Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

Se busca solo en Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985) · Todos los textos

28 ocurrencias · Borrar

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

28 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”

  • Ne reynaj bidaj kimati ka kichijket atender.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    A la reina le gustó que era tan atento con ellos.

  • Ikuka kielnamik ne iamigitus kilwia; Naj, kilwia, na nikelnamiki ne nuamigitus ka tiyajket tipashaluat ka nepa ka orillas ka itejtenpan ne lagoj.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    Luego se acordó de sus amiguitos; y dijo, “Yo”, dijo, “me acuerdo de mis amiguitos, como nos paseábamos a la orilla del lago”.

  • Ashan, kinilwia: Naja ne rey, Shikitakan.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: naja

    Traducción

    “Ahora”, dijo, “¡Miren! ¡Soy el rey!”.

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Naja tesu nikmati, peroj nechilwijket ka nusiwaw brujaj, ma niktalij kwidado.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: naja

    Traducción

    “No sé, pero me han dicho que mi mujer es bruja, que debo andar con cuidado.”

  • Ka kanaj kalmutijtiwit se masat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Quién sabe donde se asustó un venado.

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Kunij inaket los tres pwes yek (ne) tay tikchiwtuk pero bien naja nikneki shikchiwa nuwan ne jwabor (juabor), shinechilwiti siquiera kan nemi ne plumas?

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: naja

    Traducción

    Kunij inaket los tres pwes yek (ne) tay tikchiwtuk pero bien naja nikneki shikchiwa nuwan ne jwabor (juabor), shinechilwiti siquiera kan nemi ne plumas? Kan nakak ne ujumiu? Pal niyaw nikita kan nemi.

    Luego dijeron los tres, “Bueno, lo que hiciste está bien, pero quisiera que me hicieras un favor. Por lo menos enséñame donde quedaron los huesos para poder ir a verlos.”

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Ajsik né tik ne pwertaj, muketza a media pwertaj, kilwia: nunan, nuteku shalkisa, naj nimayana, nikneki nitakwa.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    Llegó allí a la puerta, se paró a media puerta, y dijo, “mamá, papá, salgan, tengo hambre, quiero comer.”

  • Kunij shikwa sikiera pan por ke tamal te kanaj.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Kunij shikwa sikiera pan por ke tamal te kanaj. Shikwa pan pal panu mumayana.

    Pues por lo menos un poco de pan porque tortillas no hay; comé pan para que se te quite el hambre.”

  • Kunij shalkwi ukseyuk tortaj; Naj niktalia tik numataw pal nikwa musta.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    “Pues traéme más tortas; las meto a mi red para comérmelas mañana.”

  • Yejemet ka kipiat tumin, yajika ne yajket kimakat fin tik Arkuj, wan naj te nechajkawilijket tumin, maya pobresaj.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    Ellos son los que tienen pisto. Así fue que llegaron allá a terminar en el arco . Y no me dejaron pisto, sino pura pobreza .

  • Naj su te nitekiti, te nitakwa.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    Yo, si no trabajo, no como.

La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Ya klaroj kitak kaj witz ne siwat, pero en ese rato yaja kishmatki, kitak yaja se siwat itukay Lionaj.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    La vio claramente acercarse pero cuando la reconoció pensó que era una conocida de él que se llamaba Leonarda.

  • Kilwia: Kan tiyajtuk, Lionaj?

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Le dijo, “¿Adónde vas, Leonarda?”

  • Tesu tiLionaj.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Se me afigura, kilwij yaja. Tesu tiLionaj.

    “Se me afigura”, le dijo, “que vos no sos la Leonarda.”

  • Naja niLionaj!

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: naja

    Traducción

    Tayika te? Naja niLionaj!

    “Como no, sí soy la Leonarda.”

  • Tiawit tikitat su cierto kaj taja tiLionaj!

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Kan kilpij, kilwia: Bueno, an tiawit ka muchan. Tiawit tikitat su cierto kaj taja tiLionaj!

    Cuando la había amarrado, le dijo, “Bueno, ahora vamos a tu casa para ver si es cierto que sos la Leonarda.”

  • Pwes, tiawit tikitat ka naj nikalaki nuchan.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    “Bueno, vamos a ver que yo entraré a mi casa.”

  • Kwikak ne siwat ichan neyuk siwat itukay Lionaj.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Kwikak ne siwat ichan neyuk siwat itukay Lionaj. Wan Lionaj kichiwtuk sentir sujsul sesek, yajika muketztuk peyna bien tayua; kitatia tit pal panu isesek.

    Llevó a la mujer a la casa de la otra mujer que se llamaba Leonarda y ésta había sentido mucho frío. Así es que se levantó muy de noche para prender la lumbre para quitarse el frío.

  • Wan Lionaj kichiwtuk sentir sujsul sesek, yajika muketztuk peyna bien tayua; kitatia tit pal panu isesek.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Kwikak ne siwat ichan neyuk siwat itukay Lionaj. Wan Lionaj kichiwtuk sentir sujsul sesek, yajika muketztuk peyna bien tayua; kitatia tit pal panu isesek.

    Llevó a la mujer a la casa de la otra mujer que se llamaba Leonarda y ésta había sentido mucho frío. Así es que se levantó muy de noche para prender la lumbre para quitarse el frío.

  • Kilwia: "Nana Lionaj!"

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Kunij, keman ajsik ne takat ke kwika ne siwat ilpijtuk wan isinidor. Kilwia: "Nana Lionaj!"

    Luego, cuando había llegado el hombre que había traído a la mujer amarrada con su ceñidor, le dijo, “doña Leonarda.”

  • "Taja tesu tiLionaj," nikilwij.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    ”'Vos no sos la Leonarda', le dije”

  • NiLionaj."

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    "Tayika te? NiLionaj."

    “'Claro que soy Leonarda.'“

  • Naj nin (ni)nemi, mas bien nisekmiki.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    Tayika te? Naj nin (ni)nemi, mas bien nisekmiki.

    “Claro que aquí estoy pero tenía frío.”

  • Naja tesu nikistuk, nimajmawi.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: naja

    Traducción

    “No me he ido, me da miedo.”

  • Naj niknekia niyaw.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: nan

    Traducción

    “Me quiero ir ahora.”

  • Naja nechchiwki kontar nutatanoy, kaj esas cosas, pwes keman yaja joven kikaktuk kaj kichiwtuk suseder tik techan.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: naja

    Traducción

    Mi abuelo me contó esas cosas que supo cuando era joven que habían sucedido en su pueblo.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).