Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

40 ocurrencias en 4 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku26Naja Ni Genaro3El Pipil de la Región de los Itzalcos5The Pipil Language of El Salvador6

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

26 ocurrencias

Capítulo 1

  • Musajsaka ne sinti kan nemi ne kal.

    p. 19 · Ver en el diccionario: sinti

  • Muchiwa sanse parva sinti ishta ma tami tapishkal.

    p. 19 · Ver en el diccionario: sinti

Capítulo 2

  • Nemi miak kwajkwawit kichat intakil, ken ne chiltik tzaput, muyutzaput, sinkuya, patach, chulu istak, chulumui, chilimuyu, ichkashukut, durasnu, lala, lima, tzuntzaput...

    p. 21

Capítulo 6

  • Wan kan ne yawit katka, kitaket se shekshet kikwa nemi se sinti.

    p. 35 · Ver en el diccionario: sinti

  • “Shikita, ne nemi se tutut kikwa nemi se sinti.

    p. 35 · Ver en el diccionario: sinti

Ver las 24 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

3 ocurrencias

Ne Teku Sinti

  • Ne Teku Sinti

    p. 28 · Ver en el diccionario: sinti

    Traducción

    El Padre Maíz

  • Teku Sinti, timetztajtanit ma te keman shitechajkawa tik tukal, ka su taja tesu tinemi tik tukal kunij tiawit tikseliat mayan.

    p. 28 · Ver en el diccionario: sinti

    Traducción

    Padre Maíz, te pedimos que jamás nos abandones en nuestra casa, por que si tú no estás en nuestra casa entonces pasaremos hambre.

  • Yajika timetzilwiat padiush, Teku Sinti.

    p. 28 · Ver en el diccionario: sinti

    Traducción

    Yajika, mupanpa ne tuweyka mumati yek ka ne tuelishku nemi tentuk wan tiwelit tikchiwat tay tejemet tiknekit. Yajika timetzilwiat padiush, Teku Sinti.

    Por eso, gracias a ti nuestro cuerpo se siente bien porque nuestro estómago está lleno y podemos hacer lo que nosotros queremos. Por eso te decimos: gracias, Padre Maíz.

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

5 ocurrencias

p. 57 · Nahuizalco

  • Ma' shiki at shulewa, nan né tikasi nemi achi sin ke mutalua, nan shikpata, ke yejemet uni welit metzkukulijtia.

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: sinti

    Traducción

    No bebas agua sucia, ni de la que haya estado mucho sin correr ni cambiarse, que esas pueden enfermarte.

p. 66 · Nahuizalco

  • Eej, nutelpuchin nimetztasujta: ka ne lado wewejka pal taja (inak ne iteku ne taltijpak), ka ne tami nikajkawa miak chijchikitikmet ka kenha taja, kinekit witzet nuwan, pal senyawi nuwan iwan metzishmatis tik ne weyak ujti, pal timumachtiat teya cosas sin ke inte tikisat inte weli mumati (numati).

    p. 66 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: sinti

    Traducción

    Sí, hijito querido: en aquellos lejos lugares para ti (dijo el padre del mundo), allá acabo de dejar muchos pequeñuelos que, como tú, desean venir conmigo, para acompañarme y conocerte en mi largo viaje, y para aprender muchas cosas que, sin salir no se pueden saber.

p. 71 · Nahuizalco

  • Kuyamet, metzwelmati saya ne sinti (tzinti)?

    p. 71 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: sinti

  • Se weluk, sin ke kimati kitak ne prube kuyamet muketza ne itekuyu iwan se tawil tik imey, ka kitalij se kumit wan at tik tit, iwan kijilpia achtu kikekchiwa (? kikechichkwa) (mas yek nak (?) kimikti) pal kinama' ne inakayu ka kiasi (yaci) muchi techan.

    p. 71 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: sinti

p. 73 · Nahuizalco

  • Tikita nikan (nian) se kawayujchin, se mistunchin ne kijkitzkia (kitkijkia) se kimichinchin; ka ne ume peluchichin ka mutalua sin ke tzutawa ishpan inan?

