Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

25 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku5Naja Ni Genaro1Achtu Taksalis10Timumachtikan!6The Pipil Language of El Salvador3

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

5 ocurrencias

Capítulo 1

  • Ne ejekat kiwaki ne tatuk iwan ne et keman weytia.

    p. 18 · Ver en el diccionario: ejekat

Capítulo 10

  • Yaja inak ka keman yaja nemituya siwapil, kilijket ne shujshulejmet ka ipan ne teupan nemituya se ujti ka yawi chan ejekat, wan ne nemi se kumit kwakwalaka wan at, wan mushtukat muchi maltiat.

    p. 51 · Ver en el diccionario: ejekat

Capítulo 17

  • Kenhaya ne tunalku, ini metzti kitekimaka ne ejekat nusan.

    p. 67 · Ver en el diccionario: ejekat

  • Kenhaya ken kichiwa wan ne at, kichiwa nusan wan ejekat: weli kijkwani ush kitalia ka senkak.

    p. 67 · Ver en el diccionario: ejekat

Capítulo 54 · Ne Metzti

  • Ne metzti pilkatuk ka ajkuikpa kalwika tunal wan ejekat.

    p. 153 · Ver en el diccionario: ejekat

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

1 ocurrencia

Ne Shupan

  • Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit.

    p. 36 · Ver en el diccionario: ejekat

    Traducción

    Pejkia ne shupan! Pejkia wetzi ne at! Muchi ne jaral yawi mulini wan ne tal yawia shushuknajkisa. Ne takwalmet yawita kipiat itakwal, yawit mutaliat tumawak wan te yawit kiseliat mayan. Yajika ne tushupan yaja techtakwaltia muchi tay tinemit ijpak ne tal, wan kichiwa ka tuweyka mutetzilnajkisa, tumawaya wan weya. Yajika, kaj kenka Tiut? ka yaja techtuktia ne at; kituktia ne shalnaj ejekat pal tikijiukwit; ne tunal pal techtawilua ne tal kan tiktaliat tujtukshi pal weyat ne kwajkwawit pal tikutunat wan iwan yaja tiketzat ne tukal kan tinemit; nusan ne kan nemit ne tukujkunew, kan te techmaka ne tunal, kan tesu tisekmikit. Yajika kaj weliskia kichiwa tay Tiut kichiwa tuwan?

    Ya empezó el invierno! Ya empezó a caer el agua! Todos los montes van a retoñar y la tierra ya va a reverdecer. Los animales del campo ya van a tener su comida, van a ponerse gordos y no van a pasar hambre. Por eso nuestro invierno nos mantiene a todos los que estamos sobre la tierra, y hace que nuestro cuerpo se sustente, engorde y crezca. Por eso, ¿quién es igual a Dios? porque él nos manda la lluvia; manda el aire que respiramos; el sol para alumbrarnos la tierra donde pisamos para que crezcan los árboles para que los cortemos y con ello construyamos nuestra casa donde vivimos; también donde viven nuestros hijos, donde no nos da el sol, donde no pasamos frío. Por eso ¿quién pudiera hacer lo que Dios hace para nosotros?

Cárcamo et al., Achtu Taksalis (2023)

10 ocurrencias

Tamachtilis 2. Kan muchan?

  • Eje, galanchin nutechan wan nusan galanchin Sentzunhat!

    Ver en el diccionario: e

Tamachtilis 3. Nikneki kukumutzin

  • Eje, nimayana nusan.

    Ver en el diccionario: e

Tamachtilis 5: Keski ipatiw?

  • Eje, nimetzmaka.

    Ver en el diccionario: e

Tamachtilis 6. Numiyekawan

  • Eje nikpia.

    Ver en el diccionario: e

Tamachtilis 7. Nimetzinhishmati

  • Eje, melka chikitik, galanchin nukal.

    Ver en el diccionario: e

Ver las 10 oraciones

King, Timumachtikan! (2011)

6 ocurrencias

4 Tay tikneki?

  • Eje.

    p. 27 · Ver en el diccionario: e

    Traducción

    Sí.

  • Tikneki nusan ejelut?

    p. 28 · Ver en el diccionario: elut

    Traducción

    ¿Quieres también elotes?

7 Tay horaj timuketza?

  • Taja titekiti mujmusta? — Eje, naja nitekiti mujmusta.

    p. 35 · Ver en el diccionario: e

    Traducción

    ¿Tú trabajas todos los días? — Sí, yo trabajo todos los días.

11 Shisa!

  • “Eje, ashan nisa wan nimuketza,” ina ne siwapiltzin.

    p. 46 · Ver en el diccionario: e

    Traducción

    “Sí, ahora me despierto y me levanto,” dice la niña.

12 Ken ne mupelu?

  • Eje, kipia se pelu wan ume mistun.

    p. 49 · Ver en el diccionario: e

    Traducción

    Sí, tiene un perro y dos gatos.

Ver las 6 oraciones

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

3 ocurrencias

Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976

  • Eje, kilwia, kukuya.

    Historia de un Rey · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: e

    Traducción

    “Sí”, le respondió ella, “está malito”.

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Pwes eje, ej nupilawantzitzin, niu nikmana, tiut titakwat.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: e

    Traducción

    “Vaya pues, como no, mis hijitos, lo voy a cocinar, vamos a comer.”

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Keman inat yejemet ka yawi panu urakan, segun yejemet inat ka tik ne ejekat panu ne witzet hombres wan siwatket al aire con tal de que witzet kwikat elut pal yejemet kiwikat, kunij ne mijmil nakak bien quebrado, bien aplastado, varias mazorcas desfigurado en un aspecto de como buba, yajane mazorcas kwikat ne Chiltiupanekos sekun nutatanoy wan nu noyaj kichiwket kontar.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ejekat

    Traducción

    Cuando decían que habría una gran tormenta, según dicen, en el viento que pasaba venían hombres y mujeres; en el viento venían a llevarse mazorcas para comer. Así es que las milpas quedaban todas quebradas, bien aplastadas, con varias mazorcas tan desfiguradas que parecían bubas. Esas eran las mazorcas que se llevaban los chilteopanecos, según mi abuelo y mi abuela.

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).