Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
157 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku92Naja Ni Genaro4Achtu Taksalis6Timumachtikan!23El Pipil de la Región de los Itzalcos26The Pipil Language of El Salvador6
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
92 ocurrencias
Capítulo 1
Ashkan tiu-tiktaliat tik ne kushtal ipal tikwikat pak ne kawayu pal tikwikat ka techan ne tawial pal tami tiksajsakat.
p. 19 · Ver en el diccionario: pak
Capítulo 2
Tikpakat, tiktaliat ijtik tunal ipal waki.
p. 20
Kan uksituka tikwechuat ijpak ne metat wan istat.
p. 23 · Ver en el diccionario: pak
Capítulo 6
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
4 ocurrencias
Ne Tiut Apan
Tiut Apan, taja timetznekit sujsul ka taja titechaltia pal te timitunit, wan pal te mutema iwan tal tuweyka wan timetzmunekit pal tikpakat tukwajkwach, pal tikmanat tay yawi mukwa.
p. 26
Traducción
Dios del Río, te queremos mucho por que tú nos bañas para no calentarnos y para no llenarse de tierra nuestro cuerpo y te necesitamos para lavar nuestra ropa, para cocinar lo que comeremos.
Tik muaw nemi chakalin, michin, tekwisij, sipakti; tejtet, ashal, pulul, pial ipal ne tal; wan muchi tay taja tikpia muchi timunekit.
p. 26
Traducción
Tik muaw nemi chakalin, michin, tekwisij, sipakti; tejtet, ashal, pulul, pial ipal ne tal; wan muchi tay taja tikpia muchi timunekit. Yajika padiush Tiut Apan.
En tus aguas hay camarones, peces, cangrejos, salamandros; piedras, arena, lodo, y criaturas de la tierra; y todo lo que tienes todo lo necesitamos. Por eso, ¡gracias Dios del Río!
Ne Shupan
Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya.
p. 36 · Ver en el diccionario: pak
Traducción
Pejkia ne shupan! Pejkia wetzi ne at! Muchi ne jaral yawi mulini wan ne tal yawia shushuknajkisa. Ne takwalmet yawita kipiat itakwal, yawit mutaliat tumawak wan te yawit kiseliat mayan. Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya. Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit. Yajika kaj weliskia kichiwa tay Tiut kichiwa tuwan?
Ya empezó el invierno! Ya empezó a caer el agua! Todos los montes van a retoñar y la tierra ya va a reverdecer. Los animales del campo ya van a tener su comida, van a ponerse gordos y no van a pasar hambre. Por eso nuestro invierno nos mantiene a todos los que estamos sobre la tierra, y hace que nuestro cuerpo se sustente, engorde y crezca. Por eso, ¿quién es igual a Dios? porque él nos manda la lluvia; manda el aire que respiramos; el sol para alumbrarnos la tierra donde pisamos para que crezcan los árboles para que los cortemos y con ello construyamos nuestra casa donde vivimos; también donde viven nuestros hijos, donde no nos da el sol, donde no pasamos frío. Por eso ¿quién pudiera hacer lo que Dios hace para nosotros?
Itzinu Se Tepechin
Wan kwak nikitak iselchin niajki nitaketza iwan, ishpajpaki yaja nechilwij: Tay tikelewia nutech?
p. 42 · Ver en el diccionario: paki
Traducción
Y cuando la vi solita fui a platicar con ella, sonriendo ella me dijo: Qué deseas de mí?
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
6 ocurrencias
Tamachtilis 1: Ken tinemi?
Tamachtilis 7. Nimetzinhishmati
Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.
Wan mutzuntekun metzkukua, ush mukupak?
Ver en el diccionario: kupak
King, Timumachtikan! (2011)
23 ocurrencias
9 Tay tikchiwa?
18 Kan minaya?
Nemi ijpak ne tapech?
p. 66 · Ver en el diccionario: pak
Traducción
— Nemi ijtik ne kal? Nemi ijpak ne tapech?
— ¿Está dentro de la casa? ¿Está encima de la cama?
20 Shu shikua se amatzin!
Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia...
p. 70 · Ver en el diccionario: pak
Traducción
Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia... Nikita ka inte nemi nikan.
Ahora pon todo encima de esta mesa, para que yo vea... Veo que no está aquí.
33 Sujsul nipakiskia
— Su ijkiuni, sujsul nipakiskia!
p. 103 · Ver en el diccionario: paki
Traducción
— ¡Si es así, mucho me alegraría!
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
26 ocurrencias
p. 48 · Nahuizalco
Chikume wipil tapakti.
p. 48 · Nahuizalco
Traducción
Siete camisas están lavadas
Ume siwaket tapakat.
p. 48 · Nahuizalco
Traducción
Dos mujeres están lavando
Se sapilchin nemi pak tapech.
p. 48 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: pak
Traducción
Una niña está en la cama
Se tukat nemi pak kwawit.
p. 48 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: pak
Traducción
Una araña está en el árbol
p. 49 · Nahuizalco
Keshki siwaket tapakat?
p. 49 · Nahuizalco
Traducción
Cuántas mujeres están lavando?
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
6 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Kimakak pal mutalia pak se trusujtzin, shimutali kilwia.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: pak
Traducción
Le puso un trozo de madera de asiento; “siéntese”, le dijo.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Uk kinutzki, mutamutak ne tzuntekumat, musaluj pak ikechkuyu.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: pak
Traducción
Cuando le habló, la calavera se echó encima y se le pegó a la nuca.
Musaluj nikan pak ne masat.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: pak
Traducción
Laj! Musaluj nikan pak ne masat.
“Lah” – se le pegó a la nuca del venado.
Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: pak
Traducción
Kitalij ka nepa. Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.
Lo puso allá, en un rincón de la casa lo puso.
Kishipejket, kipakat, kiwikaket chan ne inlama.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Lo pelaron, lo lavaron, y lo llevaron a la casa de la nana.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).