    p. 73 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: sinti

    Traducción

    Tikita nikan (nian) se kawayujchin, se mistunchin ne kijkitzkia (kitkijkia) se kimichinchin; ka ne ume peluchichin ka mutalua sin ke tzutawa ishpan inan? Ka nikan (nian) se tukat kenha nemi kicha ivavayu pal kitzkia ijijkwich iwan sayulin; ka ne se taltusan iwan ne weweyak iwan wan kwekwelna ijistit kwilewa ne tal, kitemua sijsikat pal kikwa; mas ka ne se takatzin ke musewia itan ne tunal chichinawi kipupua ne kojtan pal tik yaja kituka: tawiyal, shishikama, et, kamu, kanyash, ayu, talkamu, pula, kinia iwan teya muchi yaja ne tik techan timunekit; tik ini lado, se siwatuchti wan ume ipilawanchichin kinma' inchichit; tik ne seuk se at ka tzikwini wan wetzi ka patak kojtik pak wejwey wan tzijtzitzintik talpetat ka yaja ne at patak kutzajtzi saya mukwepa istak pusu iwan ini iwan mukwepa senpa pal yawi tik ne weya ujti; at tik wejwey ustut muitat panut mijmiak clases mijmichin, chakalin, tekwisi, ajayutzin iwan majmayankamet akukemet.

    Ves aquí un caballito, un gatito que cazó un ratoncillo; allá dos perritos que corren sin cansarse cerca a la madre? Acá una araña que parece estar haciendo su tela para cazar moscas y mosquitos; allí un topo, que, con sus largas y corvadas uñas escarba la tierra, buscando hormigas para comérselas; más allá un hombre que sin descansar bajo el ardiente sol limpia el campo para en él sembrar maíz, jícama, frijoles, yuca, caña, oyama, batata, plátano, guineo y de todo lo que en el pueblo hace falta; en este lado, una coneja con sus dos conejuelos al pie dándoles de mamar; en ese otro, un río que salta y cae de muy alto sobre grandes y duras peñas, por lo que el agua hace mucho ruido volviéndose blanca y ésta, aquella otra vez, para seguir su largo camino, río que en sus profundas pozas vense pasar muchas clases de peces, camarones, cangrejos, tortugas y hambrientos caimanes.

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

6 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Tesu, tesu ja masat, sino ne idamuj ne inlama, ja yaja kimiktijket, wan kiwikaket ne nakat pal kikwa ne inlama.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    No, no era venado sino que era el enamorado de la nana. Éste era el que habían matado y le habían llevado la carne para que se lo comiera la nana.

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Pero yejemet te inaket la verdad sino ajsiket ankilwijket si por casualidad kitztuk se siwapil panuk ka ne cerca ikal ne diaj panuk ne urakanasoj.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Pero no dijeron la verdad sino que llegaron preguntando si por casualidad habían visto pasar cerca de la casa a una muchacha el día del gran huracán.

La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Kishtij isinidor, al descuido, keman ne Siwan nawal kichiwki sentir, kimakatuk dos vueltas wan kilpij.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Disimuladamente se quitó el ceñidor. Cuando menos pensó la Siguanaba, ya la había envuelto dos veces y la había amarrado.

  • Kunij, keman ajsik ne takat ke kwika ne siwat ilpijtuk wan isinidor.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Kunij, keman ajsik ne takat ke kwika ne siwat ilpijtuk wan isinidor. Kilwia: "Nana Lionaj!"

    Luego, cuando había llegado el hombre que había traído a la mujer amarrada con su ceñidor, le dijo, “doña Leonarda.”

  • Al descuido nikilpij wan nusinidor wan nin nalwika pal niwitz nikita su cierto ka tesu tinemi."

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    “Disimuladamente la amarré con mi ceñidor y la he traído acá para ver si es cierto que no sos vos.”

Ver las 6 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).