Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
339 ocurrencias en 5 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku215Naja Ni Genaro19Timumachtikan!36El Pipil de la Región de los Itzalcos50The Pipil Language of El Salvador19
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
215 ocurrencias
Capítulo 1
Ashkan ajwituk ne tal iwan tutunik.
p. 17 · Ver en el diccionario: talia
Tiktukat ne shupanmil keman ne tal waktuk, ipal keman wetzki ne at takati ne tawial.
p. 18 · Ver en el diccionario: talia
Ashkan yek titatukat ika tutunik ne tal: inteuk kimaka ne at, inteuk kiseseltia ne tal.
p. 18 · Ver en el diccionario: talia
Musta niktalia se takat ma kiashiti nawpual taria.
p. 18 · Ver en el diccionario: talia
Ashkan tiu-tiktaliat tik ne kushtal ipal tikwikat pak ne kawayu pal tikwikat ka techan ne tawial pal tami tiksajsakat.
p. 19
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
19 ocurrencias
Nitamachtia Nawat
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan.
p. 6 · Ver en el diccionario: talia
Traducción
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.
Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.
Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal
Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal
p. 14 · Ver en el diccionario: talia
Traducción
Cómo He Llevado el Náhuat a Muchos Países
Ken Titankwaketzat
Yejemet kishmatit katka tay kitat, ken ne tunal, ne at, ne tal, ne tawial, ne kwajkwawit, ne kojtan: ipal itakwal, ipal ne tapewil, wan ne kwajkwawit pal kisaluat itakil pal tikwat pal te tikseliat mayan.
p. 18 · Ver en el diccionario: talia
Traducción
Yejemet tesu kimatit, ken an tejemet tikmatit, ka nemi se Tiut ka te tikishmatit. Yejemet kishmatit katka tay kitat, ken ne tunal, ne at, ne tal, ne tawial, ne kwajkwawit, ne kojtan: ipal itakwal, ipal ne tapewil, wan ne kwajkwawit pal kisaluat itakil pal tikwat pal te tikseliat mayan.
Ellos no sabían, como nosotros hoy sabemos, que hay un Dios ya que no lo conocíamos. Ellos conocían lo que veían, como el sol, la lluvia, la tierra, el maíz, los árboles y la naturaleza, que son para su comida, para la caza, y los árboles frutales para que comamos y no pasemos hambre.
Ne Tiut At
Taja, Tunan At, timetzmakat padiush ka mupanpa yekawi ne takil, ka taja tikajwilia ne tal pal mulini ne jaral, ne kwajkwawit shushuknajkisa, shuchikisa.
p. 24 · Ver en el diccionario: talia
Traducción
A ti, nuestra Madre Lluvia, te damos gracias ya que por ti crecen los frutos porque tú riegas la tierra para que la hierba germine y los árboles reverdezcan y florezcan.
Taja, Tunan At, tesu tikita kaj yek, kaj tesu yek; taja tikatepewa muchi ne tal pal weya ne kojtan wan ne kwajkwawit.
p. 24 · Ver en el diccionario: talia
Traducción
Tú, Madre Lluvia, no ves quién es bueno y quién es malo; tu inundas toda la tierra para que crezca el monte y los árboles.
King, Timumachtikan! (2011)
36 ocurrencias
5 Tay kichiwa?
Yaja mutalua tik ne ujti.
p. 31 · Ver en el diccionario: mutalua
Traducción
Él corre en la calle.
9 Tay tikchiwa?
Nikmana ne et tik se kumit, wan niktalia ne kumit pak ne tit.
p. 41 · Ver en el diccionario: talia
Traducción
Cuezo los frijoles en una olla, y pongo la olla encima del fuego.
18 Kan minaya?
Ne tupelu mawiltia, mutalua wan minaya.
p. 66 · Ver en el diccionario: mutalua
Traducción
Ne tupelu mawiltia, mutalua wan minaya. Kan minaya ashan?
Nuestro perro juega, corre y se esconde. ¿Dónde se esconde ahora?
19 Te nikajsi nuamatzin
Nikana senpa tik ne nukustalchin.
p. 68
Traducción
Lo guardo siempre en mi mochila.
Wan ne mukustalchin, kan tikpia?
p. 68
Traducción
Y tu mochila, ¿dónde la tienes?
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
50 ocurrencias
p. 47 · Nahuizalco
Nikpia talkamu.
p. 47 · Nahuizalco
Traducción
Tengo batatas
Ne chalutal.
p. 47 · Nahuizalco
Traducción
El guayabal
p. 48 · Nahuizalco
Yey chikiwit nemi talchi.
p. 48 · Nahuizalco
Traducción
Tres canastos están en el suelo
p. 51 · Nahuizalco
Se kunet weli takwa, mutalua, chuka, kuchi wan temiki.
p. 51 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: mutalua
Traducción
Un niño puede comer, correr, llorar, dormir y soñar.
Se pelu weli tiajwa, takwa, tzikwini, tawawana, mutalua iwan kuchi.
p. 51 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: mutalua
Traducción
Un perro puede latir, comer, saltar, rascar, correr y dormir.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
19 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Kimakak pal mutalia pak se trusujtzin, shimutali kilwia.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: talia
Traducción
Le puso un trozo de madera de asiento; “siéntese”, le dijo.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Kitalij ne ichaketaj ne takatzin, ne kinaktij.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kitalij ne ichaketaj ne takatzin, ne kinaktij. Yajki ka dentroj ne takatzin.
El hombre le puso la chaqueta en el suelo; ahí la dejó y entró.
Naja tesu nikmati, peroj nechilwijket ka nusiwaw brujaj, ma niktalij kwidado.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
“No sé, pero me han dicho que mi mujer es bruja, que debo andar con cuidado.”
Tik ne witztal yajki.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Tik ne witztal yajki. Ustuwetzi. Ran! Mutamuta ne ustut.
Se metió al espinal; cayó en la barranca – “ran” – se echó a la quebrada.
Kitalij ka nepa.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Kitalij ka nepa. Pak ka tik (sic) tzinkal kitalij.
Lo puso allá, en un rincón de la casa lo puso.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).