Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

51 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku30Naja Ni Genaro5Timumachtikan!6El Pipil de la Región de los Itzalcos6The Pipil Language of El Salvador4

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

30 ocurrencias

Capítulo 3

  • Se takat kipia miak tajtal iwan miak takamet.

    p. 25

Capítulo 8

  • Wan kimatket ka nemi se shaput kisa katka se kuat kitilana takamet wan tey panu.

    p. 44

Capítulo 12

  • Ne lajlamatket kichiwket se yualu pal asit né miak tajtakamet, wan ne siwapipil yawit minayat tik ne kal seuk siwat, ne kinhilia:

    p. 54

Capítulo 19

  • Keman yawia asi ne tunalku, ne tajtakamet mejmelemet, inat yejemet, keman tatwi yuakituk, kishtiat ne kwetash tik ne tunal pal ne tunalku munelwia asi nemá.

    p. 71

  • Niaw nimetzilia naja ken kichiwat katka ne tajtakamet pal ma asi nemá ne shupan.

    p. 72

Ver las 29 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

5 ocurrencias

Nitamachtia Nawat

  • Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    p. 6

    Traducción

    Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.

Kiunij Nemi Katka Ne Tutechan

  • Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.

    p. 16

    Traducción

    Ne techanchanejket tesu welituyat taketzat tik Español, nan welit katka tawawasuat nan amataketzat. Yajika, kwak ajsiket ne takamet istak, yejemet tesu kimatit tay inat ne takamet wan ne siwatket.

    Los habitantes no sabían hablar en español, ni sabían escribir ni leer. Por eso, cuando llegaron los hombres blancos, ellos no entendían lo que decían los hombres y las mujeres.

Ken Titankwaketzat

  • Yajika, muchi takamet mutankwaketzat kwak kitat ka kisa ne tunal wan kitajtanit ma techpalewi ipal muchi ne tanestuk ashta kunyuaki.

    p. 18

    Traducción

    Por eso, todo el mundo oraba cuando veían que salía el sol y le pedían que nos protegiera durante todo el día hasta el anochecer.

Ne Tzikat Wan Ne Tzilintuk

  • Kiunij panu iwan miak takamet wan siwatket.

    p. 38

    Traducción

    Kiunij panu iwan miak takamet wan siwatket. Kiseliat mayan ka tesu kinekit tekitit.

    Así pasa con muchos hombres y mujeres. Pasan hambre por no querer trabajar.

King, Timumachtikan! (2011)

6 ocurrencias

6 Tay kichiwat yejemet?

  • Kan nemit ne takamet?

    p. 33

    Traducción

    ¿Dónde están los hombres?

  • Wan tay kichiwat ne takamet?

    p. 33

    Traducción

    ¿Y qué hacen los hombres?

  • Ne takamet wan ne siwatket tekitit.

    p. 33

    Traducción

    Los hombres y las mujeres trabajan.

33 Sujsul nipakiskia

  • — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit.

    p. 103

    Traducción

    — Tik ne mil semaya ne takamet tekitit. Ne siwatket tajpiat ne kal, tuchpanat, kiskaliat ne kujkunet, kisat kikuat ne takwal, kwak weli nusan yawit tanamakat, nusan tamanat ipal muchi...

    — En la milpa sólo los hombres trabajan. Las mujeres vigilan la casa, barren, crían a los niños, salen a comprar comida, cuando se puede también van a vender, también cocinan para todos...

  • — Kia, ne takamet te kichiwat.

    p. 103

    Traducción

    — Kia, ne takamet te kichiwat. Kwak se siwat te kipia ishulejyu, weli kichiwa kumal pal kipia tumin pal welit takwat yaja wan ipilawan, ika ne siwatket te tekitit tik ne mil. Ijkiuni muchiwa katka tik tutechan. Teuk mupatatuk sujsul.

    — Así es, los hombres no hacen. Cuando una mujer no tiene marido, puede hacer comales para tener dinero para que puedan comer ella y sus hijos, porque las mujeres no trabajan en la milpa. Así se hacía antes en nuestro pueblo; todavía no ha cambiado mucho.

Ver las 6 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

6 ocurrencias

p. 48 · Nahuizalco

  • Yey takamet taketzat.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Tres hombres están hablando

p. 52 · Nahuizalco

  • Makwil takamet.

    p. 52 · Nahuizalco

p. 53 · Nahuizalco

  • Keshki takamet tikitztuk taja tekiti?

    p. 53 · Nahuizalco

    Traducción

    Cuántos hombres ha visto Ud. trabajando?

p. 56 · Nahuizalco

  • Ini inat iwan kichat ne kukunet weyatiwit iwan kimachtijtiwit ka yejyeket takamet.

    p. 56 · Nahuizalco

    Traducción

    Esto dicen y hacen los niños criados y enseñados por buenas personas.

p. 60 · Nahuizalco

  • Inte kitat nan ajku, nan kwajkwawit, nan ne kajkal, nan ne iishkalyu ne takamet.

    p. 60 · Nahuizalco

Ver las 6 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

4 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Kinmakak pwestoj ne prinsipe ne seyuk pijpipilmet, kenemej tajtakameta.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    El príncipe les dio cargos a los niños, ya que eran hombres.

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Tajtakamet!

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Pwes yajki ne lamajtzin; kaltemultia. Tajtakamet!

    Pues llegó la vieja. Los bajó; ya se habían hecho hombres.

  • Pejket kene ne tajtakamet: Chirrrr.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Pejket kene ne tajtakamet: Chirrrr. Baj, yawi seyuk: Irrrr.

    Comenzaron los hombres, “chirr”; y otro, “irr”.

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • A los tres dias ka panutuk ne urakan wan kikwajtiwit ne chumpipi. walajket ume takamet wan se siwat kitemuat, kunij ajsiket ichan ne takat kaj kikutaminki por que yejemet poco mas o menos kimatiata katka kaj kikutamin.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

    Traducción

    Al tercer día de que había pasado el huracán y que se habían comido el chompipe, llegaron dos hombres y una mujer buscándolo. Llegaron a la casa del hombre que lo había atrapado porque más o menos sabían quien lo había atrapado.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).