Nahuat

Textos

Buscá una palabra en textos escritos en Náhuat y leela en su contexto.

Coincidencia:exactaempieza contermina concontiene

184 ocurrencias en 5 textos · Borrar

Tajtaketza pal Ijtzalku160Naja Ni Genaro4Timumachtikan!9El Pipil de la Región de los Itzalcos5The Pipil Language of El Salvador6

King, Tajtaketza pal Ijtzalku (2012)

160 ocurrencias

Capítulo 2

  • Ne kuku keman kikwajtuk ne metzti inte kipia inakayu, iayu chiupichin.

    p. 21

Capítulo 4

  • Kwakuni inak yaja:

    p. 26 · Ver en el diccionario: ina

  • Keman asiket kan nemituya ne takat, inaket ne yawit kichtekit:

    p. 26 · Ver en el diccionario: ina

  • Kwakuni inaket yejemet:

    p. 26 · Ver en el diccionario: ina

  • Kwakuni inak se yejemet:

    p. 26 · Ver en el diccionario: ina

Ver las 160 oraciones

Ramírez, Naja Ni Genaro (2004)

4 ocurrencias

Nitamachtia Nawat

  • Kiunij inak ne Palej:

    p. 6 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    Né ajsiket ne ipal Kulalmumachtiani. Ajsiket inat ka kimatitiwit ka ne tiupan kipia tay yejemet nejnemitiwit kitemuat. Kiunij inak ne Palej:

    Allá llegaron unos del Círculo Estudiantil. Llegaron a decir que habían oído que la iglesia tenía lo que habían andado buscando. El padre dijo:

Nitakwika Ipal Ne Tiut

  • Kunij inak:

    p. 10 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    Né nechishmatijket ka naja niweli taketza Nawat ka tik ne tiupan ipal Santa Catarina Masawat nitakwikak se takwikalis ka ina “Melka Kwak Taja Tinejnemi, Tesu Musel Tinemi”, wan kikakik ne Palej. Kunij inak:

    Allá me reconocieron porque sabía hablar náhuat, ya que en la iglesia de Santa Catarina Masahuát canté una canción que dice “Aún Cuando Tu Caminas, Solo No Estás”, y lo oyó el padre. Entonces dijo:

  • Kunij inak:

    p. 10 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    Entonces dijo:

Ne Teku Sinti

  • Taja tikchiwa ka tuweyka tetzilnajkisa iwan inakayu ka mupanpa tuweyka kipia esti, kipia nakat, ne tuweyka tumakisa, ne ujumit takwakakisat.

    p. 28

    Traducción

    Tú haces que nuestro cuerpo se sustente con su carne porque gracias a ti nuestro cuerpo tiene sangre, tiene carne, nuestro cuerpo engorda, los huesos se endurecen.

King, Timumachtikan! (2011)

9 ocurrencias

35 Te niajki nitekiti

  • Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka.

    p. 107 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.

    Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.

  • Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa.

    p. 107 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    Kwak tiajsiket ichan ne tapajtiani, yaja nechitak pero inak ka te kiajsik tatka. Inak ka naja te nikukuya, maya nisutawa. Nechmakak se pajti pal nikuni wan nechilwij ma nimukwepa nimuteka nimusewia hasta ma nimumati yek.

    Cuando llegamos donde el médico, él me miró pero dijo que no halló nada. Dijo que yo no estaba enfermo, sólo cansado. Me dio una medicina para tomar y me dijo que volviera a acostarme y descansar hasta que me sintiera bien.

36 Yawi Carlita ichan inoya

  • Kwak Carlita isak wan kitapuj ne ijish, inak:

    p. 110 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    Cuando Carlita despertó y abrió sus ojos, dijo:

  • — Sujsul nimayana! — inak Carlita.

    p. 110 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    — ¡Tengo mucha hambre! — dijo Carlita.

  • — Ashan shinechilwi tay tikchijki yalua — inak ne lamatzin...

    p. 110 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    — Ahora cuéntame lo que hicista ayer — dijo la anciana...

