Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
754 ocurrencias en 6 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku606Naja Ni Genaro34Achtu Taksalis7Timumachtikan!62El Pipil de la Región de los Itzalcos17The Pipil Language of El Salvador28
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
606 ocurrencias
Capítulo 1
Ashkan ajwituk ne tal iwan tutunik.
p. 17
Ashkan yek titatukat ika tutunik ne tal: inteuk kimaka ne at, inteuk kiseseltia ne tal.
p. 18
Capítulo 2
Tiktisit wan asujkal iwan kanela, tikchat tishti chukulat, tikmanat iwan at kwakwalaka, tikmaliat pal tikunit.
p. 20
Keman nemia chikawtuk, muteki wan mushipewa pal kinamakat wan kikuat pal kiunit ne at.
p. 21
Ne tumat tiwelit tiktzuyuniat wan tejteksisti.
p. 23
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
34 ocurrencias
Nitamachtia Nawat
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli.
p. 6
Traducción
Kiunij panuk miak shiwit, wan kwak nikpiatuya 47 shiwit nitekitik tik ne Kalpuli. Né ninemik ume shiwit, wan ka tesu nechtashtawat yek, nikiski wan ninakak nitekiti tik ne kojtan.
Así pasaron muchos años, y cuando tenía cuarenta y siete años trabajé en la Alcaldía. Allá estuve dos años, pero como no me pagaron bien, me salí y me quedé trabajando en el monte.
Kiunij panuk sujsul shijshiwit.
p. 6
Traducción
Niktaya ne tal pal niktuka ne mil, pal tik nukal muchi nupijpilawan wan nusiwaw te kiseliat mayan. Kiunij panuk sujsul shijshiwit.
Preparaba la tierra para sembrar la milpa, para que en mi casa todos mis hijos y mi mujer no aguantaran hambre. Así pasaron varios años.
Kiunij inak ne Palej:
p. 6
Traducción
Né ajsiket ne ipal Kulalmumachtiani. Ajsiket inat ka kimatitiwit ka ne tiupan kipia tay yejemet nejnemitiwit kitemuat. Kiunij inak ne Palej:
Allá llegaron unos del Círculo Estudiantil. Llegaron a decir que habían oído que la iglesia tenía lo que habían andado buscando. El padre dijo:
Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.
p. 6
Traducción
—Kia, nikan tikpiat se tuikaw ka yaja weli taketza Nawat. Su te ankinekit techishtiliat, kunij kia welit antaketzat iwan, wan su amejemet kinekit mumachtiat, welit anwitzet pal annemit tuwan.
—Sí, aquí tenemos a un hermano que puede hablar náhuat. Si no quieren quitárnoslo, entonces ustedes pueden hablar con él, y si ustedes quieren aprender pueden venir a estar con nosotros.
Wan kiunij panuk.
p. 6
Traducción
Y así sucedió.
Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)
7 ocurrencias
Tamachtilis 5: Keski ipatiw?
Tay tikneki tikuni?
Ver en el diccionario: uni2
Shikwi ini atiluni wan at.
Tamachtilis 6. Numiyekawan
Nikneki nikuni atutun
Ver en el diccionario: uni2
Tamachtilis 7. Nimetzinhishmati
King, Timumachtikan! (2011)
62 ocurrencias
3 Ini ne tamachtiani
Uni se elut.
p. 24 · Ver en el diccionario: uni, uni2
Traducción
Eso es un elote.
Uni se awakat?
p. 24 · Ver en el diccionario: uni, uni2
Traducción
¿Eso es un aguacate?
Uni se tumat?
p. 24 · Ver en el diccionario: uni, uni2
Traducción
¿Eso es un tomate?
Uni se chil.
p. 24 · Ver en el diccionario: uni, uni2
Traducción
Te. Uni se chil.
No. Eso es un chile.
Uni se pula.
p. 24 · Ver en el diccionario: uni, uni2
Traducción
Eso es un plátano.
