Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

157 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku92Naja Ni Genaro4Achtu Taksalis6Timumachtikan!23El Pipil de la Región de los Itzalcos26The Pipil Language of El Salvador6

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

92 ocurrencias

Capítulo 1

  • Ashkan tiu-tiktaliat tik ne kushtal ipal tikwikat pak ne kawayu pal tikwikat ka techan ne tawial pal tami tiksajsakat.

    p. 19 · Ver en el diccionario: pak

Capítulo 2

  • Tikpakat, tiktaliat ijtik tunal ipal waki.

    p. 20

  • Kan uksituka tikwechuat ijpak ne metat wan istat.

    p. 23 · Ver en el diccionario: pak

Capítulo 6

  • Kwakuni kitamutak wejka wan yajki wetzi pak se masat.

    p. 31 · Ver en el diccionario: pak

  • Wan kan kiasik, musaluk pak ne itzinkujku.

    p. 31 · Ver en el diccionario: pak

Ver las 80 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

4 ocurrencias

Ne Tiut Apan

  • Tiut Apan, taja timetznekit sujsul ka taja titechaltia pal te timitunit, wan pal te mutema iwan tal tuweyka wan timetzmunekit pal tikpakat tukwajkwach, pal tikmanat tay yawi mukwa.

    p. 26

    Traducción

    Dios del Río, te queremos mucho por que tú nos bañas para no calentarnos y para no llenarse de tierra nuestro cuerpo y te necesitamos para lavar nuestra ropa, para cocinar lo que comeremos.

  • Tik muaw nemi chakalin, michin, tekwisij, sipakti; tejtet, ashal, pulul, pial ipal ne tal; wan muchi tay taja tikpia muchi timunekit.

    p. 26

    Traducción

    Tik muaw nemi chakalin, michin, tekwisij, sipakti; tejtet, ashal, pulul, pial ipal ne tal; wan muchi tay taja tikpia muchi timunekit. Yajika padiush Tiut Apan.

    En tus aguas hay camarones, peces, cangrejos, salamandros; piedras, arena, lodo, y criaturas de la tierra; y todo lo que tienes todo lo necesitamos. Por eso, ¡gracias Dios del Río!

Ne Shupan

  • Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya.

    p. 36 · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    Pejkia ne shupan! Pejkia wetzi ne at! Muchi ne jaral yawi mulini wan ne tal yawia shushuknajkisa. Ne takwalmet yawita kipiat itakwal, yawit mutaliat tumawak wan te yawit kiseliat mayan. Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya. Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit. Yajika kaj weliskia kichiwa tay Tiut kichiwa tuwan?

    Ya empezó el invierno! Ya empezó a caer el agua! Todos los montes van a retoñar y la tierra ya va a reverdecer. Los animales del campo ya van a tener su comida, van a ponerse gordos y no van a pasar hambre. Por eso nuestro invierno nos mantiene a todos los que estamos sobre la tierra, y hace que nuestro cuerpo se sustente, engorde y crezca. Por eso, ¿quién es igual a Dios? porque él nos manda la lluvia; manda el aire que respiramos; el sol para alumbrarnos la tierra donde pisamos para que crezcan los árboles para que los cortemos y con ello construyamos nuestra casa donde vivimos; también donde viven nuestros hijos, donde no nos da el sol, donde no pasamos frío. Por eso ¿quién pudiera hacer lo que Dios hace para nosotros?

Itzinu Se Tepechin

  • Wan kwak nikitak iselchin niajki nitaketza iwan, ishpajpaki yaja nechilwij: Tay tikelewia nutech?

    p. 42 · Ver en el diccionario: paki

    Traducción

    Y cuando la vi solita fui a platicar con ella, sonriendo ella me dijo: Qué deseas de mí?

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

6 ocurrencias

Tamachtilis 1: Ken tinemi?

  • Nipaki nimetzishmati.

    Ver en el diccionario: paki

  • Nipaki nimetzishmati nusan.

    Ver en el diccionario: paki

Tamachtilis 7. Nimetzinhishmati

  • Nipaki nimetzinhishmati muchi anmejemet.

    Ver en el diccionario: paki

  • Tejemet tipakit timetzishmatit nusan.

    Ver en el diccionario: paki

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Wan mutzuntekun metzkukua, ush mukupak?

    Ver en el diccionario: kupak

Ver las 6 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

23 ocurrencias

9 Tay tikchiwa?

  • Nikchiwa ne tajtamal pak ne kumal.

    p. 41 · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    Hago las tortillas encima del comal.

  • Nikmana ne et tik se kumit, wan niktalia ne kumit pak ne tit.

    p. 41 · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    Cuezo los frijoles en una olla, y pongo la olla encima del fuego.

18 Kan minaya?

  • Nemi ijpak ne tapech?

    p. 66 · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    — Nemi ijtik ne kal? Nemi ijpak ne tapech?

    — ¿Está dentro de la casa? ¿Está encima de la cama?

20 Shu shikua se amatzin!

  • Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia...

    p. 70 · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    Ashkan shiktali muchi ijpak ini mesaj, pal naja nitachia... Nikita ka inte nemi nikan.

    Ahora pon todo encima de esta mesa, para que yo vea... Veo que no está aquí.

33 Sujsul nipakiskia

  • — Su ijkiuni, sujsul nipakiskia!

    p. 103 · Ver en el diccionario: paki

    Traducción

    — ¡Si es así, mucho me alegraría!

Ver las 21 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

26 ocurrencias

p. 48 · Nahuizalco

  • Chikume wipil tapakti.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Siete camisas están lavadas

  • Ume siwaket tapakat.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Dos mujeres están lavando

  • Se sapilchin nemi pak tapech.

    p. 48 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    Una niña está en la cama

  • Se tukat nemi pak kwawit.

    p. 48 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    Una araña está en el árbol

p. 49 · Nahuizalco

  • Keshki siwaket tapakat?

    p. 49 · Nahuizalco

    Traducción

    Cuántas mujeres están lavando?

Ver las 22 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

6 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Kimakak pal mutalia pak se trusujtzin, shimutali kilwia.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    Le puso un trozo de madera de asiento; “siéntese”, le dijo.

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Uk kinutzki, mutamutak ne tzuntekumat, musaluj pak ikechkuyu.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    Cuando le habló, la calavera se echó encima y se le pegó a la nuca.

  • Musaluj nikan pak ne masat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    Laj! Musaluj nikan pak ne masat.

    “Lah” – se le pegó a la nuca del venado.

  • Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: pak

    Traducción

    Kitalij ka nepa. Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.

    Lo puso allá, en un rincón de la casa lo puso.

  • Kishipejket, kipakat, kiwikaket chan ne inlama.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Lo pelaron, lo lavaron, y lo llevaron a la casa de la nana.

Ver las 6 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).