Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
277 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku154Naja Ni Genaro22Achtu Taksalis5Timumachtikan!47El Pipil de la Región de los Itzalcos19The Pipil Language of El Salvador30
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
154 ocurrencias
Capítulo 6
Tikitas ka ijkia ka kisa, ka kitalia se kwawit tankupa ne mutaken pal tikmati ka ne nemi munawak.”
p. 29
Kwakuni yajket ka kujtan.
p. 30 · Ver en el diccionario: kojtan
Asiket tan se kwawit chiltik tzaput, wan kiasiket se tzaput wetztuk, wan kipejpenki wan kitajkuk, kishtik, ne se tajku kimakak ne itzuntekun, ne seuk tajku kikwak yaja.
p. 30 · Ver en el diccionario: tajtani, tajtanilia
Kwakuni nechilik ma nikisa tik techan niktajtani kwejkwechpalachichin.
p. 32 · Ver en el diccionario: tajtani
Wan kan pejket takwat, yajket kiyawaluat ne kujtan.
p. 32 · Ver en el diccionario: kojtan
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
22 ocurrencias
Kwak Naja Nichikitik
Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan.
p. 4 · Ver en el diccionario: kojtan
Traducción
Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.
Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.
Ne ume ipal Kushkatan.
p. 4
Traducción
Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.
Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.
Nitamachtia Nawat
Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
p. 6 · Ver en el diccionario: kojtan
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón.
p. 6
Traducción
Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.
Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.
Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.
p. 6
Traducción
Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.
Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
5 ocurrencias
Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin
Nikneki nimetztajtanilia se.
Ver en el diccionario: tajtanilia
Tamachtilis 7. Nimetzinhishmati
Uni lamachin siwat, yaja nunoya Juana, wan ini chulét takat, yaja nutatanoy Pedro.
Ver en el diccionario: tatanoy
Tamachtilis 8. Itekitilis.
Naja ni tamachtiani tik ne wey tamachtiluyan tik Kuskatan.
Ver en el diccionario: Kuskatan
Yaja tanamakani tik ne tiankis tik Sentzunhat.
Ver en el diccionario: tanamakani
Tamachtilis 12. Tinechmaka
Nin niwitz ika nikneki nimetztajtanilia se.
Ver en el diccionario: tajtanilia
King, Timumachtikan! (2011)
47 ocurrencias
12 Ken ne mupelu?
18 Kan minaya?
Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!
p. 66
Traducción
Nikmati kan nemi. Shikita! Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!
Ahora sé dónde está. ¡Mira! ¡Juega con nuestro gato debajo de la mesa!
20 Shu shikua se amatzin!
Shu shitajtani tik ne tiendaj.
p. 70 · Ver en el diccionario: tajtani
Traducción
Inte nikmati. Shu shitajtani tik ne tiendaj.
No sé. Ve a preguntar en la tienda.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
19 ocurrencias
p. 47 · Nahuizalco
Ka kojtan.
p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kojtan
Traducción
Para el monte
p. 49 · Nahuizalco
Keshki papalumet tikitak patanit?
p. 49 · Nahuizalco
Traducción
Cuántas mariposillas vió Ud. volar?
p. 51 · Nahuizalco
Se kunet inte weli patani, tiajwa wan tawawana.
p. 51 · Nahuizalco
Traducción
Un niño no puede volar, latir ni escarbar.
p. 57 · Nahuizalco
Ken kalanchichin nemi ne kojtan, iwan ne kwajkwawyu taken shushuik iswayu (iswayuk), iwan pujpuputuka ka ishuchiu iwan miak pujpusha!
p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kojtan
Traducción
Qué bonito está el campo con sus árboles vestidos de verdes hojas y olorosas flores de varios colores!
Ma' shitajtani iwan shitama' ka metztajtani.
p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tajtani
Traducción
No pidas y da cuando te pidan.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
30 ocurrencias
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976
Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.
Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: kojtan
Traducción
Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Yaja kitajtan se konsejoj wan kimakaket, kimakat se konsejoj.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Pidió consejo y se le dio, le dieron un consejo.
Yajki kitajtani seyuk konsejoj.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tajtani
Traducción
Yajki kitajtani seyuk konsejoj. Yajki ka tiupan chan ne palej, ma kimaka ne konsejoj ken kichiwaskia.
Fue a pedir consejo; fue a la iglesia, a donde el padre. Este le aconsejaría sobre lo que debía hacer.
Pero al fin de tanto kutemuk.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Pero al fin bajó.
Kabal ne panuk tan ne tzaput; mutamuta ne tzuntekumat.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tajtani, tajtanilia
Traducción
Pasó directamente debajo del palo de zapote, y se le echó la cabeza.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).