Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
Se busca solo en King, Timumachtikan! (2011) · Todos los textos
46 ocurrencias · Borrar
King, Timumachtikan! (2011)
46 ocurrencias
14 Tinemit tik Witzapan
Muchi antaketzat Nawat?
p. 56 · Ver en el diccionario: taketza
Traducción
¿Todos hablan náhuat?
15 Antaketzat Nawat?
Antaketzat Nawat tik anmutechan?
p. 59 · Ver en el diccionario: taketza
Traducción
¿Ustedes hablan náhuat en su pueblo?
Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.
p. 59
Traducción
Te muchi. Sejse titaketzat wan sejse tesu welit.
No todos. Algunos hablamos y algunos no pueden.
27 Ne Nawat ne taketzalis ipal nutechan
— Tiweli titaketza Nawat?
p. 88
Traducción
— ¿Puedes hablar náhuat?
— Nunoya wan nutatanoy welit taketzat.
p. 88
Traducción
— Nunoya wan nutatanoy welit taketzat. Ne nunan ina ka te weli, pero yaja weli!
— Mi abuela y mi abuelo pueden hablar bien. ¡Mi madre dice que no puede, pero puede!
— Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan.
p. 88 · Ver en el diccionario: taketzalis
Traducción
— Nikneki nimumachtia ika ne Nawat ne taketzalis ipal ne noymet, ipal ne tutal wan ipal ne nutechan. Nusan, nikneki nimumachtia ipal ne kujkunet...
— Quiero aprender porque el náhuat es la lengua de los antepasados, de nuestra tierra y de mi pueblo. También, quiero aprender para los niños...
— Tiknekit titaketzat ne taketzalis ipal ne tunoywan!
p. 88 · Ver en el diccionario: taketzalis
Traducción
— ¡Queremos hablar la lengua de nuestros abuelos!
29 Tiweli tiaw tiktajtanilia
— Naja nikneki niaw nitaketza iwan ne tamachtiani Francisco.
p. 94 · Ver en el diccionario: taketza
Traducción
— Quiero ir a hablar con el maestro Francisco.
— Taika tikneki titaketza iwan?
p. 94
Traducción
— ¿Por qué quieres hablar con él?
30 Chilkwachtzin wan ne kuyut
— Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti.
p. 95 · Ver en el diccionario: taketza
Traducción
— Yaja nechilwij ka te niweli nitaketza iwan aka tik ne ujti. Niawa tel!
— Ella me dijo que no puedo hablar con nadie en el camino. Ya me voy pues!
31 Nikelnamiki nutechan
Inat ka miak welit taketzat Nawat ka ne.
p. 97
Traducción
— Te keman nikitztuk. Inat ka miak welit taketzat Nawat ka ne.
— Nunca lo he visto. Dicen que mucha gente puede hablar náhuat allí.
Pero ashan tea welit taketzat muchi.
p. 97
Traducción
— Tejkia tay titakaktuk. Pero ashan tea welit taketzat muchi. Tik tutechan tikelkawat ne itaketzalis ne tunoywan.
— Es verdad lo que has oído. Pero ahora ya no pueden hablar muchos. En nuestro pueblo olvidamos la lengua de nuestros abuelos.
Tik tutechan tikelkawat ne itaketzalis ne tunoywan.
p. 97
Traducción
— Tejkia tay titakaktuk. Pero ashan tea welit taketzat muchi. Tik tutechan tikelkawat ne itaketzalis ne tunoywan.
— Es verdad lo que has oído. Pero ahora ya no pueden hablar muchos. En nuestro pueblo olvidamos la lengua de nuestros abuelos.
Ne taketzalis nemi yultuk.
p. 97 · Ver en el diccionario: taketzalis
Traducción
— Pero muchi teuk kielkawtiwit. Ne taketzalis nemi yultuk.
— ¡Pero todos aún no la han olvidado. La lengua está viva.
Yaja ne taketzalis ipal ne noymet ipal tutechan, wan nusan tutaketzalis.
p. 97 · Ver en el diccionario: taketzalis
Traducción
— Naja te nikneki nikelkawa. Nechmachtij ne nunan kwak nichikitik katka. Yaja ne taketzalis ipal ne noymet ipal tutechan, wan nusan tutaketzalis.
— ¡Yo no la quiero olvidar. Me lo enseñó mi madre cuando era pequeño. Es el idioma de los abuelos de nuestro pueblo, y también es nuestro idioma.
— Muita ka tiktasujta ne Nawataketzalis!
p. 97 · Ver en el diccionario: Nawat
Traducción
— Se ve que amas la lengua náhuat.
32 Ume takwikalis
wan tajtaketzat Nawat.
p. 101
Traducción
y platican en náhuat.
