Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
138 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku23Naja Ni Genaro17Achtu Taksalis7Timumachtikan!47El Pipil de la Región de los Itzalcos16The Pipil Language of El Salvador28
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
23 ocurrencias
Capítulo 6
Wan ne takat kipiatuya inan.
p. 32 · Ver en el diccionario: nan
Capítulo 7
Kwak asi yawi katka, kwakuni kitak se ne ipilawan, kilik ne inan:
p. 42 · Ver en el diccionario: nan
Capítulo 12
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
17 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan.
p. 4 · Ver en el diccionario: nan
Traducción
Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.
Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.
Tesu welit katka tawawasuat nan amataketzat, yajika naja maya niwelituya nitaketza Nawat.
p. 4 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nian
Traducción
Ya que no sabían leer y escribir, yo sólo podía hablar náhuat.
Nikpalewia Ne Nawataketzalis
Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:
p. 8 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nantzin
Traducción
Panuk ka nechilwijket ma niajsi ka Kulalmumachtiani pal nechishmatit. Kiunij panuk, pejki niajsi pal nechishmatit, wan kwak nechishmatket, ne nantzin Vicky de Amaya nechilwij:
Sucedió que me dijeron que llegara al Círculo Estudiantil para que me conociesen. Así fue, fui para que me conocieran, y cuando me conocieron, la señora Vicky de Amaya me dijo:
Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan
Ne techanchanejket tesu welituyat taketzat tik Español, nan welit katka tawawasuat nan amataketzat.
p. 16 · Ver en el diccionario: nan, nan2, nian
Traducción
Ne techanchanejket tesu welituyat taketzat tik Español, nan welit katka tawawasuat nan amataketzat. Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.
Los habitantes no sabían hablar en español, ni sabían escribir ni leer. Por eso, cuando llegaron los hombres blancos, ellos no entendían lo que decían los hombres y las mujeres.
Ne Tiut At
Taja, Tunan At, timetzmakat padiush ka mupanpa yekawi ne takil, ka taja tikajwilia ne tal pal mulini ne jaral, ne kwajkwawit shushuknajkisa, shuchikisa.
p. 24 · Ver en el diccionario: nan
Traducción
A ti, nuestra Madre Lluvia, te damos gracias ya que por ti crecen los frutos porque tú riegas la tierra para que la hierba germine y los árboles reverdezcan y florezcan.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
7 ocurrencias
Tamachtilis 6. Numiyekawan
Tamachtilis 8. Itekitilis.
Wan munan tay itekiw?
Ver en el diccionario: nan
Tamachtilis 11. Nimetzmaka awakat.
King, Timumachtikan! (2011)
47 ocurrencias
2 Ken mutukay?
Yaja itukay Fernando.
p. 21
Traducción
Él se llama Fernando.
3 Ini ne tamachtiani
Fernando se tamachtiani nusan.
p. 23
Traducción
Fernando es un profesor también.
11 Shisa!
Ne inan kinutza pal muketza.
p. 46 · Ver en el diccionario: nan
Traducción
Ne siwapiltzin isa peyna ka tapuyawa. Ne inan kinutza pal muketza. Yaja ina: “Shisa! Shimuketza!”
La niña despierta temprano por la mañana. Su madre la llama para que se levante. Ella dice: “¡Despertá! ¡Levantate!”
“Taja tisa?” ina ne inan.
p. 46 · Ver en el diccionario: nan
Traducción
“¿Te despertás?” dice su madre.
“Nina ka nimuketza, nunan.”
p. 46 · Ver en el diccionario: nan
Traducción
“Digo que me levanto, mamá.”
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
16 ocurrencias
p. 53 · Nahuizalco
Se tunantzin nemi kitzayana tulin.
p. 53 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: nan, nantzin
Traducción
Una señora está rajando junco.
Nemi ne nantzin tatzuma?
p. 53 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: nan, nan2, nantzin
Traducción
Está la señora cosiendo?
Nemi ne nunantzin kitzayana tulin?
p. 53 · Nahuizalco
Traducción
Está la señora rajando junco?
Tey kicha ne tunantzin?
p. 53 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: nan, nantzin
Traducción
Qué está haciendo la señora?
p. 56 · Nahuizalco
Teku, nunan, nuweykawan iwan naja, tinemit ijtik yaja.
p. 56 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: nan
Traducción
Papá, mamá, mis hermanos y yo vivimos en ella.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
28 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nan
Traducción
Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”
Kilwia ne inan: Shikida, shikida, nalwika se nuwilutzin.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nan
Traducción
Le dijo a su mamá, “Mirá, mirá he traído un pajarito”..
Kitamutak ne isapatiyas de oroj, kianki ne inan.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nan
Traducción
Botó los zapatillas de oro; su mamá las recogió.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Yawi ne Tantepuslamat, ja yaja inan, ne brujaj Tantepuslamat.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nan
Traducción
Vino la bruja. Ella es la mamá, la bruja, “la vieja del diente de hierro”.
Nanita, nanita, nanita!
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: nan
Traducción
Nanita, nanita, nanita! Kilwiat inlama. Queremos hamaquita, nanita! Kilwiat tik kastiaj.
“Nana, nana, nana,” le dijeron a la vieja, “queremos hamaquitas, nana, le dijeron en español”.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).