Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

191 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku73Naja Ni Genaro40Achtu Taksalis4Timumachtikan!55El Pipil de la Región de los Itzalcos13The Pipil Language of El Salvador6

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

73 ocurrencias

Capítulo 1

  • Ashkan tiu-tiktaliat tik ne kushtal ipal tikwikat pak ne kawayu pal tikwikat ka techan ne tawial pal tami tiksajsakat.

    p. 19 · Ver en el diccionario: techan

Capítulo 2

  • Ne itakil ne kakawat kitalijtuk miak itech ne ituma chamawak ne kwawit.

    p. 20 · Ver en el diccionario: tech

  • Ne meshkal tiksaluat tech se kwawit wan tikwawanat.

    p. 24 · Ver en el diccionario: tech

Capítulo 4

  • Yawi techajwa.”

    p. 26

Capítulo 6

  • Wan pal-te timukwepa tikchiwa, niu-nimusalua mutech.”

    p. 30 · Ver en el diccionario: tech

Ver las 67 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

40 ocurrencias

Nitamachtia Nawat

  • Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón.

    p. 6

    Traducción

    Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.

  • Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    p. 6

    Traducción

    Senpa nipejki niajsi ka ne tiupan San Antonio ne nitamachtia Nawataketza, tik ne kojtantechan San Ramón. Ne palej kimakaket chupi tumin pal kinmaka ne tajtakamet pal kikuat abono ipal ne mil, wan né kishtij chupi pal nechtashtawa pal nitamachtia Nawat tik ne kojtantechan.

    Luego empecé a llegar a la iglesia San Antonio donde enseñé lengua náhuat, en el cantón San Ramón. Al Padre le dieron algo de dinero para dar a los hombres para comprar abono para la milpa, y de allí sacó un poquito para pagarme por enseñar náhuat en el cantón.

  • Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.

    p. 6

    Traducción

    —Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.

    —Sí, aquí tenemos a un hermano que puede hablar náhuat. Si no quieren quitárnoslo, entonces ustedes pueden hablar con él, y si ustedes quieren aprender pueden venir a estar con nosotros.

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    p. 8

    Traducción

    —Yawi nemi se congreso ipal ne Nawataketza. Nimetzilwia ka su tikneki, weli titechpalewia iwan muchi ne tajtamachtiani.

    —Va ha haber un congreso sobre la lengua náhaut. Te lo digo porque si quieres puedes ayudarnos con todos los profesores.

  • Nusan Carlos, melka yaja techanchanej, pero uksan mumachtia Nawataketza.

    p. 8

    Traducción

    Kwak niweli, nikpalewia Alan wan Cecy. Nusan Carlos, melka yaja techanchanej, pero uksan mumachtia Nawataketza. Yejemet tesu nechtashtawat, ka inat ka yejemet tesu kipiat tumin pal nechtashtawat.

    Cuando puedo les ayudo a Alan y Cecilia. También a Carlos, aunque él es del pueblo, pero todavía estudia el náhuat. Ellos no me pagan, porque dicen que no tienen dinero para pagarme.

Ver las 32 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

4 ocurrencias

Tamachtilis 2. Kan muchan?

  • Galanchin mutechan Witzapan!

    Ver en el diccionario: techan

  • Eje, galanchin nutechan wan nusan galanchin Sentzunhat!

    Ver en el diccionario: techan

Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!

  • Nemi itech ne teupan wan ishpan ne tamachtiluyan.

    Ver en el diccionario: tech

Tamachtilis 13. Kaj kichiwa chilmul?

  • Sujsul padiush yaja techmaka.

    Ver en el diccionario: maka

King, Timumachtikan! (2011)

55 ocurrencias

5 Tay kichiwa?

  • Nemi tik ne techan.

    p. 30 · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    Está en el pueblo.

12 Ken ne mupelu?

  • Tay nemi tik mutechan?

    p. 51 · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    ¿Qué hay en tu pueblo?

  • Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan.

    p. 51 · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    Tik nutechan nemit miak kal, se chikitik tiankis, ume yektzin teupan, wan se apan. Nusan nemi se wey tepet.

    En mi pueblo hay muchas casas, un pequeño mercado, dos bonitas iglesias, y un río. También hay un cerro (o volcán) grande.

