Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

30 ocurrencias en 6 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku12Naja Ni Genaro1Achtu Taksalis2Timumachtikan!9El Pipil de la Región de los Itzalcos2The Pipil Language of El Salvador4

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

12 ocurrencias

Capítulo 6

  • Yajki ne itzuntekun, yajket ne imejmey, kwakuni yajket ne imejmetzkuyu.

    p. 29 · Ver en el diccionario: tzuntekun

  • Kwakuni kan walak ne itzuntekun, musaluk, inte welik.

    p. 30 · Ver en el diccionario: tzuntekun

  • Nakak ume tzuntekun.

    p. 30 · Ver en el diccionario: tzuntekun

  • Asiket tan se kwawit chiltik tzaput, wan kiasiket se tzaput wetztuk, wan kipejpenki wan kitajkuk, kishtik, ne se tajku kimakak ne itzuntekun, ne seuk tajku kikwak yaja.

    p. 30 · Ver en el diccionario: tzuntekun

  • Kwakuni kishtik ne ikwechpala ne ishulejyu wan kitalik pal ma mutali ne itzuntekun.

    p. 31 · Ver en el diccionario: tzuntekun

Ver las 12 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

1 ocurrencia

Ken Nikwikatuk Ne Nawataketzalis Ka Miak Tal

  • Muchi ini nikchiwtuk, iwan nechpalewijtuk ne Tiut wan ipalewika nutzuntekun!

    p. 14 · Ver en el diccionario: tzuntekun

    Traducción

    ¡Todo esto he hecho con la ayuda de Dios, y con la ayuda de mi inteligencia!

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

2 ocurrencias

Tamachtilis 9. Nechkukua nuweyka.

  • Wan mutzuntekun metzkukua, ush mukupak?

    Ver en el diccionario: tzuntekun

  • Tesu nechkukua nutzuntekun nian nukupak, maya nechkukua nuijti.

    Ver en el diccionario: tzuntekun

King, Timumachtikan! (2011)

9 ocurrencias

17 Taika tichuka?

  • Metzkukua mutzuntekun, metzkukua muijti?”

    p. 63 · Ver en el diccionario: tzuntekun

    Traducción

    “Taika tichuka, chikitik? Metzkukua mutzuntekun, metzkukua muijti?”

    — ¿Por qué lloras, pequeño/a? ¿Te duele la cabeza o la barriga?

  • “Te nechkukua nuijti, nian nutzuntekun.

    p. 63 · Ver en el diccionario: tzuntekun

    Traducción

    “Te nechkukua nuijti, nian nutzuntekun. Naja te nikukuya. Nichuka ika nimajmawi.”

    — No me duele la barriga ni la cabeza. Yo no estoy enfermo. Lloro porque tengo miedo.

35 Te niajki nitekiti

  • Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    p. 107 · Ver en el diccionario: tzuntekun

    Traducción

    Nemanha nimukwepki nisa ika nimayana. Nimuketzki nitakwa pero te nimumatki yek, yajika nimutekak senpa wan ninakak tik ne tapech. Te niwelik nikisa ika nisutawa, nikukuya wan nechkukua nutzuntekun.

    Luego me volví a despertar porque tenía hambre. Me levanté a comer pero no me sentí bien, por eso me acosté otra vez y me quedé en la cama. No pude salir porque estaba cansado, estaba enfermo y me dolía la cabeza.

45 Nitachia iwan ne nujnuish

  • — Tipewakan iwan ne tutzuntekun.

    p. 134

  • — Ijpak nutzuntekun nemi nutzunkal, pero pak ne mupal te nemi tatka!

    p. 134 · Ver en el diccionario: tzuntekun

Ver las 9 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

2 ocurrencias

p. 74 · Nahuizalco

  • Ka kineki mumachtia sema kineki mutalia cuidado ma mukwepa panu miyak veces yajaya tekit pal kiuni naka tik tutzuntekun; kelia yek ken muita tik amat, mupewaltia ne kipiat sesan ijpak, eyupan ka ne ume, ka yey iwan kiuni ka nemit cunfurme ka mumachtiaya.

    p. 74 · Nahuizalco

    Traducción

    El que quiera aprenderlo, sólo necesita poner cuidado y repasar bien muchas veces una misma lección, a fin de que se quede en la memoria; siendo mejor, como se ve en el texto, principiar por las que tienen una sola voz, después por las de dos, de tres y así sucesivamente, según el aprovechamiento obtenido.

  • Mumachteya mupewaltia ma amatachia achtu tik amat patak yulik ka tzalanik miak ken nemi pal mumati, pal kiuni mujkwilua tey mutalia ush taketzat wan muamatachia tik kojtik kupak, mutalia tik tutzuntekun, ma tzalani yek yaja ne tuten, ka tzutzuntalijtuk, kia ne (?) inte kipiat intiajpal kenha ne (?) kipia.

    p. 74 · Nahuizalco

    Traducción

    El discípulo principiante debe leer primero en el libro muy despacio por sonidos, tanto como sea necesario para entenderlo, después se escriben las palabras u oraciones y se leen en alta voz, teniendo cuidado de que suenen bien las vocales acentuadas, tanto las fuertes como las débiles.

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

4 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Naka ne ikwerpoj, se maya ne itzuntekun.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tzuntekun

    Traducción

    Deja el cuerpo y sólo sale la cabeza a caminar.

  • Witz ka madrugada ne itzuntekun.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tzuntekun

    Traducción

    Witz ka madrugada ne itzuntekun. Teya su welik musalua.

    La cabeza regresó de madrugada pero ya no se la pudo pegar.

  • Kada tayua kisa pashalua sel itzuntekun.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tzuntekun

    Traducción

    “Todas las noches sale a caminar, pero sólo su cabeza.”

  • Ikuka mukupin ne tzuntekun, Ne nakak.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: tzuntekun

    Traducción

    Luego se soltó la cabeza; se quedó allí.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).