Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

222 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku147Naja Ni Genaro13Achtu Taksalis2Timumachtikan!20El Pipil de la Región de los Itzalcos29The Pipil Language of El Salvador11

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

147 ocurrencias

Capítulo 1

  • Tiktukat ne shupanmil keman ne tal waktuk, ipal keman wetzki ne at takati ne tawial.

    p. 18

  • Yey metzti nemi ne shupanmil.

    p. 18

Capítulo 2

  • Ijtik ne shupan mutuka ne kakawat.

    p. 20

  • Nemi ume kuku, ken ne shushukna ush pushawa, iwan ne tepitin.

    p. 20 · Ver en el diccionario: shushuik

  • Ne papaya muteki shushuik, muishtilia iewayu, tikpitzakuat.

    p. 21 · Ver en el diccionario: shushuik

Ver las 134 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

13 ocurrencias

Ne Teku Tunal

  • Nusan timetzmakat padiush ka mupanpa ne kwajkwawit shuchikisat pal tamakat itakil, wan kwak ne takil chamajkakisa, nemanha tultiya wan tultik mukutuna pal tikwat.

    p. 20

    Traducción

    También te damos gracias porque por ti los árboles florecen para dar su fruto el cual crece, después se sazona y sazón se corta para comerlo.

Ne Tiut At

  • Taja, Tunan At, timetzmakat padiush ka mupanpa yekawi ne takil, ka taja tikajwilia ne tal pal mulini ne jaral, ne kwajkwawit shushuknajkisa, shuchikisa.

    p. 24 · Ver en el diccionario: shuchit, shushuik

    Traducción

    A ti, nuestra Madre Lluvia, te damos gracias ya que por ti crecen los frutos porque tú riegas la tierra para que la hierba germine y los árboles reverdezcan y florezcan.

Ñol Tit

  • Yajika, Ñol Tit, taja timetzmunekit pal te tikwat muchi ne tutakwal shushuik, wan ne tuelishku tesu ijtakawi.

    p. 30 · Ver en el diccionario: shushuik

    Traducción

    Por eso, Señor Fuego, te necesitamos a ti para no comer cruda toda nuestra comida, y que nuestro no se descomponga.

Ne Shupan

  • Ne Shupan

    p. 36

    Traducción

    El Invierno

  • Pejkia ne shupan!

    p. 36

    Traducción

    Pejkia ne shupan! Pejkia wetzi ne at! Muchi ne jaral yawi mulini wan ne tal yawia shushuknajkisa. Ne takwalmet yawita kipiat itakwal, yawit mutaliat tumawak wan te yawit kiseliat mayan. Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya. Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit. Yajika kaj weliskia kichiwa tay Tiut kichiwa tuwan?

    Ya empezó el invierno! Ya empezó a caer el agua! Todos los montes van a retoñar y la tierra ya va a reverdecer. Los animales del campo ya van a tener su comida, van a ponerse gordos y no van a pasar hambre. Por eso nuestro invierno nos mantiene a todos los que estamos sobre la tierra, y hace que nuestro cuerpo se sustente, engorde y crezca. Por eso, ¿quién es igual a Dios? porque él nos manda la lluvia; manda el aire que respiramos; el sol para alumbrarnos la tierra donde pisamos para que crezcan los árboles para que los cortemos y con ello construyamos nuestra casa donde vivimos; también donde viven nuestros hijos, donde no nos da el sol, donde no pasamos frío. Por eso ¿quién pudiera hacer lo que Dios hace para nosotros?

Ver las 12 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

2 ocurrencias

Tamachtilis 13. Kaj kichiwa chilmul?

  • Nimetzmaka se shunakat wan ume chil.

    Ver en el diccionario: kunakat

Tamachtilis 14. Nitakwa peyna

  • Nikwa shulkuch, pula wan et.

King, Timumachtikan! (2011)

20 ocurrencias

20 Shu shikua se amatzin!

  • Shu shikua se!

    p. 70 · Ver en el diccionario: yawi

    Traducción

    Timuneki se amatzin pal titajkwilua tik ne tamachtiluyan. Shu shikua se!

    Necesitas un cuaderno para escribir en la escuela. Ve a comprar uno.

  • Shu ka ne!

    p. 70 · Ver en el diccionario: yawi

    Traducción

    Kinamakat ajamatzin tik uni tiendaj. Shu ka ne!

    Venden cuadernos en esa tienda. Ve ahí.

  • Shu shitajtani tik ne tiendaj.

    p. 70 · Ver en el diccionario: yawi

    Traducción

    Inte nikmati. Shu shitajtani tik ne tiendaj.

    No sé. Ve a preguntar en la tienda.

25 Tik ne tiankis (2)

  • — Kia nikpia — ina ne tanamakani. — Nikpia shushuknaj chil wan nusan nikpia chiltik su tikneki.

    p. 84 · Ver en el diccionario: shushuik

    Traducción

    — Sí tengo — dice ella. — Tengo chile verde y también tengo rojo si quiere.

  • — Shinechmaka nawi shushuknaj.

    p. 84 · Ver en el diccionario: shushuik

    Traducción

    — Deme cuatro verdes.

Ver las 20 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

29 ocurrencias

p. 47 · Nahuizalco

  • Ne shuret.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: shulét

    Traducción

    El viejo

p. 48 · Nahuizalco

  • Naja nikpia nawi shushunpe.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Yo tengo cuatro sombreros

  • Taja tikpia makwil shunpe.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Tú tienes cinco sombreros

p. 49 · Nahuizalco

  • Tikmati kanka nemi ne shunpe?

    p. 49 · Nahuizalco

    Traducción

    Sabes dónde está el sombrero?

  • Keshki shuchit tikpia taja?

    p. 49 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: shuchit

    Traducción

    Cuántas flores tiene Ud?

Ver las 24 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

11 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Nepa ka se llanura, ajsiket chan se anciano, chan se shuretzin.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Llegaron allá en la llanura a la casa de un ancianito, de un viejito.

  • Ne nemi ne shuretzin.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Ne nemi ne shuretzin. Kilwia: Shikalaki Señora, shikalaki, kilwia.

    Allá, allá había un viejito; le dijo, “Pase, señora, adelante.”

  • Pwes kilwia ne shuretzin: Ne mutelpuchtzin kukuya kukuya.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    “Bueno”, dijo el viejito, “Su hijito está enfermo, se ha enfermado”.

  • Pwes kilwia ne shuretzin: Ne mutelpuchtzin kichiwa falta seyuk kosaj.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Entonces, el viejito le dijo, “A su niño le falta algo”.

  • Kilwia ne shuretzin: Shikida ka muchiwa alegrar, kita ne wilutzitzin.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    El viejito le dijo, “Mire, está contento de ver los pajaritos”.

Ver las 10 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).