Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

277 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku154Naja Ni Genaro22Achtu Taksalis5Timumachtikan!47El Pipil de la Región de los Itzalcos19The Pipil Language of El Salvador30

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

154 ocurrencias

Capítulo 6

  • Tikitas ka ijkia ka kisa, ka kitalia se kwawit tankupa ne mutaken pal tikmati ka ne nemi munawak.”

    p. 29

  • Kwakuni yajket ka kujtan.

    p. 30 · Ver en el diccionario: kojtan

  • Asiket tan se kwawit chiltik tzaput, wan kiasiket se tzaput wetztuk, wan kipejpenki wan kitajkuk, kishtik, ne se tajku kimakak ne itzuntekun, ne seuk tajku kikwak yaja.

    p. 30 · Ver en el diccionario: tajtani, tajtanilia

  • Kwakuni nechilik ma nikisa tik techan niktajtani kwejkwechpalachichin.

    p. 32 · Ver en el diccionario: tajtani

  • Wan kan pejket takwat, yajket kiyawaluat ne kujtan.

    p. 32 · Ver en el diccionario: kojtan

Ver las 139 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

22 ocurrencias

Kwak Naja Nichikitik

  • Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan.

    p. 4 · Ver en el diccionario: kojtan

    Traducción

    Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.

    Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.

  • Ne ume ipal Kushkatan.

    p. 4

    Traducción

    Nutukay Genaro Ramírez Vásquez. Ninesik tik Witzapan tik ne metzti chiknawi ipal ne shiwit 1933, ne ikunew Juana Ramírez wan Catarino Vásquez. Nunan itekiw muchi pal ne kal, wan nuteku itekiw tik ne kojtan. Ne ume ipal Kushkatan.

    Me llamo Genaro Ramírez Vásquez. Nací en Santo Domingo de Guzmán en el mes de septiembre del año 1933, hijo de Juana Ramírez y de Catarino Vásquez. Mi madre era ama de casa, y mi padre trabajaba en el monte. Ambos eran salvadoreños.

Nitamachtia Nawat

  • Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    p. 6 · Ver en el diccionario: kojtan

    Traducción

    Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.

    Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.

  • Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón.

    p. 6

    Traducción

    Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.

  • Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    p. 6

    Traducción

    Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.

Ver las 19 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

5 ocurrencias

Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin

  • Nikneki nimetztajtanilia se.

    Ver en el diccionario: tajtanilia

Tamachtilis 7. Nimetzinhishmati

  • Uni lamachin siwat, yaja nunoya Juana, wan ini chulét takat, yaja nutatanoy Pedro.

    Ver en el diccionario: tatanoy

Tamachtilis 8. Itekitilis.

  • Naja ni tamachtiani tik ne wey tamachtiluyan tik Kuskatan.

    Ver en el diccionario: Kuskatan

  • Yaja tanamakani tik ne tiankis tik Sentzunhat.

    Ver en el diccionario: tanamakani

Tamachtilis 12. Tinechmaka

  • Nin niwitz ika nikneki nimetztajtanilia se.

    Ver en el diccionario: tajtanilia

King, Timumachtikan! (2011)

47 ocurrencias

12 Ken ne mupelu?

  • Tay nemi tik ne kojtan?

    p. 51 · Ver en el diccionario: kojtan

    Traducción

    ¿Qué hay en el monte?

  • Tik ne kojtan nemit kwajkwawit.

    p. 51 · Ver en el diccionario: kojtan

    Traducción

    En el monte hay árboles.

  • Mugustoj ne kojtan?

    p. 51 · Ver en el diccionario: kojtan

    Traducción

    ¿Te gusta el monte?

18 Kan minaya?

  • Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!

    p. 66

    Traducción

    Nikmati kan nemi. Shikita! Yaja mawiltia iwan ne tumistun itan ne mesaj!

    Ahora sé dónde está. ¡Mira! ¡Juega con nuestro gato debajo de la mesa!

20 Shu shikua se amatzin!

  • Shu shitajtani tik ne tiendaj.

    p. 70 · Ver en el diccionario: tajtani

    Traducción

    Inte nikmati. Shu shitajtani tik ne tiendaj.

    No sé. Ve a preguntar en la tienda.

Ver las 43 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

19 ocurrencias

p. 47 · Nahuizalco

  • Ka kojtan.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kojtan

    Traducción

    Para el monte

p. 49 · Nahuizalco

  • Keshki papalumet tikitak patanit?

    p. 49 · Nahuizalco

    Traducción

    Cuántas mariposillas vió Ud. volar?

p. 51 · Nahuizalco

  • Se kunet inte weli patani, tiajwa wan tawawana.

    p. 51 · Nahuizalco

    Traducción

    Un niño no puede volar, latir ni escarbar.

p. 57 · Nahuizalco

  • Ken kalanchichin nemi ne kojtan, iwan ne kwajkwawyu taken shushuik iswayu (iswayuk), iwan pujpuputuka ka ishuchiu iwan miak pujpusha!

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: kojtan

    Traducción

    Qué bonito está el campo con sus árboles vestidos de verdes hojas y olorosas flores de varios colores!

  • Ma' shitajtani iwan shitama' ka metztajtani.

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tajtani

    Traducción

    No pidas y da cuando te pidan.

Ver las 17 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

30 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Kilwia ne inan ma tinakan ne reynaj; kilwia ne inan: Tiut tiyawit tipashaluat nepa ka kujtan Tiut tiawit aber su timuchiwa alegrar chupi.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: kojtan

    Traducción

    Su mamá – es decir la reina – su mamá le dijo, “Vamos a dar un paseo allá en el bosque”. “Vamos a ver si no te puedes alegrar un poquito.”

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Yaja kitajtan se konsejoj wan kimakaket, kimakat se konsejoj.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Pidió consejo y se le dio, le dieron un consejo.

  • Yajki kitajtani seyuk konsejoj.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tajtani

    Traducción

    Yajki kitajtani seyuk konsejoj. Yajki ka tiupan chan ne palej, ma kimaka ne konsejoj ken kichiwaskia.

    Fue a pedir consejo; fue a la iglesia, a donde el padre. Este le aconsejaría sobre lo que debía hacer.

  • Pero al fin de tanto kutemuk.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Pero al fin bajó.

  • Kabal ne panuk tan ne tzaput; mutamuta ne tzuntekumat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tajtani, tajtanilia

    Traducción

    Pasó directamente debajo del palo de zapote, y se le echó la cabeza.

Ver las 23 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).