Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
222 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku147Naja Ni Genaro13Achtu Taksalis2Timumachtikan!20El Pipil de la Región de los Itzalcos29The Pipil Language of El Salvador11
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
147 ocurrencias
Capítulo 1
Tiktukat ne shupanmil keman ne tal waktuk, ipal keman wetzki ne at takati ne tawial.
p. 18
Yey metzti nemi ne shupanmil.
p. 18
Capítulo 2
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
13 ocurrencias
Ne Teku Tunal
Nusan timetzmakat padiush ka mupanpa ne kwajkwawit shuchikisat pal tamakat itakil, wan kwak ne takil chamajkakisa, nemanha tultiya wan tultik mukutuna pal tikwat.
p. 20
Traducción
También te damos gracias porque por ti los árboles florecen para dar su fruto el cual crece, después se sazona y sazón se corta para comerlo.
Ne Tiut At
Taja, Tunan At, timetzmakat padiush ka mupanpa yekawi ne takil, ka taja tikajwilia ne tal pal mulini ne jaral, ne kwajkwawit shushuknajkisa, shuchikisa.
p. 24 · Ver en el diccionario: shuchit, shushuik
Traducción
A ti, nuestra Madre Lluvia, te damos gracias ya que por ti crecen los frutos porque tú riegas la tierra para que la hierba germine y los árboles reverdezcan y florezcan.
Ñol Tit
Yajika, Ñol Tit, taja timetzmunekit pal te tikwat muchi ne tutakwal shushuik, wan ne tuelishku tesu ijtakawi.
p. 30 · Ver en el diccionario: shushuik
Traducción
Por eso, Señor Fuego, te necesitamos a ti para no comer cruda toda nuestra comida, y que nuestro no se descomponga.
Ne Shupan
Ne Shupan
p. 36
Traducción
El Invierno
Pejkia ne shupan!
p. 36
Traducción
Pejkia ne shupan! Pejkia wetzi ne at! Muchi ne jaral yawi mulini wan ne tal yawia shushuknajkisa. Ne takwalmet yawita kipiat itakwal, yawit mutaliat tumawak wan te yawit kiseliat mayan. Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya. Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit. Yajika kaj weliskia kichiwa tay Tiut kichiwa tuwan?
Ya empezó el invierno! Ya empezó a caer el agua! Todos los montes van a retoñar y la tierra ya va a reverdecer. Los animales del campo ya van a tener su comida, van a ponerse gordos y no van a pasar hambre. Por eso nuestro invierno nos mantiene a todos los que estamos sobre la tierra, y hace que nuestro cuerpo se sustente, engorde y crezca. Por eso, ¿quién es igual a Dios? porque él nos manda la lluvia; manda el aire que respiramos; el sol para alumbrarnos la tierra donde pisamos para que crezcan los árboles para que los cortemos y con ello construyamos nuestra casa donde vivimos; también donde viven nuestros hijos, donde no nos da el sol, donde no pasamos frío. Por eso ¿quién pudiera hacer lo que Dios hace para nosotros?
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
2 ocurrencias
Tamachtilis 13. Kaj kichiwa chilmul?
Nimetzmaka se shunakat wan ume chil.
Ver en el diccionario: kunakat
Tamachtilis 14. Nitakwa peyna
Nikwa shulkuch, pula wan et.
King, Timumachtikan! (2011)
20 ocurrencias
20 Shu shikua se amatzin!
Shu shikua se!
p. 70 · Ver en el diccionario: yawi
Traducción
Timuneki se amatzin pal titajkwilua tik ne tamachtiluyan. Shu shikua se!
Necesitas un cuaderno para escribir en la escuela. Ve a comprar uno.
Shu ka ne!
p. 70 · Ver en el diccionario: yawi
Traducción
Kinamakat ajamatzin tik uni tiendaj. Shu ka ne!
Venden cuadernos en esa tienda. Ve ahí.
Shu shitajtani tik ne tiendaj.
p. 70 · Ver en el diccionario: yawi
Traducción
Inte nikmati. Shu shitajtani tik ne tiendaj.
No sé. Ve a preguntar en la tienda.
25 Tik ne tiankis (2)
— Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.
p. 84 · Ver en el diccionario: shushuik
Traducción
— Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.
— Shinechmaka nawi shushuknaj.
p. 84 · Ver en el diccionario: shushuik
Traducción
— Deme cuatro verdes.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
29 ocurrencias
p. 47 · Nahuizalco
Ne shuret.
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: shulét
Traducción
El viejo
p. 48 · Nahuizalco
Naja nikpia nawi shushunpe.
p. 48 · Nahuizalco
Traducción
Yo tengo cuatro sombreros
Taja tikpia makwil shunpe.
p. 48 · Nahuizalco
Traducción
Tú tienes cinco sombreros
p. 49 · Nahuizalco
Tikmati kanka nemi ne shunpe?
p. 49 · Nahuizalco
Traducción
Sabes dónde está el sombrero?
Keshki shuchit tikpia taja?
p. 49 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: shuchit
Traducción
Cuántas flores tiene Ud?
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
11 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Nepa ka se llanura, ajsiket chan se anciano, chan se shuretzin.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Llegaron allá en la llanura a la casa de un ancianito, de un viejito.
Ne nemi ne shuretzin.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Ne nemi ne shuretzin. Kilwia: Shikalaki Señora, shikalaki, kilwia.
Allá, allá había un viejito; le dijo, “Pase, señora, adelante.”
Pwes kilwia ne shuretzin: Ne mutelpuchtzin kukuya kukuya.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
“Bueno”, dijo el viejito, “Su hijito está enfermo, se ha enfermado”.
Pwes kilwia ne shuretzin: Ne mutelpuchtzin kichiwa falta seyuk kosaj.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Entonces, el viejito le dijo, “A su niño le falta algo”.
Kilwia ne shuretzin: Shikida ka muchiwa alegrar, kita ne wilutzitzin.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Traducción
El viejito le dijo, “Mire, está contento de ver los pajaritos”.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).