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
17 ocurrencias
p. 56 · Nahuizalco
Nutajtzin teku nechilijtiwit, wan naja nikita, ka kinekit muchi ne miakawan, iwan kiuni kenhaya nemi pal tikchat tejemet ka imaku, ka kiuni kenha ne iteku nemi nusan ne inpilawan.
p. 56 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: uni2
Traducción
Mis señores padres me han dicho, y yo lo veo, que quieren mucho a su familia y eso debemos hacer (nosotros) con ellos, porque así como es el padre deben ser sus hijos.
p. 57 · Nahuizalco
Ma' keman shimukwakwa, shikita ka uni ina te yek ka mumaku.
p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: uni, uni2
Traducción
Nunca te enojes, ve que eso dice mal de ti.
Ma' shiki at shulewa, nan né tikasi nemi achi sin ke mutalua, nan shikpata, ke yejemet uni welit metzkukulijtia.
p. 57 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: uni, uni2
Traducción
No bebas agua sucia, ni de la que haya estado mucho sin correr ni cambiarse, que esas pueden enfermarte.
p. 59 · Nahuizalco
Kunet, ma' shimikti ne pajpalumet, tel, pal kiuni pal te mucha mal te aka, takatiwit pal lichijchiuka ne ka wejka pal shushuchital.
p. 59 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: uni2
Traducción
Niño, no mates las mariposas, pues además, de no hacer mal alguno, han nacido para adorno de los campos y jardines.
p. 62 · Nahuizalco
Titekitikan, kiunij mupia tey wan tikuat teya cosas tey timunekit.
p. 62 · Nahuizalco
Traducción
Trabajemos, que así se tiene con que comprar muchas cosas que nos hacen falta.
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
28 ocurrencias
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Keman inat yejemet ka yawi panu urakan, segun yejemet inat ka tik ne ejekat panu ne witzet hombres wan siwatket al aire con tal de que witzet kwikat elut pal yejemet kiwikat, kunij ne mijmil nakak bien quebrado, bien aplastado, varias mazorcas desfigurado en un aspecto de como buba, yajane mazorcas kwikat ne Chiltiupanekos sekun nutatanoy wan nu noyaj kichiwket kontar.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Cuando decían que habría una gran tormenta, según dicen, en el viento que pasaba venían hombres y mujeres; en el viento venían a llevarse mazorcas para comer. Así es que las milpas quedaban todas quebradas, bien aplastadas, con varias mazorcas tan desfiguradas que parecían bubas. Esas eran las mazorcas que se llevaban los chilteopanecos, según mi abuelo y mi abuela.
Kunij yaja kichiwki se trampaj, tik ne trampaj welik kikutamima se siwapil como de diesiocho años, peroj ne siwapil al mumentuj ke wetzki talchi inmediatamente mukwepki se chumpipi.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Así es que hizo una trampa. En la trampa pudo atrapar a una muchacha de unos dieciocho años. Pero en el instante que cayó al suelo, inmediatamente se volvió chompipe la muchacha.
Kunij ne takat ke kikutamin kitzki ne chumpipi kwika ka ichan, inmediatamente kichiwki ordinar iswaw ma kimikti ne chumpipi pal kikwat, entonces ne isiwaw kimiktij ne chumpipi, kichiwki desplumar wan kichiwki ne komidaj, wan kikwajket.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Luego el hombre que había atrapado y agarrado el chompipe se lo llevó a casa. Inmediatamente le ordenó a su mujer que matara el chompipe para poder comérselo. Así es que su mujer mató el chompipe, lo desplumó y lo cocinó y se lo comieron.
A los tres dias ka panutuk ne urakan wan kikwajtiwit ne chumpipi. walajket ume takamet wan se siwat kitemuat, kunij ajsiket ichan ne takat kaj kikutaminki por que yejemet poco mas o menos kimatiata katka kaj kikutamin.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Al tercer día de que había pasado el huracán y que se habían comido el chompipe, llegaron dos hombres y una mujer buscándolo. Llegaron a la casa del hombre que lo había atrapado porque más o menos sabían quien lo había atrapado.
Kunij yaja kitzki wan kwikak ka ichan, wan kilwij isiwaw ma kimiktij wan kichiwki se komidaj wan kikwajket.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Traducción
Que luego lo había atrapado y que se lo había llevado a casa para la comida y que se lo habían comido.
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).