Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

132 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku43Naja Ni Genaro21Achtu Taksalis5Timumachtikan!32El Pipil de la Región de los Itzalcos14The Pipil Language of El Salvador17

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

43 ocurrencias

Capítulo 2

  • Tiwelit tikwat ijtik takwal wan nakat wan kamu wan kilit.

    p. 23 · Ver en el diccionario: kwa

  • Yaja ne iayu ne chil pal titakwat ajwiak.

    p. 23 · Ver en el diccionario: takwa

Capítulo 3

  • Musta nu-niaw niktemua se takwatzin.

    p. 25

  • Nikasik takwa nemi.

    p. 25 · Ver en el diccionario: kwa, takwa

  • Ka tayua nikasik takwa nemi se pesoti.

    p. 25 · Ver en el diccionario: kwa, takwa

Ver las 39 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

21 ocurrencias

Ken Titankwaketzat

  • Yejemet kishmatit katka tay kitat, ken ne tunal, ne at, ne tal, ne tawial, ne kwajkwawit, ne kojtan: ipal itakwal, ipal ne tapewil, wan ne kwajkwawit pal kisaluat itakil pal tikwat pal te tikseliat mayan.

    p. 18

    Traducción

    Yejemet tesu kimatit, ken an tejemet tikmatit, ka nemi se Tiut ka te tikishmatit. Yejemet kishmatit katka tay kitat, ken ne tunal, ne at, ne tal, ne tawial, ne kwajkwawit, ne kojtan: ipal itakwal, ipal ne tapewil, wan ne kwajkwawit pal kisaluat itakil pal tikwat pal te tikseliat mayan.

    Ellos no sabían, como nosotros hoy sabemos, que hay un Dios ya que no lo conocíamos. Ellos conocían lo que veían, como el sol, la lluvia, la tierra, el maíz, los árboles y la naturaleza, que son para su comida, para la caza, y los árboles frutales para que comamos y no pasemos hambre.

Ne Tiut Apan

  • Taja tikchiwa ka mupanpa mumana iayu tijlan, iayu turuj, iayu kilit, masakilit iwan arros wan tumat, takwatzin iwan pinul, masat iwan pinul.

    p. 26

    Traducción

    Tú haces que por ti se cueza la sopa de gallina, de res y de chipilín, loroco y arroz con tomate, tacuacín con pinol, venado con pinol.

Ne Teku Sinti

  • Taja tikchiwa ka tuweyka tetzilnajkisa iwan inakayu ka mupanpa tuweyka kipia esti, kipia nakat, ne tuweyka tumakisa, ne ujumit takwakakisat.

    p. 28

    Traducción

    Tú haces que nuestro cuerpo se sustente con su carne porque gracias a ti nuestro cuerpo tiene sangre, tiene carne, nuestro cuerpo engorda, los huesos se endurecen.

Ñol Tit

  • Yajika, Ñol Tit, taja timetzmunekit pal te tikwat muchi ne tutakwal shushuik, wan ne tuelishku tesu ijtakawi.

    p. 30

    Traducción

    Por eso, Señor Fuego, te necesitamos a ti para no comer cruda toda nuestra comida, y que nuestro no se descomponga.

Ne Shupan

  • Ne takwalmet yawita kipiat itakwal, yawit mutaliat tumawak wan te yawit kiseliat mayan.

    p. 36 · Ver en el diccionario: kwa

    Traducción

    Pejkia ne shupan! Pejkia wetzi ne at! Muchi ne jaral yawi mulini wan ne tal yawia shushuknajkisa. Ne takwalmet yawita kipiat itakwal, yawit mutaliat tumawak wan te yawit kiseliat mayan. Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya. Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit. Yajika kaj weliskia kichiwa tay Tiut kichiwa tuwan?

    Ya empezó el invierno! Ya empezó a caer el agua! Todos los montes van a retoñar y la tierra ya va a reverdecer. Los animales del campo ya van a tener su comida, van a ponerse gordos y no van a pasar hambre. Por eso nuestro invierno nos mantiene a todos los que estamos sobre la tierra, y hace que nuestro cuerpo se sustente, engorde y crezca. Por eso, ¿quién es igual a Dios? porque él nos manda la lluvia; manda el aire que respiramos; el sol para alumbrarnos la tierra donde pisamos para que crezcan los árboles para que los cortemos y con ello construyamos nuestra casa donde vivimos; también donde viven nuestros hijos, donde no nos da el sol, donde no pasamos frío. Por eso ¿quién pudiera hacer lo que Dios hace para nosotros?