Ver las 9 oraciones

Aráuz, El Pipil de la Región de los Itzalcos (1960)

5 ocurrencias

p. 52 · Nahuizalco

  • (sic) Naja nikpia ume inakas.

    p. 52 · Nahuizalco

p. 64 · Nahuizalco

  • Catal kipia ume itenshipal, ume inakas, ume ishume kamachal, se ikwatapal iwan kalan itzunkal.

    p. 64 · Nahuizalco

    Traducción

    Catarina tiene dos labios, dos orejas, dos ojos, dos quijadas, una frente y hermoso pelo.

p. 66 · Nahuizalco

  • Eej, nutelpuchin nimetztasujta: ka ne lado wewejka pal taja (inak ne iteku ne taltijpak), ka ne tami nikajkawa miak chijchikitikmet ka kenha taja, kinekit witzet nuwan, pal senyawi nuwan iwan metzishmatis tik ne weyak ujti, pal timumachtiat teya cosas sin ke inte tikisat inte weli mumati (numati).

    p. 66 · Nahuizalco · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    Sí, hijito querido: en aquellos lejos lugares para ti (dijo el padre del mundo), allá acabo de dejar muchos pequeñuelos que, como tú, desean venir conmigo, para acompañarme y conocerte en mi largo viaje, y para aprender muchas cosas que, sin salir no se pueden saber.

p. 69 · Nahuizalco

  • Nutuchti kipia nawi ijikshi iwan ume patak weyak inakas.

    p. 69 · Nahuizalco

    Traducción

    Mi conejo tiene cuatro pies y dos largas orejas.

p. 71 · Nahuizalco

  • Se weluk, sin ke kimati kitak ne prube kuyamet muketza ne itekuyu iwan se tawil tik imey, ka kitalij se kumit wan at tik tit, iwan kijilpia achtu kikekchiwa (? kikechichkwa) (mas yek nak (?) kimikti) pal kinama' ne inakayu ka kiasi (yaci) muchi techan.

    p. 71 · Nahuizalco

Campbell, The Pipil Language of El Salvador (1985)

6 ocurrencias

El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

  • Tiut tikshipewat, inaket.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    “Vamos a pelarlo,” dijeron.

  • Tesu ja masat, ne inakayu tukujkul, ne idamuj ne inlama.

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    No era venado; era la carne del cucuy, la del enamorado de la nana.

  • Ini ne inakayu tukujkul!

    El Nanahuatzin · Cuisnahuat, 1976

    Traducción

    Ini ne inakayu tukujkul! Kilwijket.

    “Esa fue la carne de nuestro cucuy”, le dijeron.

Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975

  • Pero yejemet te inaket la verdad sino ajsiket ankilwijket si por casualidad kitztuk se siwapil panuk ka ne cerca ikal ne diaj panuk ne urakanasoj.

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    Pero no dijeron la verdad sino que llegaron preguntando si por casualidad habían visto pasar cerca de la casa a una muchacha el día del gran huracán.

  • Kunij inaket los tres pwes yek (ne) tay tikchiwtuk pero bien naja nikneki shikchiwa nuwan ne jwabor (juabor), shinechilwiti siquiera kan nemi ne plumas?

    Los Huracaneros · Santo Domingo de Guzmán, 1975 · Ver en el diccionario: ina

    Traducción

    Kunij inaket los tres pwes yek (ne) tay tikchiwtuk pero bien naja nikneki shikchiwa nuwan ne jwabor (juabor), shinechilwiti siquiera kan nemi ne plumas? Kan nakak ne ujumiu? Pal niyaw nikita kan nemi.

    Luego dijeron los tres, “Bueno, lo que hiciste está bien, pero quisiera que me hicieras un favor. Por lo menos enséñame donde quedaron los huesos para poder ir a verlos.”

Ver las 6 oraciones

Fuentes y licencias

  • Schultze Jena, Leonhard (recop.); King, Alan R. (ed.). Tajtaketza pal Ijtzalku: narradores en náhuat Ynes Masin y otros. Edición en línea, enero 2012.
  • Ramírez Vásquez, Genaro. Naja Ni Genaro. Edited by Alan R. King. IRIN (Iniciativa para la Recuperación del Idioma Náhuat), 2004; first electronic edition, 2013.
  • Cárcamo, Héctor; Guardado, Martín; Domínguez, Ana; Aquino, Celeste; Ordóñez, Gary; Salgado, Hugo. Aprendiendo Náhuat en el Siglo 21: Achtu Taksalis. Edmonton: University of Alberta Library, 2023. https://pressbooks.openeducationalberta.ca/nawatse/. CC BY-NC-SA 4.0. Adaptado por nahuat.com.
  • King, Alan R. Timumachtikan! Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. 2011.
  • Aráuz, Próspero. El Pipil de la Región de los Itzalcos. San Salvador, El Salvador: Departamento Editorial del Ministerio de Cultura, 1960. Adaptado por nahuat.com.
  • Campbell, Lyle. The Pipil Language of El Salvador. Mouton Grammar Library 1. Berlin, New York, Amsterdam: Mouton, 1985. Traducción al español de los textos: Mauricio Mixco, en Campbell, El Idioma Pipil (Nahuate) de El Salvador (manuscrito inédito).