14 Tinemit tik Witzapan

  • Tik nutechan nemit tajtamachtiluyan, teujteupan wan miak kal.

    p. 56 · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    En mi pueblo hay escuelas, iglesias y muchas casas.

  • Tik tutechan tikpiat ume tamachtiluyan.

    p. 56 · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    En nuestro pueblo tenemos dos escuelas.

Ver las 53 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

13 ocurrencias

p. 47 · Nahuizalco

  • Ka techan.

    p. 47 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    Para el pueblo

p. 56 · Nahuizalco

  • Nu techan wey, kipiat miyak kal wan kalanchichin.

    p. 56 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: techan

  • Teku wan na tekitik saya pal techma' tey timunekit.

    p. 56 · Nahuizalco

    Traducción

    Teku wan na tekitik saya pal techma' tey timunekit. Iwan tejemet tinemit pal tikpalewiat; pal muchi tey kichat kanar tupal tejemet nusan.

    Papá y mamá trabajan mucho para darnos lo que necesitamos. Y nosotros tenemos la obligación de ayudarles; porque todo lo que ellos tienen es también para nosotros.

  • Iwan Tuteku techtawikilis ne tutekiw.

    p. 56 · Nahuizalco

    Traducción

    Timuchakan yejyeket. Iwan Tuteku techtawikilis ne tutekiw.

    Seamos buenos y Dios nos pagará nuestros trabajos.

p. 57 · Nahuizalco

  • Ne ajat ijtik yaja nemi iwan yaja tzitzinaka ajachichin iwan mutatalua at, kishiniat tunalku ne patawak tujtulin, mijmil iwan seki mutukatuk tey titakwat pal ini iwan seseuk techan.

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    Los ríos que en él hay, con sus claras, abundantes y corredoras aguas, riegan en verano los extensos juncales, maizales y otros sembrados que sirven para el consumo de esta y otras poblaciones.

Ver las 12 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

6 ocurrencias

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • En aquel tiempo witzet urakaneros tik se techan de nombre Chiltiupan.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    En aquellos tiempos, venían los huracaneros de un pueblo que se llamaba Chilteopan.

  • Pero en ese caso siyujti nemi se takat intelijentej, wan muchiwki proponer ke era de mas tay witzet kichiwat nin tik tutechan.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    Pero en este caso, una vez hubo un hombre muy inteligente que decía que lo que venían a hacer al pueblo era demasiado.

El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • An trece de julio y dia de San Antonio nin ninemi nuchan tisennemit a la par wan se nuamikuj, witz wejka, yaja kineki kikaki kwentos tay tik nutechan kikchiwtuk suceder.

    El Arco · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    Hoy, el trece de julio, día de San Antonio, estoy aquí en mi casa a la par de mi amigo quien ha venido de muy lejos. A él le gusta escuchar historias acerca de lo que ha sucedido en mi pueblo.

La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Nuamikuj ikustuj na nikchiwa kontar cuentos de cosas ke chiwki suceder nin tik nutechan, an nikchij kontar una cosa ke nutatanoy nechiwki kontar Ya nechilwij ka nin tik tutechan kaj de mala suerte kimutiat, kisa se animal ke yejemet kilwiat "Tzuntekumat".

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    Nuamikuj ikustuj na nikchiwa kontar cuentos de cosas ke chiwki suceder nin tik nutechan, an nikchij kontar una cosa ke nutatanoy nechiwki kontar Ya nechilwij ka nin tik tutechan kaj de mala suerte kimutiat, kisa se animal ke yejemet kilwiat "Tzuntekumat". Yajika nutatanoy nechchiwki akonsejar kaj te ma ninejnemi tayua porke tamutiat.

    A mi amigo le gusta que le cuente historias de las cosas que han sucedido en mi pueblo. Ahora le voy a contar algo que me contó mi abuelo. Me contó que desgraciadamente en mi pueblo asustan. Hay un animal que le llaman la “calavera.” Así es que mi abuelo me aconsejó que no caminara de noche porque te puede espantar.

  • Naja nechchiwki kontar nutatanoy, kaj esas cosas, pwes keman yaja joven kikaktuk kaj kichiwtuk suseder tik techan.

    La Siguanaba · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: techan

    Traducción

    Mi abuelo me contó esas cosas que supo cuando era joven que habían sucedido en su pueblo.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).