Textos
Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.
Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene
184 ocurrencias en 5 textos · Borrar
Tajtaketza pal Ijtzalku160Naja Ni Genaro4Timumachtikan!9El Pipil de la Región de los Itzalcos5The Pipil Language of El Salvador6
King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)
160 ocurrencias
Capítulo 2
Ne kuku keman kikwajtuk ne metzti inte kipia inakayu, iayu chiupichin.
p. 21
Capítulo 4
Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)
4 ocurrencias
Nitamachtia Nawat
Kiunij inak ne Palej:
p. 6 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Né ajsiket ne ipal Kulalmumachtiani. Ajsiket inat ka kimatitiwit ka ne tiupan kipia tay yejemet nejnemitiwit kitemuat. Kiunij inak ne Palej:
Allá llegaron unos del Círculo Estudiantil. Llegaron a decir que habían oído que la iglesia tenía lo que habían andado buscando. El padre dijo:
Nitakwika Ipal Ne Tiut
Kunij inak:
p. 10 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej. Kunij inak:
Allá me reconocieron porque sabía hablar náhuat, ya que en la iglesia de Santa Catarina Masahuát canté una canción que dice “Aún Cuando Tu Caminas, Solo No Estás”, y lo oyó el padre. Entonces dijo:
Kunij inak:
p. 10 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Entonces dijo:
Ne Teku Sinti
Taja tikchiwa ka tuweyka tetzilnajkisa iwan inakayu ka mupanpa tuweyka kipia esti, kipia nakat, ne tuweyka tumakisa, ne ujumit takwakakisat.
p. 28
Traducción
Tú haces que nuestro cuerpo se sustente con su carne porque gracias a ti nuestro cuerpo tiene sangre, tiene carne, nuestro cuerpo engorda, los huesos se endurecen.
King, Timumachtikan! (2011)
9 ocurrencias
35 Te niajki nitekiti
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka.
p. 107 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.
Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa.
p. 107 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.
Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.
36 Yawi Carlita ichan inoya
Kwak Carlita isak wan kitapuj ne ijish, inak:
p. 110 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Cuando Carlita despertó y abrió sus ojos, dijo:
— Sujsul nimayana! — inak Carlita.
p. 110 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
— ¡Tengo mucha hambre! — dijo Carlita.
— Ashan shinechilwi tay tikchijki yalua — inak ne lamatzin...
p. 110 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
— Ahora cuéntame lo que hicista ayer — dijo la anciana...
Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)
5 ocurrencias
p. 52 · Nahuizalco
(sic) Naja nikpia ume inakas.
p. 52 · Nahuizalco
p. 64 · Nahuizalco
Catal kipia ume itenshipal, ume inakas, ume ishume kamachal, se ikwatapal iwan kalan itzunkal.
p. 64 · Nahuizalco
Traducción
Catarina tiene dos labios, dos orejas, dos ojos, dos quijadas, una frente y hermoso pelo.
p. 66 · Nahuizalco
Eej, nutelpuchin nimetztasujta: ka ne lado wewejka pal taja (inak ne iteku ne taltijpak), ka ne tami nikajkawa miak chijchikitikmet ka kenha taja, kinekit witzet nuwan, pal senyawi nuwan iwan metzishmatis tik ne weyak ujti, pal timumachtiat teya cosas sin ke inte tikisat inte weli mumati (numati).
p. 66 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Sí, hijito querido: en aquellos lejos lugares para ti (dijo el padre del mundo), allá acabo de dejar muchos pequeñuelos que, como tú, desean venir conmigo, para acompañarme y conocerte en mi largo viaje, y para aprender muchas cosas que, sin salir no se pueden saber.
p. 69 · Nahuizalco
Nutuchti kipia nawi ijikshi iwan ume patak weyak inakas.
p. 69 · Nahuizalco
Traducción
Mi conejo tiene cuatro pies y dos largas orejas.
p. 71 · Nahuizalco
Se weluk, sin ke kimati kitak ne prube kuyamet muketza ne itekuyu iwan se tawil tik imey, ka kitalij se kumit wan at tik tit, iwan kijilpia achtu kikekchiwa (? kikechichkwa) (mas yek nak (?) kimikti) pal kinama' ne inakayu ka kiasi (yaci) muchi techan.
p. 71 · Nahuizalco
Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)
6 ocurrencias
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Tiut tikshipewat, inaket.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
“Vamos a pelarlo,” dijeron.
Tesu ja masat, ne inakayu tukujkul, ne idamuj ne inlama.
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
No era venado; era la carne del cucuy, la del enamorado de la nana.
Ini ne inakayu tukujkul!
El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976
Traducción
Ini ne inakayu tukujkul! Kilwijket.
“Esa fue la carne de nuestro cucuy”, le dijeron.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975
Pero yejemet te inaket la verdad sino ajsiket ankilwijket si por casualidad kitztuk se siwapil panuk ka ne cerca ikal ne diaj panuk ne urakanasoj.
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Pero no dijeron la verdad sino que llegaron preguntando si por casualidad habían visto pasar cerca de la casa a una muchacha el día del gran huracán.
Kunij inaket los tres pwes yek (ne) tay tikchiwtuk pero bien naja nikneki shikchiwa nuwan ne jwabor (juabor), shinechilwiti siquiera kan nemi ne plumas?
Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ina
Traducción
Kunij inaket los tres pwes yek (ne) tay tikchiwtuk pero bien naja nikneki shikchiwa nuwan ne jwabor (juabor), shinechilwiti siquiera kan nemi ne plumas? Kan nakak ne ujumiu? Pal niyaw nikita kan nemi.
Luego dijeron los tres, “Bueno, lo que hiciste está bien, pero quisiera que me hicieras un favor. Por lo menos enséñame donde quedaron los huesos para poder ir a verlos.”
Fuentes y licencias
- Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
- Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
- Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
- King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
- Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
- Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).