Ver las 16 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

5 ocurrencias

Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin

  • Nimayana wan nikneki nitakwa.

    Ver en el diccionario: takwa

Tamachtilis 10. Tay tikchiwat mujmusta

  • Tay horaj titakwa ka tapuyawa?

    Ver en el diccionario: takwa

Tamachtilis 14. Nitakwa peyna

  • Tay oraj titakwa ka peyna?

    Ver en el diccionario: takwa

  • Nitakwa ka chikume oraj.

    Ver en el diccionario: takwa

  • Tiu tisentakwat.

    Ver en el diccionario: sentakwa

King, Timumachtikan! (2011)

32 ocurrencias

5 Tay kichiwa?

  • Ne takat takwa.

    p. 31 · Ver en el diccionario: kwa, takwa

    Traducción

    El hombre come.

7 Tay horaj timuketza?

  • Tay horaj tikuchi ka tayua? — Nitakwa chikwey horaj wan nimuteka chiknawi horaj, pal nimuketza peyna.

    p. 35 · Ver en el diccionario: takwa

    Traducción

    ¿A qué hora te duermes por la noche? — Como a las ocho y me acuesto a las nueve, para levantarme temprano.

8 Nikpia se mistun

  • Taja tikpia takwalmet?

    p. 39 · Ver en el diccionario: kwa

    Traducción

    ¿Tú tienes animales?

9 Tay tikchiwa?

  • Mukwepa tajkutunal pal takwa.

    p. 41 · Ver en el diccionario: kwa, takwa

    Traducción

    Regresa a mediodía para comer.

10 Tay tikwa?

  • Nimukwepa tajkutunal wan nitakwa.

    p. 44 · Ver en el diccionario: takwa

    Traducción

    Regreso a mediodía y como.

Ver las 31 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

14 ocurrencias

p. 47 · Nahuizalco

  • Taja titakwa.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: takwa

    Traducción

    Tú comes

  • Tejemet titakwat.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: takwa

    Traducción

    Nosotros comemos

p. 48 · Nahuizalco

  • Nawi piltzinmet takwat.

    p. 48 · Nahuizalco

    Traducción

    Cuatro muchachos están comiendo

p. 51 · Nahuizalco

  • Tejemet titakwat.

    p. 51 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: takwa

    Traducción

    Nosotros estamos comiendo

  • Se kunet weli takwa, mutalua, chuka, kuchi wan temiki.

    p. 51 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kwa, takwa

    Traducción

    Un niño puede comer, correr, llorar, dormir y soñar.

Ver las 13 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

17 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Uk uksik ne takwal, kenemej yejemet muchijtiwit desbelar, kuchit.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: kwa

    Traducción

    Cuando ya estuvo la comida, como se habían desvelado, se quedaron dormidos.

  • Nemia ne takwal!

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: kwa

    Traducción

    Kinnutzki ne inlama. Kilwia: Shisakan! Nemia ne takwal! Shisakan, nupilawantzitzin, shisakan! Nemia ne takwal!

    La nana les habló, les dijo, “¡despierten, ya está la comida, despierten mis niños, despierten, ya está la comida!”

  • Nemia ne takwal!

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: kwa

    Traducción

    Kinnutzki ne inlama. Kilwia: Shisakan! Nemia ne takwal! Shisakan, nupilawantzitzin, shisakan! Nemia ne takwal!

    La nana les habló, les dijo, “¡despierten, ya está la comida, despierten mis niños, despierten, ya está la comida!”

  • Kikwat ne takwal.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: kwa

    Traducción

    Kikwat ne takwal. Kikwat ne takwal ka yut tapewiat.

    Se comieron la comida; se comieron la comida que habían salido a cazar.

  • Kikwat ne takwal ka yut tapewiat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: kwa

    Traducción

    Kikwat ne takwal. Kikwat ne takwal ka yut tapewiat.

    Se comieron la comida; se comieron la comida que habían salido a cazar.

Ver las 15 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).