Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

57 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku32Naja Ni Genaro4Achtu Taksalis4Timumachtikan!8El Pipil de la Región de los Itzalcos9

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

32 ocurrencias

Capítulo 1

  • Yajika, miak inte kitukat ne tunalmil.

    p. 18 · Ver en el diccionario: miak

  • Pal mutashtawia, ma wiki miak tunal pal tami ne tamewal, pal tami mumewa tatuk.

    p. 18 · Ver en el diccionario: miak

Capítulo 2

  • Ne itakil ne kakawat kitalijtuk miak itech ne ituma chamawak ne kwawit.

    p. 20 · Ver en el diccionario: miak

  • Nemi miak kwajkwawit kichat intakil, ken ne chiltik tzaput, muyutzaput, sinkuya, patach, chulu istak, chulumui, chilimuyu, ichkashukut, durasnu, lala, lima, tzuntzaput...

    p. 21 · Ver en el diccionario: miak

Capítulo 3

  • Se takat kipia miak tajtal iwan miak takamet.

    p. 25 · Ver en el diccionario: miak

Ver las 30 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

4 ocurrencias

Nitamachtia Nawat

  • Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.

    p. 6 · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

Ken Nipejki Nitekiti Tik Ne Nawataketzalis

  • Wan kwak nipejki nitekiti ka né, pejket ajsit ne ipal CONCULTURA pal nechilwiat su nikneki niaw tik se muputzuat miak tamachtianit ka kinekit mumachtiat Nawat.

    p. 12 · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    Né nipanuk nitekiti iwan ne Kulalmumachtiani. Nemanha, tik ne shiwit 1987, nitekitik wan ASID ne nitekitik yey shiwit. Wan kwak nipejki nitekiti ka né, pejket ajsit ne ipal CONCULTURA pal nechilwiat su nikneki niaw tik se muputzuat miak tamachtianit ka kinekit mumachtiat Nawat.

    Allí pasé trabajando con el Círculo Estudiantil. Luego, en 1987, trabajé con ASID donde trabajé tres años. Y cuando empecé a trabajar allá, llegaron los de CONCULTURA para preguntar-me si quería ir a una reunión de varios profesores que querían estudiar náhuat.

Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal

  • Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal

    p. 14 · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    Cómo He Llevado el Náhuat a Muchos Países

Ne Tzikat Wan Ne Tzilintuk

  • Kiunij panu iwan miak takamet wan siwatket.

    p. 38 · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    Kiunij panu iwan miak takamet wan siwatket. Kiseliat mayan ka tesu kinekit tekitit.

    Así pasa con muchos hombres y mujeres. Pasan hambre por no querer trabajar.

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

4 ocurrencias

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Maka (ma’) shikwa miak kukumutzin!

    Ver en el diccionario: miak

  • Teya niunikwa miak kukumutzin nian nakatamal.

    Ver en el diccionario: miak

Tamachtilis 11. Nimetzmaka awakat.

  • Nikpia miak awakat.

    Ver en el diccionario: miak

Tamachtilis 15: nikneki yey kumal wan yey tzutzukul

  • Nikpia miak kumit!

    Ver en el diccionario: miak

King, Timumachtikan! (2011)

8 ocurrencias

8 Nikpia se mistun

  • Yaja kipia miak pelu.

    p. 39 · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    Él tiene muchos perros.

12 Ken ne mupelu?

  • Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan.

    p. 51 · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan. Nusan nemi se wey tepet.

    En mi pueblo hay muchas casas, un pequeño mercado, dos bonitas iglesias, y un río. También hay un cerro (o volcán) grande.

14 Tinemit tik Witzapan

  • Tik nutechan nemit tajtamachtiluyan, teujteupan wan miak kal.

    p. 56 · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    En mi pueblo hay escuelas, iglesias y muchas casas.

  • Tesu muchi, pero miak.

    p. 56 · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    No todos, pero muchos.

16 Miak o chiupi?

  • Te nikmati, pero tik ne wey tamachtiluyan nemit miak kunet, wan tik ne chikitik, nemit semaya chiupi.

    p. 61 · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    No sé, pero en la escuela grande hay muchos niños, y en la pequeña, sólo hay pocos.

Ver las 8 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

9 ocurrencias

p. 56 · Nahuizalco

  • Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.

    p. 56 · Nahuizalco

    Traducción

    Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.

p. 57 · Nahuizalco

  • Ken kalanchichin nemi ne kojtan, iwan ne kwajkwawyu taken shushuik iswayu (iswayuk), iwan pujpuputuka ka ishuchiu iwan miak pujpusha!

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    Qué bonito está el campo con sus árboles vestidos de verdes hojas y olorosas flores de varios colores!

p. 59 · Nahuizalco

  • Nemi miak clases papalumet, seki kisat patanit wan tunal, iwan seki tayua; iwan keman kitatukat, yajki wan inte weli muitzkiat, ka majmawi pal mikit ken tejemet.

    p. 59 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    Hay muchas clases de mariposas, unas que salen a volar de día y otras por la noche; pero cuando las persiguen, huyen y no se dejan coger, porque temen morir como nosotros.

p. 66 · Nahuizalco

  • Nikitztuk mijmiak teya ka ne yajyankwik.

    p. 66 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    Nikitztuk mijmiak teya ka ne yajyankwik. Nikitztuk takamet, wejwey tejtechan, kojkojtik tejtepet, pajpatawak iwan wejweyak ajat, iwan ajanimales miak clases, ka wan ne nuish muchi nikita kan nimutalua.

    He visto muchas cosas nuevas. He visto gentes, grandes caseríos, altas montañas, largos y anchos ríos y animales de todas clases, porque con mis ojos todo lo veo en mi carrera.

  • Nikitztuk takamet, wejwey tejtechan, kojkojtik tejtepet, pajpatawak iwan wejweyak ajat, iwan ajanimales miak clases, ka wan ne nuish muchi nikita kan nimutalua.

    p. 66 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: miak

    Traducción

    Nikitztuk mijmiak teya ka ne yajyankwik. Nikitztuk takamet, wejwey tejtechan, kojkojtik tejtepet, pajpatawak iwan wejweyak ajat, iwan ajanimales miak clases, ka wan ne nuish muchi nikita kan nimutalua.

    He visto muchas cosas nuevas. He visto gentes, grandes caseríos, altas montañas, largos y anchos ríos y animales de todas clases, porque con mis ojos todo lo veo en mi carrera.

Ver las 9 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).