Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

126 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku14Naja Ni Genaro13Achtu Taksalis9Timumachtikan!83El Pipil de la Región de los Itzalcos5The Pipil Language of El Salvador2

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

14 ocurrencias

Capítulo 2

  • Kan nemia ne balsamo, mutamachiwa pal munamaka.

    p. 22

  • Tamantuk wan nekti nemia pal tikwat.

    p. 22 · Ver en el diccionario: mana

  • Ne ijiswat ne kinia weli tikwit pal tikchat nakatamal.

    p. 22 · Ver en el diccionario: nakat, nakatamal, tamal

Capítulo 5

  • Ne kichiwat se yualu, kichiwat nakatamal, wan ne siwapil kitaliat itajku kan takatik katka ne at, wan kiliat ma wetzka.

    p. 28 · Ver en el diccionario: nakat, nakatamal, tamal

Capítulo 8

  • Ne kitak ka nemi chujchuletket wan lajlamachichinmet, wan kipiat ne kan tamanat.

    p. 45

Ver las 14 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

13 ocurrencias

p. 3

  • ACHTU TAKUTUN Tamachtiani Genaro

    Ver en el diccionario: machtia, temachtiani

    Traducción

    PRIMERA PARTE Tamachtiani Genaro

Kwak Naja Nichikitik

  • Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit.

    p. 4 · Ver en el diccionario: machtia

    Traducción

    Nipejki niaw ka tamachtiluyan kwak nikpiatuya majtakti shiwit. Maya nimumachtij ume taksaya.

    Empecé a ir a la escuela cuando tenía diez años. Sólo estudié dos grados.

Nitamachtia Nawat

  • Nitamachtia Nawat

    p. 6 · Ver en el diccionario: machtia

    Traducción

    Enseñando Náhuat

  • Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón.

    p. 6 · Ver en el diccionario: machtia

    Traducción

    Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.

  • Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    p. 6 · Ver en el diccionario: machtia

    Traducción

    Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.

Ver las 12 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

9 ocurrencias

Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!

  • Nemi itech ne teupan wan ishpan ne tamachtiluyan.

    Ver en el diccionario: machtia

Tamachtilis 8. Itekitilis.

  • Naja ni tamachtiani tik ne wey tamachtiluyan tik Kuskatan.

    Ver en el diccionario: machtia, temachtiani

  • Tay titamachtia ?

    Ver en el diccionario: machtia

  • Nitamachtia nawat wan ujuksé taketzalis.

    Ver en el diccionario: machtia

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

Ver las 8 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

83 ocurrencias

2 Ken mutukay?

  • Wan ini ne tamachtiani.

    p. 21 · Ver en el diccionario: machtia, temachtiani

    Traducción

    Y éste es el profesor.

3 Ini ne tamachtiani

  • Ini ne tamachtiani.

    p. 23 · Ver en el diccionario: machtia, temachtiani

    Traducción

    Esta es la profesora.

  • Cecilia se tamachtiani.

    p. 23 · Ver en el diccionario: machtia, temachtiani

    Traducción

    Cecilia es una profesora.

  • Fernando se tamachtiani nusan.

    p. 23 · Ver en el diccionario: machtia, temachtiani

    Traducción

    Fernando es un profesor también.

  • Ini se tamal.

    p. 24 · Ver en el diccionario: tamal

    Traducción

    Esto es una tortilla.

Ver las 74 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

5 ocurrencias

p. 57 · Nahuizalco

  • Ma' shitajtani iwan shitama' ka metztajtani.

    p. 57 · Nahuizalco

    Traducción

    No pidas y da cuando te pidan.

p. 65 · Nahuizalco

  • Ka imaku ne tawil tunal, takatit ne ujuatal, ne tawial iwan kwajkwawit; iwan ka imaku yejemet weyat iwan tama' yajyankwik ipilawan.

    p. 65 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: maka, yawi

    Traducción

    Por la luz del sol, nacen las hierbas, las semillas y los árboles; y por ella crecen y dan nuevos hijos.

p. 68 · Nahuizalco

  • Nikneki iayu, teshkal nakat, tamanti kamu, shushuwiket wan chupi istat.

    p. 68 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: mana

    Traducción

    Quiero caldo, carne asada, yuca cocida y frijoles nuevos con poca sal.

p. 70 · Nahuizalco

  • Tuteku kichiw ne takat, tama' tawil tunal, tawilua ne metzti, mijmichin tik at, iwan tit tik ne kojkojtik wan ikwalan tejtepet.

    p. 70 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: maka, yawi

    Traducción

    Ne wijwilut pakit takwikat itzalan ne majmajtzal. Tik ne mishti takipini takati wan ne sijsital tawiluat tik ne ajku kaltijpak. Ke wejwey Tuteku, ishnamikchin nupalwan! Tuteku kichiw ne takat, tama' tawil tunal, tawilua ne metzti, mijmichin tik at, iwan tit tik ne kojkojtik wan ikwalan tejtepet.

    Los pájaros cantan alegres entre las ramas. El rayo nace de entre las nubes y las estrellas brillan en el alto cielo. Qué grande es Dios, compañeritos míos! Dios hizo al hombre, dio luz al Sol, claridad a la luna, peces a las aguas y fuego a los altos y soberbios volcanes.

  • Wan nemanha mutashkalua ne tamal iwan mutalia ijpak ne kumal pal muishka tik tit.

    p. 70 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tamal

    Traducción

    Ne tenesh tet tatatuk iwan kipia istak pusha. Kwak mumana tawiyal, muma' chupi yaja pal kishipewa. Eyupan mupaka yek mupata unpati u yeshpa at, wan nemanha panu wan mupayana pak ne chichiwalmetat. Muma' neman (su kineki) chupi istat. Wan nemanha mutashkalua ne tamal iwan mutalia ijpak ne kumal pal muishka tik tit.

    La cal es piedra quemada y tiene color blanco. Cuando se cuece maíz, se le pone de ella para pelarlo. Después se lava bien, cambiándole dos o tres aguas, y luego se pasa y repasa por la piedra de moler. Poniéndole antes (si se quiere) un poco de sal. Y luego se palmean las tortillas y se ponen sobre el comal para cocerlas al fuego.

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

2 ocurrencias

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Kunij shikwa sikiera pan por ke tamal te kanaj.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: tamal

    Traducción

    Kunij shikwa sikiera pan por ke tamal te kanaj. Shikwa pan pal panu mumayana.

    Pues por lo menos un poco de pan porque tortillas no hay; comé pan para que se te quite el hambre.”

  • Kunij in, ah jodido; Entonces né tesu tamal ne tay nikwajtuk, mas bien ikwi turuj nikwaj.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: tamal

    Traducción

    Luego dijo, “o, que jodido.” “De modo que ésta no era tortilla la que comí ni pan, ¡mas bien era caca de vaca lo que comí!

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).