Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

150 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku93Naja Ni Genaro16Achtu Taksalis2Timumachtikan!24El Pipil de la Región de los Itzalcos15

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

93 ocurrencias

Capítulo 1

  • Ika, tiu -tiktait pal tiktukat ne tunalmil.

    p. 17 · Ver en el diccionario: tunal

  • Shiktamuta ne tasul ipal tikcha arar ipal tiktuka ne tawial ne tunalmil.

    p. 17 · Ver en el diccionario: tunal

  • Kichiwa yek tunal.

    p. 18 · Ver en el diccionario: tunal

  • Keman panutuk yey metzti waktuka ne tunalmil.

    p. 18 · Ver en el diccionario: tunal

  • Yajika, miak inte kitukat ne tunalmil.

    p. 18 · Ver en el diccionario: tunal

Ver las 86 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

16 ocurrencias

Nikpalewia Ne Nawataketzalis

  • Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi.

    p. 8 · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    Nechilwij ne tunal keman yawi muchiwa ne congreso pal naja niajsi. Wan kiunij kichiwket pal nechishmatit ne ishmatijket. Kitaket ka naja niweli nitaketza Nawat wan nusan nitawawasua. Anka yajika ka ne nawi congreso nechilwijket ka yawit nechmakat nutekiw.

    Me dijo la fecha del congreso para que llegase. Y así hicieron para conocerme los especialistas. Vieron que yo sabía hablar náhuat y también escribirlo. Quizá por eso es que en cuatro congresos me dijeron que me iban a dar trabajo.

Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal

  • Né ninemik kashtuli tunal iwanmet.

    p. 14 · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    Kunij walajtuya se nawataketza ipal Meshikal pal tamachtia ne Nawataketzalis, wan kenhayuk kinetuya kaj kipalewia iwan muchi ne tajtamachtiani. Né ninemik kashtuli tunal iwanmet. Né nechishmatijket ka naja niweli nitaketza Nawat, wan kwak nemik ukseseyuk senputzuat teya nechajkawket ma te niu.

    Entonces venía uno que hablaba náhuatl de México para enseñar el idioma, y una vez más quería a alguien que le ayudara con todos los profesores. Allí estuvimos quince días con ellos. Allí me conocieron porque sabía hablar náhuat, y cuando había otras reuniones ya no dejaban de invitarme.

Ken Titankwaketzat

  • Yejemet kishmatit katka tay kitat, ken ne tunal, ne at, ne tal, ne tawial, ne kwajkwawit, ne kojtan: ipal itakwal, ipal ne tapewil, wan ne kwajkwawit pal kisaluat itakil pal tikwat pal te tikseliat mayan.

    p. 18 · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    Yejemet tesu kimatit, ken an tejemet tikmatit, ka nemi se Tiut ka te tikishmatit. Yejemet kishmatit katka tay kitat, ken ne tunal, ne at, ne tal, ne tawial, ne kwajkwawit, ne kojtan: ipal itakwal, ipal ne tapewil, wan ne kwajkwawit pal kisaluat itakil pal tikwat pal te tikseliat mayan.

    Ellos no sabían, como nosotros hoy sabemos, que hay un Dios ya que no lo conocíamos. Ellos conocían lo que veían, como el sol, la lluvia, la tierra, el maíz, los árboles y la naturaleza, que son para su comida, para la caza, y los árboles frutales para que comamos y no pasemos hambre.

  • Yajika, muchi takamet mutankwaketzat kwak kitat ka kisa ne tunal wan kitajtanit ma techpalewi ipal muchi ne tanestuk ashta kunyuaki.

    p. 18 · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    Por eso, todo el mundo oraba cuando veían que salía el sol y le pedían que nos protegiera durante todo el día hasta el anochecer.

  • Wan kwak kunyuaki mukwepat mutankwaketzat pal kimakat padiush ka panuket ne tunal, wan te panuket datka.

    p. 18 · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    Y cuando oscurecía volvían a orar para darle gracias por haber pasado el día sin desgracia alguna.

Ver las 14 oraciones

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

2 ocurrencias

Tamachtilis 4: Tiawikan ka tiankis!

  • Semaya tinejnemit makwil cuadraj kan kalaki ne tunal wan ume ka ajkuik.

    Ver en el diccionario: tunal

Tamachtilis 14. Nitakwa peyna

  • Tiu titamana ka tajku tunal?

    Ver en el diccionario: tunal

King, Timumachtikan! (2011)

24 ocurrencias

1 Yek tunal!

  • Yek tunal!

    p. 19 · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    ¡Buenos días!

  • Yek tunal.

    p. 19 · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    Yek tunal. Ken tinemi?

    Buenos días. ¿Cómo estás?

7 Tay horaj timuketza?

  • Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.

    p. 35 · Ver en el diccionario: tajku, tajkutunal, tunal

    Traducción

    Tay horaj tikisa? — Naja nikisa chikwasen horaj. Niajsi chikume horaj, wan nitekiti hasta tajkutunal.

    ¿A qué hora sales? — Salgo a las seis. Llego a las siete, y trabajo hasta mediodía.

9 Tay tikchiwa?

  • Yek tunal!

    p. 41 · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    ¡Buen día!

  • Yek tunal!

    p. 41 · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    ¡Buen día!

Ver las 22 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

15 ocurrencias

p. 57 · Nahuizalco

  • Ne ajat ijtik yaja nemi iwan yaja tzitzinaka ajachichin iwan mutatalua at, kishiniat tunalku ne patawak tujtulin, mijmil iwan seki mutukatuk tey titakwat pal ini iwan seseuk techan.

    p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    Los ríos que en él hay, con sus claras, abundantes y corredoras aguas, riegan en verano los extensos juncales, maizales y otros sembrados que sirven para el consumo de esta y otras poblaciones.

p. 59 · Nahuizalco

  • Nemi miak clases papalumet, seki kisat patanit wan tunal, iwan seki tayua; iwan keman kitatukat, yajki wan inte weli muitzkiat, ka majmawi pal mikit ken tejemet.

    p. 59 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    Hay muchas clases de mariposas, unas que salen a volar de día y otras por la noche; pero cuando las persiguen, huyen y no se dejan coger, porque temen morir como nosotros.

p. 60 · Nahuizalco

  • Pal ne pupuyutmet ne tunal kunyua kenha tayua.

    p. 60 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tunal

p. 65 · Nahuizalco

  • Ne tunal kisa nemi.

    p. 65 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    Ne tunal kisa nemi. Ne tawilyu tawilua ne kojkojtan iwan ne tejtechan.

    El sol está saliendo. Su luz alumbra los montes y las poblaciones.

  • Ka imaku ne tawil tunal, takatit ne ujuatal, ne tawial iwan kwajkwawit; iwan ka imaku yejemet weyat iwan tama' yajyankwik ipilawan.

    p. 65 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: tunal

    Traducción

    Por la luz del sol, nacen las hierbas, las semillas y los árboles; y por ella crecen y dan nuevos hijos.

Ver las 14 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).