Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

136 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku59Naja Ni Genaro6Achtu Taksalis10Timumachtikan!50El Pipil de la Región de los Itzalcos4The Pipil Language of El Salvador7

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

59 ocurrencias

Capítulo 2

  • Ne papaya uksituk tikwat nusan.

    p. 21

  • Weli nusan tikchat asujkal.

    p. 22

  • Tiwelit tikwat nusan ayujwach tumat.

    p. 23

Capítulo 6

  • Su tikitat kan kishtia, kwakuni tinemit yek; tejemet welia titakwat nusan.”

    p. 35

Capítulo 8

  • Nemi ka ankilwitiliat ken pal weli nusan patani, kiuni pal weli kipia tey iwan panu.

    p. 46

Ver las 57 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

6 ocurrencias

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua.

    p. 8

    Traducción

    Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.

    Me dijo la fecha del congreso para que llegase. Y así hicieron para conocerme los especialistas. Vieron que yo sabía hablar náhuat y también escribirlo. Quizá por eso es que en cuatro congresos me dijeron que me iban a dar trabajo.

  • Nusan Carlos, melka yaja techanchanej, pero uksan mumachtia Nawataketza.

    p. 8

    Traducción

    Kwak niweli, nikpalewia Alan wan Cecy. Nusan Carlos, melka yaja techanchanej, pero uksan mumachtia Nawataketza. Yejemet tesu nechtashtawat, ka inat ka yejemet tesu kipiat tumin pal nechtashtawat.

    Cuando puedo les ayudo a Alan y Cecilia. También a Carlos, aunque él es del pueblo, pero todavía estudia el náhuat. Ellos no me pagan, porque dicen que no tienen dinero para pagarme.

Nitakwika Ipal Ne Tiut

  • Nusan nitakwikak takwikalis ipal ne Tiut.

    p. 10

    Traducción

    Né nitaketzki ne taketzalis ipal ne Tiut. Nusan nitakwikak takwikalis ipal ne Tiut.

    Allá hablé el idioma para Dios. También canté para Dios.

Ne Teku Tunal

  • Nusan timetzmakat padiush ka mupanpa ne kwajkwawit shuchikisat pal tamakat itakil, wan kwak ne takil chamajkakisa, nemanha tultiya wan tultik mukutuna pal tikwat.

    p. 20

    Traducción

    También te damos gracias porque por ti los árboles florecen para dar su fruto el cual crece, después se sazona y sazón se corta para comerlo.

Tlalok

  • wan nusan timetztajtanit ma te keman shitechajkawa ka su taja titechajkawa ne Teku Tunal weli techmiktia iwan ikwalan.

    p. 22

    Traducción

    y también te pedimos que nunca nos dejes por que si tú nos dejas el Padre Sol puede matarnos con su enojo.

Ver las 6 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

10 ocurrencias

Tamachtilis 1: Ken tinemi?

  • Yek nusan padiush.

  • Nipaki nimetzishmati nusan.

Tamachtilis 2. Kan muchan?

  • Eje, galanchin nutechan wan nusan galanchin Sentzunhat!

Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin

  • Eje, nimayana nusan.

  • Naja nusan.

Ver las 10 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

50 ocurrencias

1 Yek tunal!

  • Nusan yek.

    p. 19

    Traducción

    También bien.

3 Ini ne tamachtiani

  • Fernando se tamachtiani nusan.

    p. 23

    Traducción

    Fernando es un profesor también.

4 Tay tikneki?

  • Shinechmaka se pula nusan.

    p. 27

    Traducción

    Deme un plátano también.

  • Tikneki nusan ejelut?

    p. 28

    Traducción

    ¿Quieres también elotes?

5 Tay kichiwa?

  • Nusan.

    p. 30

    Traducción

    También.

Ver las 49 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

4 ocurrencias

p. 56 · Nahuizalco

  • Iwan tejemet tinemit pal tikpalewiat; pal muchi tey kichat kanar tupal tejemet nusan.

    p. 56 · Nahuizalco

    Traducción

    Teku wan na tekitik saya pal techma' tey timunekit. Iwan tejemet tinemit pal tikpalewiat; pal muchi tey kichat kanar tupal tejemet nusan.

    Papá y mamá trabajan mucho para darnos lo que necesitamos. Y nosotros tenemos la obligación de ayudarles; porque todo lo que ellos tienen es también para nosotros.

  • Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.

    p. 56 · Nahuizalco

    Traducción

    Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.

p. 61 · Nahuizalco

  • Ne shukut, ne chalu, ne chumi, ne matza, ne nawa iwan ne tzaput patak ajajwiak; ne pula nusan iwan ne kinia, weli mukwa shushuwik ush ujuksituk, iwan ne mucha ajajwiak iayu.

    p. 61 · Nahuizalco

    Traducción

    El jobito (jocote), la guayaba, el anón, la piña, y el zapote son muy sabrosas; también el plátano y el guineo se pueden comer verdes o maduras con las que se hace sabroso el caldo.

p. 69 · Nahuizalco

  • Ne mijmistun kitzkia kijkimichin, nashilin, wijwiluchichin iwan kujkuat, iwan kwak weli nusan (nutzan) tujtuchti.

    p. 69 · Nahuizalco

    Traducción

    Los gatos comen ratones, lagartijas, pajaritos y culebras y cuando pueden también conejos.

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

7 ocurrencias

La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Pero nikchiwki sentir calor, nikiski nipashalua se nuratoj nusan.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    “Pero sentí calor y salí a pasearme un ratito.”

  • "Aj, nikistuk nipashalua nusan kenha ken taja tikistuk tipashalua.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    “'O, sólo he salido a dar una vuelta como tú.'“

El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Ne Sipitiyuj nikishmati nusan ka kisa tajtayua nusan wan nusan a las doce de la noche.

    El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Al sipitillo, lo conozco también; sale de noche también, a la medianoche.

  • Kaj kichij konvenir kichiju kanar nusan, ashta kimaka tutunik keman kinmutia, yajne (yaja ne) kilwiat Sipitiyuj.

    El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    A quien le convenga, puede salir ganando, también. Hasta les da fiebre a los que asusta. A ése le llaman “el Sipitillo.”

  • Yajika ya kishmati nusan ne Sipitiyuj.

    El Sipitillo · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Así fue que conoció al sipitillo también.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).