33 Sujsul nipakiskia
An miak kipatatiwit ikwajkwach wan tea kinekit taketzat Nawat, o kielkawtiwit.
p. 103
Traducción
— Te muchi. An miak kipatatiwit ikwajkwach wan tea kinekit taketzat Nawat, o kielkawtiwit.
— No todo. Hoy muchos han cambiado su vestimenta y ya no quieren hablar náhuat, o lo han olvidado.
— Nikmati, wan yajika naja niknekiskia nimumachtia yek ne Nawataketzalis wan nisentekiti anmuwan pal tikpalewiat ne yektzin taketzalis ipal ne anmutechan, pal te keman muelkawa.
p. 103 · Ver en el diccionario: Nawat, taketzalis
Traducción
— Yo sé, y por eso yo quisiera aprender bien la lengua náhuat y trabajar con ustedes para que apoyemos la hermosa lengua de su pueblo, para que nunca se olvide.
36 Yawi Carlita ichan inoya
39 Niweli nimetzmachtia!
Yajika niweli ne taketzalis.
p. 117 · Ver en el diccionario: taketzalis
Traducción
— Kwak nichikitik ne nunan wan nunoya nechnutzat katka tik Nawat. Yajika niweli ne taketzalis. Ne munan weli Nawat?
— Cuando era pequeño mi madre y mi abuela me hablaban en náhuat. Por eso puedo el idioma. ¿Tu mamá puede náhuat?
Naja tea niu-nitaketza muwan tik Castillaj, semaya tik Nawat.
p. 117
Traducción
— Ashan! Naja tea niu-nitaketza muwan tik Castillaj, semaya tik Nawat.
— ¡Ahora! Ya no voy a hablar contigo en español, sólo en náhuat.
Semaya tiawit titaketzat tik Nawat.
p. 117
Traducción
— Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.
— No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.
Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj.
p. 117
Traducción
— Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.
— No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.
Shiyultaketza semaya tik Nawat.
p. 117
Traducción
— Tesu, te yek ma shikpata. Semaya tiawit titaketzat tik Nawat. Te nikneki ma titaketzakan tik Castillaj. Shikelkawa ne Castillaj. Shiyultaketza semaya tik Nawat.
— No, no es bueno [no conviene] que traduzcas. Solamente vamos a hablar náhuat. No quiero que hablemos en español. Olvidá el español. Pensá en náhuat no más.
43 Te tiawit tikajkawat ma miki!
Sujsul nugustoj nitaketza tik Nawat, ika yaja ne taketzalis ipal tutechan.
p. 130 · Ver en el diccionario: taketza, taketzalis
Yajika nitaketza Nawat tik ne tamachtiluyan wan ka nuchan.
p. 130 · Ver en el diccionario: taketza
Nusan nitaketza ijkiuni iwan nukunpawan seujseujti.
p. 130 · Ver en el diccionario: taketza
Melka uni, yejemet pakit sujsul ika tejemet tiwelit titaketzat, wan ingustoj mumachtiat tuwan nusan.
p. 130
Nunoya wan nutatanoy nusan kitat yek ma timumachtikan, wan inat ka titaketzat galantzin.
p. 130
Tejemet tiktasujtat ne tutaketzalis.
p. 130
Tinat ka ne Nawat yultuk su tejemet titaketzat Nawat.
p. 130
Su titaketzat, te yawi miki, yawi yultuk.
p. 130
Su titaketzat, te yawi muelkawa.
p. 130
Ika tiktasujtat tutechan, te tiknekit ma kielkawa ne itaketzalis.
p. 130
Wan te yawi muelkawa, su muchi techkakit titaketzat Nawat nujme: tik ne tamachtiluyan, tik ne ujpatawak ipal tutechan, ka tuchan, kan timawiltiat, kan titekitit, kan tipashaluat…
p. 130
Tejemet tinat ka ne tutaketzalis yawi yultuk su mukaki itech ne tuten, su yultuk tik ne iten ne noya wan ne iishwiu, ne chulet wan ne shulut.
p. 130
Tikmatit ka su muchi taketzat Nawat, weymet wan chijchikitik, noymet wan kujkunet, te yawi muelkawa.
p. 130
Te tiawit tikajkawat ma miki ne tutaketzalis.
p. 130
Titaketzakan Nawat ika yaja tupal.
p. 130
45 Nitachia iwan ne nujnuish
Ne tuten pal titakwat wan tiatit wan nusan pal titaketzat.
p. 134
49 Nugustoj niaw ka tiankis
Sejse kichiwat creer ka ne siwatket titajtaketzat mas que ne takamet.
p. 141
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).