikaw weli witz tuwan ka tiendaj.

    p. 76 · Ver en el diccionario: man

    Traducción

    Naja nikmati! Tiwelit tiawit ka muchan achtu, wan nemanha ne muikaw weli witz tuwan ka tiendaj. Tikneki?

    ¡Yo sé! Podemos ir a tu casa primero, y luego tu hermano puede venir con nosotros a la tienda.

25 Tik ne tiankis (2)

  • Ashan nemi pal tamana.

    p. 84 · Ver en el diccionario: mana

28 Keman tiaw timukwepa?

  • — Keman tiaw timukwepa?

    p. 92 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    — ¿Cuándo vas a regresar?

  • Hasta nemanha!

    p. 92 · Ver en el diccionario: man

    Traducción

    — Shiawa tel. Hasta nemanha!

    — Andate pues. ¡Hasta luego!

29 Tiweli tiaw tiktajtanilia

  • — Pal niktajtanilia keman yawit welit witzet ne nukunpawan pal timawiltiat ka nuchan.

    p. 94 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    — Para preguntarle cuándo podran venir mis amigos para que juguemos en mi casa.

30 Chilkwachtzin wan ne kuyut

  • — Shiawa tel, chikitik, timuitat nemanha...

    p. 95 · Ver en el diccionario: man

    Traducción

    — Vete pues, pequeña, nos vemos más tarde...

31 Nikelnamiki nutechan

  • — Te keman nikitztuk.

    p. 97 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    — Te keman nikitztuk. Inat ka miak welit taketzat Nawat ka ne.

    — Nunca lo he visto. Dicen que mucha gente puede hablar náhuat allí.

33 Sujsul nipakiskia

  • Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    p. 103

    Traducción

    — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    — En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...

  • — Nikmati, wan yajika naja niknekiskia nimumachtia yek ne Nawataketzalis wan nisentekiti anmuwan pal tikpalewiat ne yektzin taketzalis ipal ne anmutechan, pal te keman muelkawa.

    p. 103 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    — Yo sé, y por eso yo quisiera aprender bien la lengua náhuat y trabajar con ustedes para que apoyemos la hermosa lengua de su pueblo, para que nunca se olvide.

34 Tay tikchijki?

  • — Naja nikuchki hasta makwil horaj, nimuketzki wan nikmanki ne takwal.

    p. 105 · Ver en el diccionario: mana

    Traducción

    — Naja nikuchki hasta makwil horaj, nimuketzki wan nikmanki ne takwal. Kwakuni niajki ichan nunan. Titajtaketzket chiupi, wan tiajket ka tiankis tikuat takwal. Kwak tamik, timukwepket.

    — Yo dormí hasta las cinco, me levanté e hice la comida. Entonces fui a casa de mi madre. Platicamos un poco, y fuimos al mercado a comprar comida. Después, regresamos.

35 Te niajki nitekiti

  • Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana.

    p. 107 · Ver en el diccionario: man

    Traducción

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • Kwak tami tutekiw, tiaw tiwelit tikmanat ne takwal.

    p. 111

    Traducción

    — Tiweli tipewa tituchpana, wan naja niaw nipewa nitapaka. Kwak tami tutekiw, tiaw tiwelit tikmanat ne takwal.

    — Puedes empezar a barrer, y yo empezaré a lavar. Después del trabajo, podremos cocinar la comida.

37 Taika te tiwalaj?

  • — Nikishmati, pero te nikitztuk ikman.

    p. 113

    Traducción

    — Sí lo conocía, pero hace mucho que no lo he visto.

  • — Keman walaj?

    p. 113 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    — ¿Cuándo vino?

  • — Ne domingoj panutuk, wan yawi mukwepa ne semanaj witz.

    p. 113

    Traducción

    — Ne domingoj panutuk, wan yawi mukwepa ne semanaj witz. Yaja techwikak titakwat.

    — El domingo pasado, y va a regresar la semana que viene. Él nos llevó a comer.

39 Niweli nimetzmachtia!

  • Keman tiwelit tipewat timumachtiat?

    p. 117 · Ver en el diccionario: keman

    Traducción

    — Nikneki! Keman tiwelit tipewat timumachtiat?

    — ¡Quiero! ¿Cuándo podemos empezar a estudiar?

  • — Techmachtia ume tunal ipal ne semana.

    p. 117

    Traducción

    — Techmachtia ume tunal ipal ne semana. Naja niknekiskia ma techmachti Nawat mujmusta.

    — Nos enseña dos días a la semana. Yo quisiera que nos enseñara náhuat todos los días.

41 Se tanamakani wan se takuani

  • — Tay tikmana, nunoya?

    p. 124 · Ver en el diccionario: mana

  • Niaw nikwa ne iayu turuj ne tikmana.

    p. 124 · Ver en el diccionario: mana

  • Ne noya kimana iayu turuj (iayu wakash).

    p. 124 · Ver en el diccionario: mana

  • Tamana.

    p. 124 · Ver en el diccionario: mana

  • Tay kimana ne noya?

    p. 124 · Ver en el diccionario: mana

  • Kimana et?

    p. 124 · Ver en el diccionario: mana

  • Te kimana et, kimana iayu turuj.

    p. 124 · Ver en el diccionario: mana

42 Nikinmachtia tay nimumachtia

  • Nemanha niktalia nukwajkwach wan niaw ka tamachtiluyan.

    p. 127 · Ver en el diccionario: man

44 Se yualu

  • — Keman timunamiktij?

    p. 132 · Ver en el diccionario: keman

  • — Ne semanaj witz, tiawit tisentakwat.

    p. 132

46 Metzmutiat hasta ne mujmuyut!

  • Keman mikik?

    p. 136 · Ver en el diccionario: keman

47 Maka shikilwi!

  • Nemanha, tikishtiat wan tikekchiwat ijpak ne mesaj muchi tay tikwikatiwit pal tiknamakat.

    p. 138 · Ver en el diccionario: man

48 Nikneki ma shiwikikan nuwan

  • Ne noya walaj tuchan tajpia ne kal wan tamana, pal tiwelit titakwat kwak tiwitzet.

    p. 140 · Ver en el diccionario: mana

  • Ashan, shumet shiktalikan anmukwajkwach pal tikisat nemanha, wan tiawita!

    p. 140 · Ver en el diccionario: man

50 Tamachtiani Alejandro

  • Ikman, muchi ne kujkunet te mumachtiat katka.

    p. 143

  • Kitzakket ne tamachtiluyan ikman, wan tea nemituya tamachtiani tik tutechan.

    p. 143

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).